Bijbelgebruik in het gezin (8)
1981-05-22
Deductieve en inductieve bijbelstudiemethode- Jaargang 25
- nummer 20
De bijbelstudiemethoden zijn in te delen in twee grote groepen: de deductieve of onderwerpstudie - en de inductieve of tekst voor tekststudiemethode.
Beide methoden zijn onder ons algemeen bekend en worden door bijbelkringen en verenigingen regelmatig afwisselend gebruikt.
Ook de predikanten gaan in de uitleg van de Bijbel beurtelings van beide werkwijzen uit.
De deductieve methode neemt een woord, een begrip of een algemene leerstelling als onderwerp, zoekt daarbij bewijsplaatsen en verklarende teksten. Vanuit het onderwerp wordt er naar de Bijbel toegewerkt.
Boekjes ten dienste van pasbekeerden, leerboekjes voor de catechisatie en godsdienstboekjes op scholen passen deze onderwerpstudiemethode vaak toe, omdat het de gemakkelijkste manier is om de hoofdzaken van het Evangelie ter sprake te brengen. De Catechismus gaat in zijn vraag- en antwoordmethode van het deductieve principe uit; de meeste catechismuspreken eveneens.
Het gevaar van de deductieve methode is dat een tekst gemakkelijk uit het verband kan worden gehaald en te onpas als bewijs voor een bepaalde stelling of dogmatisch gegeven gebruikt wordt. Alleen als een tekst in zijn context gelezen en bestudeerd wordt, zal hij een juist licht op het onderwerp werpen.
De inductieve methode neemt een bijbelgedeelte of tekst en zoekt naar de betekenis ervan. Hier werkt men dus juist in omgekeerde richting.
Vanuit de Bijhel komt men tot bepaalde conclusies en leerstellingen.
Dm tot die conclusies te komen stelt men drie vragen: "Wat staat er?" (de observatie), "Wat betekende het toen en voor die mensen?" (de interpretatie) en "Wat betekent het nu voor ons?" (de toepassing). Deze methode van bijbelstudie ligt ten grondslag aan veel dagboekjes, verklaringen, schetsen, enz. enz. Ook in de meeste preken zullen we de lijn van observatie, interpretatie en toepassing kunnen herkennen.
De inductieve methode heeft ook zijn bezwaren, als men uitsluitend oog heeft voor het licht, dat een bepaald bijbelgedeelte op een onderwerp laat schijnen en men daarbij vergeet "schrift met schrift" te vergelijken."
Om een juist inzicht te krijgen in de verhouding van "goede werken en het geloof" is het aan te bevelen niet alleen te lezen wat Paulus daarover schrijft aan de Romeinen, maar ook kennis te nemen van datgene wat de Jacobusbrief erover zegt.
Afwisseling
Beide bijbelstudiemethoden kunnen heel geschikt toegepast worden bij het lezen aan tafel. Op de verschillende mogelijkheden hopen we in de volgende artikeltjes in te gaan.
Nadat we wekenlang volgens de inductieve methode met een bepaald bijbelboek bezig zijn geweestzal een onderwerpstudie over een begrip als zonde, gerechtigheid, enz. voor een zekere verfrissing van de dagelijkse bijbelstudie kunnen zorgen.
Elke goede gewoonte - en daar mag het bijbellezen zeker toegerekend worden - loopt gevaar in sleur te vervallen. Door steeds hetzelfde te doen, zal de belangstelling afnemen.
Om dat te voorkomen moet voor de nodige variatie gezorgd worden.
Ineen eerder geplaatst artikeltje pleitten we voor afwisseling in de bijbelboeken, die we lezen; nu stellen we daarnaast, dat afwisseling in de studiemethode belangrijk is. Het zal hernieuwde interesse bij de bijbellezer bewerken, indien we van tijd tot tijd voor verandering zorgen.
Van ieder gezinslid vraagt dit een flexibele instelling door steeds opnieuw zich op een andere manier van bijbellezen te willen inzetten.