Bijbelgebruik in het gezin (10)
1981-06-12
Deductieve bijbelstudiemethoden- Jaargang 25
- nummer 23
Ook de deductieve- of onderwerpmethode voor bijbelstudie biedt velerlei mogelijkheden, afhankelijk van datgene wat als onderwerp van de studie wordt genomen. Het kan een dogmatisch principe zijn of een begrip een kernwoord of een persoon, een historisch tijdperk of een plaats, wat maar belangwekkend is in de Bijbel.
Enkele aan tafel te gebruiken deductieve methoden zijn:
Kernwoordmethode
Er wordt afgesproken over een bepaald kernwoord uit de Bijbel, zoals liefde of genade een studie te doen.
Voortdat men er gezamenlijk aan begint, neemt één persoon op zich een aantal teksten en/of schriftgedeelten over dat woord te verzamelen.
Dit kost niet zoveel moeite als men de beschikking heeft over een Concordantie of het boekje "Kernwoorden uit de Bijbel" van Prof. H. J. Jager of "De kleine kerk" van John F. de Vries of "Bijbelse kernwoorden" van John Eddison. De opdracht aan iedere deelnemer aan de bijbelstudie is de teksten, waarin het te bestuderen woord voorkomt door te nemen in hun verband, en commentaar te schrijven op elk van die teksten. De drie basisvragen van de inductieve methode zijn goede hulpmiddelen om tot een juiste verklaring van elke tekst te komen. Na de bestudering van al de opgegeven teksten over het kernwoord komt ieder tot een schriftelijke definitie van het woord. Daar de conclusies zeker niet altijd gelijkluidend zullen zijn, kan er een diepgaande bespreking volgen.
Het aantal te bestuderen teksten zal in veel gevallen zo groot zijn, dat de studie van een kernwoord niet in één keer klaar kan komen. Dat behoeft geen bezwaar te zijn, want het is gebleken, dat het zeer leerzaam en geloofversterkend is om een hele week met één kernwoord bezig te zijn. Door het veelvuldig nadenken en het vele leren over één woord dringt de juiste betekenis ervan pas goed tot een mens door.
Biografische studie
Met behulp van een Concordantie of een andere bron worden de Schriftplaatsen overeen bepaalde bijbelse figuur verzameld en bestudeerd, Bijbelse personen, waarvan niet zoveel bekend is, kunnen in één bijbelstudie worden verwerkt, anderen, waarover de Bijbel uitvoeriger verteld zullen verschillende dagen onze aandacht vragen. In dart geval is het maken van aantekeningen onmisbaar voor het overzicht en voor de beantwoording van de vraag, waartoe dit alles is opgetekend in de Bijbel. Ook bij deze studiemethode is het nuttig de gespecificeerde vragen voor de toepassing bij de hand te hebben en te gebruiken.
Telescopische bijbelstudie
Ervaren bijbellezers kunnen voor de afwisseling een bijbelboek in grote lijnen doornemen met het oog op een bepaald aspect, dat in dat bijbelboek speciale aandacht krijgt.
Zoals een telescoop een klein hemellichaam uit het grote geheel ligt en het sterk vergroot weergeeft, zo kunnen we uit een bijbelboek een bepaald begrip lichten en bestuderen.
Als voorbeeld noemen we het onderwerp "lijden" in het boek Job, of "koninkrijk Gods" in Mattheüs, of "rechtvaardiging" in de brief aan de Romeinen of "tegenspoed" in Nehemia.
Bijbelstudieboekjes
De laatste jaren verschijnen er bij verschillende uitgevers bijbelstudieboekjes met opdrachten, vragen en invulmogelijkheden.
Er zijn er die uitgaan van de tekstvoor-tekst-methode; het merendeel neemt echter de onderwerpstudie als basis. Hoewel onze voorkeur uitgaat naar de besproken methoden, omdat door de zelfwerkzaamheid de Bijbelgedeelten beter verwerkt worden, kunnen we ons voorstellen, dat veel broeders en zusters, die alleen wonen en niemand hebben om dagelijks de bijbel samen mee te lezen, met veel vrucht van deze boekjes gebruik maken.
Belemmeringen
Dit gedeelte over bijbelstudie ineen gezin zonder aanwezigheid van kleine kinderen sluiten we af met een aanhaling uit het boekje "Bijbelstudie, hoe doe je dat?" (Echo, Amersfoort, bladzijde 21.) Veel belemmeringen en moeilijkheden in het lezen van de Bijbel komen voort uit een verkeerd luisteren naar het Woord. Evenals in een gewoon gesprek kunnen we in ons gesprek met God veel luisterfouten maken, bijvoorbeeld:
- te vlug denken dat we het al begrijpen;
- God niet laten uitspreken;
- te vol zijn van onszelf (eigen gedachten, zorgen);
- erg selectief luisteren (één tekst eruit halen);
- ons laten afleiden, niet echt op de Ander concentreren; - geen gebruik van de stilte maken;
- al meer bezig zijn met het formuleren van ons antwoord dan met het luisteren.