Bomen om het paviljoen
1981-06-12
Zelden las ik een aangrijpender gedichtenbundel dan die van Annie Pansier, met de titel: Bomen om het paviljoen.- Jaargang 25
- nummer 23
De dichteres heeft een tijd doorgebracht in een psychiatrische inrichting, een paviljoen dat afgesloten was, en haar gevoelens uit die tijd geuit in vele gedichten.
Ze is in die periode buitengewoon onevenwichtig.
Ze zou dood willen, maar heeft ook geweldige doodsangst; ze leeft met een Innerlijke eenzaamheid, maar ook met een hunkering naargemeenschap; ze is vreselijk met zichzelf bezig, maar heeft ook de felle spijt niets voor de ander te betekenen.
Daar komt ook bij dat deze vrouw, die uitermate begaafd is, een biezondere liefde heeft voor de natuur en een heel aparte zeggingskracht, om dat door te geven.
Het is bijna onbegonnen werk om haar te citeren, want ik zou U alles wel willen doorgeven.
Toch, ik begin maar, dan hebt U tenminste enig idee,
Overdracht
kon ik mijn lijden maar in woorden leggen
mijn pijnen overdragen in een lied
en mijn verlatenheid en mijn verdriet
o hielp het om mijn leed te zeggen
maar woorden kunnen mijn verdriet niet dragen
het blijft als pijn van binnen in mijn buik
mijn hart is een gebroken kruik
mijn huid is beurs en kan geen druk verdragen
maar deze woorden schrijf ik voor Gods ogen
mijn huid blijft heel Hij kent mijn grens
en Hij herinnert mij het "zie de Mens"
en eenmaal zal Hij alle tranen drogen
maar ik lijd nu God wil U over mij erbarmen
o ik verlang toch zo verschrikkelijk naar een zoen
in deze kamer in dit stomme paviljoen
o wil mij sussen in Uw eeuwige armen
geef mij de vrede van een vast vertrouwen
verlos mij God van deze helse pijn.
dat Uw genade mij genoeg zal zijn
leer mij mijn vuisten ballen en mijn handen vouwen.
Ze zou het wezenlijke van haar lijden wel uit willen zeggen, maar dat is haar onmogelijk, Woorden schieten daarvoor tekort. Maar wat ze nu schrijft, God leest het. Hij die eens alle tranen drogen zal. Ook de hare, die ze schreit uit een verschrikkelijke behoefte aan liefde.
Want die behoefte heeft ze, juist omdat ze altijd alleen maar met zichzelf bezig is. Hoort U maar.
de echoput
ik zit in de put
en schreeuw
wie ben ik
en duizendvoudig hoor ik
ik ik ik
zo vaak
totdat ik er van snik
wegstervend hoor ik
ik ik ik
tot ik geërgerd brul
je bent een nul
maar het is niet waar
je stem is daar
ik klim er uit
de lucht is klaar
Aangrijpend. Alleen de titel al. Ze zit maar niet in de put, nee in de echoput. In de put waar alles om jezelf draait, Wat een aangrijpende wijze van zeggen, Helaas, juist zij die de zeer biezondere gave van de woordkunst hebben zijn als regel uiterst gevoelig en daardoor ook vaak heel eenzaam,
Eenzaamheid
innerlijke eenzaamheid
in het diepste wezen
waar niemand komen kan
noch kan genezen
deze onveiligheid
van voor je geboorte
ontneemt je geen man
schijnt bij je te horen
deze onzekerheid
met al haar vragen
belet je het genot
van innerlijk behagen
innerlijke eenzaamheid
is een zeer wrede
open voor God
geve Hij vrede
Inderdaad, de geslotenheid die de eenzaamheid veroorzaakt, ontneemt een mens alle plezier aan het leven. Er is maar één oplossing voor: Je hart open stellen voor God, dan geeft Hij vrede.
Tot slot nog iets over haar grandioze kijk op de natuur.
bos
eiken
met armen vol bladeren
staan stevig twee benen
in de grond
het hoofd hoog
en triumfant
eigenlijk zijn ze vol
van zichzelf
de beuken
zijn de moeders onder de bomen
en elegante vaders
kom geef mij maar een hand
ga maar bij ons schuilen
wij beschermen je wel
de grove dennen
zijn de filosofen
onder de bomen
het hoofd hoog
in de lucht
kent amper de stam
berken zijn vestaalse maagden
schoon en kuis en fragiel
dennen vragen
kinderen en kabouters
kom in mijn wigwam
Hoe speels worden de bomen getypeerd.
Wat tenslotte de dichteres betreft, ze is gelukkig weer genezen en kan dat op haar manier doorgeven.
Genezing
alle lege bodems van zeeën
kan ik vullen met tranen
hemelen weergalmen
de weerklank van mijn weeklacht.
als dan de tranen vergoten zijn
tot klachtloze kalme zee
weerspiegelt het licht van Gods hemel
mijn lach
Heerlijk. U moet dit boekje echt helemaal lezen.
't Is een uitgave van: De Vuurbaak b.v., tel. 050-183450, Postbus 189, 9700 AM Groningen, en kost slechts f 10,50.