SLANGEN BEZWERING
1981-06-12
,,0 gij slang, kom te voorschijn! Ik bezweer u bij Allah, of ge boven of beneden zijt, kom te voorschijn!- Jaargang 25
- nummer 23
"Niemand kan Allah overwinnen en niemand is hoger dan Allah. 0 helper in nood. In naam van het heilige boek en van de heilige plaats, ik bezweer u: kom te voorschijn."In de naam van Hem, wiens macht alle deuren opent, kom te voorschijn en onderwerp u aan de overeenkomst. Ik bezit het woord!
"In naam van de grote meester van alle hulp. Ik roep u op, met verlof van mijn sheik en de meester van de broederschap, Ahmed el Riia-ee.
Kom te voorschijn!
"In de naam van de wijze Salomo, die regeert over alle reptielen, hoor!
Allah beveelt u. Kom te voorschijn, 0 slang. Kom te voorschijn! Vrede zij over u. Ik zal u niet deren." *)
De schrijver Paul Brunton, die een aantal studies publiceerde over geheim India, Arunachala, Himalaya, Indiase filosofie en over geheim Egypte, publiceerde in zijn laatstgenoemde boek de bovenaan gehaalde slangenbezweerderformule. Hij houdt in helt algemeen de formules geheim, zoals de broederschap van slangenbezweerders dat voorschrijft, maar zegt dat deze ene formule in het openbaar gebruikt en uitgesproken wordt en dus min of meer gemeengoed is. Daarom drukken wij me voor u af, teneinde u in te leiden in de duistere wereld van de slangenmagie.
Inderdaad, dr Paal Brunton is destijds opgenomen in de broederschap van slangenbezweerders. Hij geeft uitvoerig zijn opleiding en inauguratie weer.1) Daarbij onderscheidt hij wel 'en terdege de grote groep "slangenbezweerders", diie u ineêke Egyptisohe stad aantreft en die te midden van een oploopje, onder het spelen op de Egyptische dubbelschalmei, een tandeloze slang laten wiegelen boven een mandje, enerzijds - en de kleine orde van echte bezweerders, die de giftige slang opsporen en vangen, met de hand aanvatten en opbergen in een mandje anderzijds.en dit niet voor sensatie, maar in het algemeen belang.
Egypte heeft tal van slangen, waaronder vele giftige, maar waarvan de cobra en de hoornadder het gevaarlijkst zijn. Wij zagen ze, zowel wild als "getemd". Paul Brunton's leraar toonde hem hoe hij een slang opspoorde, te voorschijn riep, aanpakte en veilig opborg. In vele huizen, vooral die welke enige tijd leeg hebben gestaan, komen slangen en/of schorpioenen voor; de 'laatste zijn eveneens dodelijk. Wordt een leeg huis opnieuw betrokken, dan wordt het eerst op slangen onderzocht. Wordt in een bewoond huis een glimp van een slang waargenomen, dan haalt men haastig de bezweerder. Deze "ruikt" waar de slang of scorpioen zich verborgen houdt (in een spleet van de muur, tussen stenen, op een richel of balk, of op welke onmogelijke plaats ook) en roept hem te voorschijn. Met een spreuk als hierboven en met andere spreuken. Zonder uitzondering heeft zijn bezwering effect: het gevaarlijke dier komt te voorschijn en laat zich vangen, soms na tegenstribbelen.
Dat het bedrijf, een beroep dat van vader op won overgaat, behalve winstgevend ook levensgevaarlijk is, wist Brunton's leraar hem duidelijk te maken. Diens vader had het vak levenslang uitgeoefend tot hij eindelijk, bij een zeer moeilijke en tegenwerkende slang, zijn beheersing en voorzichtigheid verloor en woedend zei: als je er niet vrijwillig uitkomt dan háál ik je! en zijn arm diep in een hol stak, om die mèt de slang er uit te halen ... maar dodelijk gebeten! Ook zijn zoon, volledig opgeleid, werd de woestijn ingestuurd om zijn eerste slang te vangen: heit meesterstuk Maar de jongen kwam niet terug ... zijn vader vond hem dood. Toch zei de leraar - heb ik nog drie andere zoons en de oudste had eigenlijk de feeling niet voor het vak. Ergo: sterke concentratie en de juiste spreuk zijn nodig op het juiste moment.
De slang komt in de Bijbel veel voor, van het eerste tot het laatste boek.
Eigenlijk veel vaker dan de starenvertaling doet denken, want vaak is daar verkeerd vertaald; zelfs de basilisk, een fabeldier, wordt daar serieus vermeld, Máar bijna altijd wordt de slang ongunstig beoordeeld. Genesis 3 begint al: de slang nu was listiger dan alle gedierte ... en ze verleidde Eva. Het woord "listig" is bepaald ongunstig. Ik vermoed dat "wijzer"
bedoeld wordt, want aan dé slang wordt een grote mate van intelligentie toegeschreven, soms hoger dan de mens. Zij wordt dan ook (ambivalent, met gemengde gevoelens benaderd: enerzijds is zij de belichaming van het kwade, zo met van de Kwade - anderzijds is zij teken voor medici, apothekers en gnostici; ook een symbool van levensvernieuwing en onsterfelijkheid.
De farao's van het oude Egypte droegen een gouden cobra op hun kroon, boven hun voorhoofd: de gifspuwende slang, die al farao's vijanden moest doden "met zijn adem", zoals men zei; in werkelijkheid kan de cobra, zelfs zonder te bijten, zijn prooi gif in de ogen spuwen, dat het levenslang blind maakt.
Gnostici, zoekers naar de achtergronden van religieuze waarden, hebben de stang altijd zeer hoog gehad. De orde van de Naässenen noemt zich nam het Hebreeuwse woord voor slang, Nachasj. Sommigen beweren zelfs dat de stang goed werk heeft gedaan, met de mens vertrouwd te maren met de kennis van goed-en-kwaad - maar u weet wat de Bijbel hier van zegt. Ook de Griekse god Hermes, de Romeinse god Mercurius, droeg de slang als attribuut. Door de wijze waarop de slang van tijd tot tijd vervelt is men haar gaan zien als symbool van levensvernieuwing. Ais dier, dat bij uitstek aan de aarde is gehecht, werd zij in de oudheid gezien als symbool van vruchtbaarheid, van aards loeven.
Er vallen dus inderdaad goede dingen over de slang te zeggen. De farao's wisten hoe gevaarlijk de slang is - maar door haar te bezweren kon men haar ongevaarlijk voor de meester maken, hoewel dodelijk voor diens vijanden. Ook in de Bijbel krijgt de slang meermalen een zeer gunstig licht, Zij mocht mee in de ark van Noach. Denk ook aan de koperen slang in de woestijn. 2) Wie door de slangenplaag getroffen werd kon in leven blijven, door naar de koperen slang te zien - een symbool, waarheen later Johannes 3) verwijst, Natuurlijk redde de slang het leven niet - dat deed de Heere God. Blijkt bijvoorbeeld bij Hizkia, waar deze reformatorische koning 4) de koperen slang (van Mozes") verbrijzelde, omdat men die afgodische eer was gaan geven.
Er is meer goeds van de slang te zeggen. Bij de zegen van Jacob 5) wordt zijn zoon Dan een slang genoemd, die langs de weg ligt en onverhoeds het bereden paard in de enkels bijt, zodat de ruiter valt. In de ongunstige beoordeling, die wij algemeen van de slang hebben, men we in Dan een onbetrouwbare, sluwe, "listige" Jood, die met gemene streken zijn vijand ten val brengt. Maar dán vergeten we het eerste vers van deze zegen op het hoofd van Dan: hij zal zijn volk richten als een der stammen Israëls! Is dat niet prachtig? Richten is regeren, recht spreken, onderwijzen, leiding en een goed voorbeeld geven, zoals Vader Jacob dat zelf zou doen. En nu is het tweede deel van deze zegenspreuk, de rijmzin, eveneens gunstig te achten, Weer gebruiken we het woord "wijs" in plaats van listig. Dan zal wijs-tot-oordelen blijken te zijn; zoals de slang, die feilloos toeslaat, Zodat de Heiland zijn discipelen aanbeval: wijs te zijn als de slangen en argeloos als de duiven. (Wij kennen geen Hebreeuws, maar twijfelen er niet aan of de grondtaal laat deze mogelijkheid open.)
Dat Egypte veel slangen kende, vroeger al, blijkt onder meer uilt het hiëroglyfenschrift. De letter f werd als een kruipende hoornadder getekend; de letter dj als een opspringende slang. En het woord "godin" werd afgebeeld door een aanvallende cobra: half van de grond opgericht, de borst tot driedubbele breedte opgeblazen, gereed om te springen of haar gif te spuwen.
Ook de slangenbezwering heeft men in Egypte van oude tijden af gekend.
Door de belezing met oude machtsspreuken, "grote woorden", wist men de stang te onderwerpen, tot gehoorzaamheid te brengen, (Gehoorzaam houdt verband met horen; al noemen we de slang, wegens gebrek aan oren, doof.) Zulk bezweren was wat de Bijbel "toveren" noemt, magie.
Men kwam daar eerlijk voor uit, want het Hebreeuwse woord nachasj, slang, betekent evenzeer toveren. En we vragen ons af, of deze bezwering van huis uit te maken heeft met het aan Adam geschonken scheppingsgegeven: dat hij de aard van de dieren doorzag, 6) hen een naam gaf en over hen heerste - dan wei of hier demonen te hulp worden geroepen. De tekst van de bezweringsformule doet bedenkelijk aan.
Meteen denken we aan Mozes. De Heere beval hem 7) zijn staf op de grond te werpen: deze werd een slang, waar Mozes voor vluchtte. Maar op Gods bevel vatte hij de slang bij de staart en ze werd een staf. Farao's tovenaars, er bij geroepen, kenden de "truc": een bezworen stang als dood te laten liggen en haar weer te activeren. 8) Maar een èehte staf in een èchte slang te veranderen - dat is een wonder, dat kan God de Heere alleen, Hij bewees het: want Mozes' slang vrat de Egyptische slangen meteen op. (Dat opeten kán ook betekenen: ten onder brengen, vernederen.
Denk aan de magere koeien in Farao's droom, die de vette koeien opaten. Denk ook aan de Farao's, die hun goden hadden "opgegeten".) Maar inderdaad zijn er slangen, die andere slangen levend opvreten.
Nog even over de "sprekende 'slang". Het hangijzer van Asseri's synode van 1926. Heeft zij werkelijk gesproken? Of kreeg Eva de indruk, dat er gesproken werd? En kon een derde het horen?
Wel - ook hier reikt Brunton een helder gegeven aan. Bij de bezwering van slangen, vertelt hij, worden de geheime formules niet (altijd) met de mond uitgesproken. Ze kunnen mentaal, onhoorbaar, worden uitgesproken - als ons gebed - en hebben precies dezelfde uitwerking, ongeacht welke taal gebruikt wordt. Slangen verstaan een bezweringsformule dus wel en degelijk, ook aI hoort een derde geen woord. Omgekeerd zegt Brunton dat hij eenmaal een slang, die hij om de hals had gehangen, al na een minuut weglegde: hij onderging zo zeer de persoonlijkheid van het dier, dat hij bemerkte onder de woordloze invloed van zijn slang te komen, hetgeen hij hoogst ongewenst achtte. Hij zag namelijk dikwijls achter een slang een intelligente, haast menselijke persoonlijkheid. Slangen zijn vaak nerveus, kunnen onbetrouwbaar zijn, maar geven zeer veel contact: verliezen hun meester geen seconde uit het oog. Hun lidloze ogen boren in de menselijke blik en lezen er in. Wie het woordenloze contact met zijn honden kent ziet hierin geen nieuws.
Tenslotte nog een belangrijk gegeven uit de Schrift. De Heiland zei: in Mijn naam zullen ze slangen opnemen 9) - en: Ik geef u macht, op slangen en scorpioenen te treden. 10) Dat is de heerschappij van de mens-Gods over alle gedierte des veldt, als in Adam's en Noach's tijd. Niet om kunsties te maken - maar om zeker te zijn dat hij Gods opdrachten kan volvoeren.
Zoals Paulus op Malta geen onheil had te duchten. 11)
De omvang van dit artikel is uit de hand gelopen. Een slang is altijd langer dan u denkt. En als zij eenmaal gebeten heeft voor de bezwering geschiedde is de beste bezweerder nutteloos. 12)
*) "Niet deren". De bezweerder laat de grote slangen zonder eten, brengt de kleine slangen samen met scorpioenen. Dat groot en klein deze behandeling niet overleeft is niet des bezweerders zaak. Hij is naar de letter onschuldig. - 1) dr Paul Brunton "A search in secret Egypt", 1935 - 2) Num. 21: 9 - 3) Joh. 3: 14 - 4) 2 Kon. 18: 4 - 5) Gen. 49 : 17 - 6) Gen. 2: 19 - 7) Ex. 4: 3 - 8) Brunton geeft een foto van een levende slang, die onder een gevouwen briefje (met een toverformule er op) als een stok blijft liggen - 9) Mrc. 16: 18 - 10) Luc. 10: 9 - 11) Hdl. 28 : 3-5 12) Pred. 10 : 11