Een nationale synode
2008-08-29
Het idee van de EO, om deze zomer kopstukken uit tien gereformeerde kerken voor de microfoon te halen, heeft nogal wat losgemaakt. In het Centraal Weekblad van 8 augustus geeft het ds. G. de Fijter, de preses van de synode van de Protestantse Kerk in Nederland (in het CW overigens aangeduid als preses van de PKN zelf), aanleiding tot een opmerkelijk pleidooi: - Jaargang 52
- nummer 17
Er zijn de laatste tijd binnen de gereformeerde gezindte kerken bijgekomen, stelde de EO in de aankondiging van het programma. “Toch onderschrijven al die kerken dezelfde Schrift en dezelfde gereformeerde geloofsbelijdenis. Blijkbaar is dat niet genoeg. Wat zit daarachter?” In aansluiting op al die interviews was er een serie over prof. dr. A.A. van Ruler te horen. Daarin komen prachtige archiefopnamen van zijn morgenwijdingen voor de Avro (!) voor. Ik werd geraakt door zijn overdenking over Romeinen 12 vers 10: “Weest in broederliefde elkander genegen, in eerbetoon elkander ten voorbeeld”.
Van Ruler benadrukte dat de liefde van God de vorm aanneemt van broederliefde. Breed zette hij uiteen hoe in het gewone menselijke leven ouders en kinderen, broers en zussen met elkaar verbonden zijn. Maar hoe hoog ruzie ook kan oplopen in een gezin of familieverband: familie blijft familie. Vriendschappen zijn te verbreken, zelfs de beste. Maar de broederschap is dat niet. Zo is het ook in de kerk van Christus. God heeft niet alleen mij lief met Zijn eeuwige liefde, dat geldt net zo goed voor de ander. Hoe verschillend die ook kan zijn. Daar kan geen ruzie tussen komen. Ik raakte er een beetje van in de war ().
Want hoe moet het nu in vredesnaam met al die verscheurde kerken in ons land? Op vakantie in het buitenland zie ik kerkleden uit heel verschillende kerken broederlijk en zusterlijk bij elkaar kruipen. Alsof het zó hoort. En het hoort ook zo. Het moet om de kerk des Heren gaan, niet om ons eigen instituut. Ten behoeve van de samenleving, die van het christelijke toeten noch blazen weet. Maar wat is die kerk des Heren dan? En wat zijn de grenzen van die kerk? Kijk eens naar vraag en antwoord 54 van de Heidelberger Catechismus. “Wat gelooft gij van de heilige algemene Christelijke Kerk?”, wordt gevraagd. En dan het prachtige antwoord: “Dat de Zone Gods uit het ganse menselijk geslacht Zich een gemeente, tot het eeuwige leven uitverkoren, door Zijn Geest en Woord, in enigheid des waren geloofs, van den beginne der wereld tot aan het einde vergadert, beschermt en onderhoudt; en dat ik daarvan een levend lidmaat ben en eeuwig zal blijven”. De kerk is geen door mensen bedacht instituut maar een gemeenschap, geroepen en bijeen gebracht door Jezus Christus. Die kerk is er vanaf het begin van de wereld en zal er zijn tot aan de voleinding. Het is geen vereniging door mensen opgericht die de religieuze behoeften van de mens moet vervullen. Geen vereniging die er is doordat een aantal christenen zich bij elkaar hebben aangesloten om voortaan het Woord te horen en de sacramenten te bedienen. De kerk is er vanaf het begin van de wereld: Noach en Abraham waren er lid van, Ruth de Moabitische, Rachab, de hoer van Jericho, koningen, priesters en profeten, discipelen en apostelen, Petrus en Paulus, maar ook Lydia de purperverkoopster, Zacheus de tollenaar en veel later ook nog Jan Rap en zijn maat. De kerk is de gemeenschap der heiligen en het hele volk van God. De kerk is een zootje ongeregeld, in gemeenschap gebracht met Jezus Christus en daardoor met elkaar. Nu nog verspreid over verschillende kerken zouden ze snel samen moeten komen. Ik pleit voor een Nationale Synode die aangeeft hoe we samen kunnen luisteren, dienen en getuigen van Jezus Christus. Met die verschillende kerken bedoel ik allen in de traditie van Luther en Calvijn samen met hen die uit evangelicale- en pinksterhoeken komen. Het liefst zelfs internationaal, net als in 1618 en 1619 in Dordrecht gebeurde bij de Nationale Synode. Dus ook de migrantenkerken die nu dichtbij zijn gekomen.
We kunnen niet wachten tot 2018 en 2019 als 'Dordt' zijn 400-jarig jubileum viert. Vier eeuwen terug betrof de zaak van Dordt het fundament van de kerk. Vandaag is dat opnieuw zo: nú wat betreft de eenheid van allen die de verkondiging aangaande Christus in de samenleving een warm hart toedragen.
Het zal wel niet kunnen; immers: 'tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren'. Zo moet je elkaar eerst jaren de maat genomen hebben voor je aan zoiets zou kunnen denken - maar mij spreekt het aan. Doe nu gewoon eens het ongewone, en ontmoet elkaar! (Hoezo ongewoon??)
Drs. Menko Biewenga is predikant van de NGK in Enschede.