Wijk- en gezinskringen in Dordrecht en Oegstgeest - 'De band binnen de gezinskring is intenser dan d
2008-08-29
Kringen zijn kleine gemeenschappen, waarin wezenlijke zaken worden gedeeld. Mensen komen samen om de Bijbel te bestuderen, te bidden en elkaar te bemoedigen. Daarbij worden verschillende accenten gelegd. Zo zijn in de NGK Dordrecht wijkkringen in het leven geroepen om het 'omzien naar elkaar' gestalte te geven. En in de NGK Oegstgeest wordt gewerkt met gezinskringen, waarin de geloofsopvoeding van kinderen een centrale plaats inneemt.- Jaargang 52
- nummer 17
Hoe kunnen bepaalde zaken in de gemeente het best gestructureerd worden? In het bestuurlijke werk van een kerkenraad is dat een belangrijke vraag. Is het nodig om voor een gekozen doelstelling een commissie of werkgroep in te stellen of kunnen er andere wegen bewandeld worden om de gewenste situatie te bereiken? De kerkenraad van de NGK van Dordrecht stond voor een dergelijke vraag. Men wilde het gemeenteleven in de wijken stimuleren en zocht daarvoor naar een geschikte manier. Kerkenraadsvoorzitter Bertus van der Vegt schetst de situatie. 'Begin jaren negentig zijn we gekomen tot de vorming van wijkkringen om het omzien naar elkaar te bevorderen. De opzet was dat de wijkleden frequent zouden samenkomen en elkaar daardoor in een groter wordende gemeente beter zouden leren kennen. Van daaruit zou dan beter bekeken kunnen worden wat ieder in de wijk nodig heeft. Zo kan iemand behoefte hebben aan hulp in de huishouding of een gezin wil heel graag een oppas hebben. Een ander doel met de wijkkring was dat daar bepaalde onderwerpen zouden worden besproken: onderwerpen die de wijkkring zelf belangrijk vindt, maar ook onderwerpen die de kerkenraad aandraagt. Tenslotte werd met de wijkkringen beoogd dat er op wijkniveau ontspannende activiteiten zouden worden georganiseerd, zoals uitstapjes en maaltijden'. Om alles in goede banen te leiden, kreeg elke wijkkring twee wijkkringleiders en werd een wijkkringcoördinator aangesteld, die overzicht over het geheel moest houden.
Top down benadering
De wijkkringen in Dordrecht dienen niet ter vervanging van de bijbelkringen. Evenmin is het de bedoeling dat de wijkkringen formeel een rol spelen in het pastoraat. Bertus van der Vegt: 'Er is per wijk één wijkoudste, die huisbezoeken doet; daarnaast heeft elke wijk één of twee pastoraal bezoekers. Verder heeft de gemeente twee pastorale jeugdoudsten voor de hele gemeente. Eenmaal per jaar komt het wijkteam bij elkaar om het wijkpastoraat te bespreken. In dat team zitten de wijkoudste, een diaken, de pastoraal bezoekers en de predikant. Dit staat los van de wijkkringen'. De evaluaties die er tot nu toe zijn geweest, maken duidelijk dat niet alle doelen die met de wijkkringen werden nagestreefd, zijn gerealiseerd.
'Op het punt van omzien naar elkaar hebben de wijkkringen wisselend gefunctioneerd. Een aantal heeft goed gedraaid, terwijl andere wat minder uit de verf zijn gekomen. We zagen bijvoorbeeld dat wijkkringen in wijken met veel jonge gezinnen minder goed van de grond kwamen'. De Dordtse kerkenraad denkt na over mogelijkheden om de wijkkringen beter aan hun doel te laten beantwoorden. Volgens Van der Vegt is het lastig om dit vanuit de kerkenraad te sturen. 'Twee jaar geleden is overwogen om de wijkkringen te vervangen door kleine(re) kringen en deze volgens een vast programma te laten werken. Maar we hebben geconcludeerd dat een dergelijke top down benadering bij ons niet werkt. We moeten regelmatig toetsen, of de organisatievorm aansluit bij de gemeente: iets wat nu goed werkt, moet mogelijk over tien jaar weer bijgesteld worden. De organisatievorm van de kerk of de gemeente is niet het belangrijkste. Ik denk dat Christus ons straks niet zal vragen, hóe we als gemeente iets hebben georganiseerd. Wel wát we hebben gedaan voor Hem. Het gaat er mijns inziens om dat we God eren en liefhebben met ons leven, Jezus Christus als enige Redder centraal stellen en ons door Woord en Geest laten leiden. Dan kunnen we elkaar stimuleren en sterken in het geloof en in woord en daad een licht zijn in de wereld. Dit is tegelijk onze missie als NGK van Dordrecht'.
Particulier initiatief
In de NGK Oegstgeest zijn vier gezinskringen actief. Elk van deze kringen bestaat uit drie tot vier gezinnen. Een van de gemeenteleden die deelneemt aan een dergelijke kring, is Marijke Chaudron. 'Het doel waarmee we in 2002 gestart zijn, is in klein verband - groter dan het gezin, maar kleiner dan de kerk - met elkaar het geloof delen en voorleven, waarbij de kinderen centraal staan. We hopen dat de kinderen banden opbouwen met zowel de leeftijdsgenoten als met de ouders in de gezinsgroep. Ook de communicatie tussen de ouders is belangrijk. We verschillen in stijl en kijken behoorlijk bij elkaar in de keuken. Dat is waardevol en soms kwetsbaar. En het is leerzaam voor kinderen en ouders'. Hoewel elke gezinskring een eigen manier van werken ontwikkelt, draait het overal om de kinderen. Hein en Annelies Griffioen waren twaalf jaar geleden betrokken bij de start van de eerste gezinskring. Annelies: 'Gezinskringen komen niet voort uit het beleid van de gemeente. Het is allemaal particulier initiatief. Een echtpaar uit de gemeente zocht indertijd een middel om hun kinderen bij de kerk te blijven betrekken. Vrienden van hen uit de PKN deden toen het idee aan de hand van een gezinskring. Het is goed om binnen de kerk verbanden te hebben waarin de kinderen elkaar zien. Dat geldt zeker voor een streekgemeente als Oegstgeest. De mensen wonen verspreid, zodat de kinderen elkaar niet op school tegenkomen. Met een paar gezinnen, waaronder wijzelf, is toen een kring gevormd'. Vóór die tijdbegin jaren negentig bestonden in de gemeente van Oegstgeest al enkele opvoedkringen, maar die waren alleen voor de ouders bestemd. Nieuw aan de gezinskringen was dat het kind zelf in het middelpunt kwam te staan.
Heftig
De kring van Hein en Annelies kwam indertijd om de drie weken bij elkaar. Annelies Griffioen: 'Eenmaal in de zes weken praatten de ouders over de geloofsopvoeding van de kinderen. Een week of drie daarna werd samen met de kinderen een activiteit gehouden, meestal op een zaterdag of op zondag na kerktijd. Als kring gaan we nog steeds elk jaar naar de conventie van de Charismatische Werkgemeenschap Nederland. Dat betekent rond Hemelvaartsdag met zijn allen kamperen; van woensdag tot zondag'. De betrokkenheid op elkaar is in de kring erg groot. Annelies: 'De band die we binnen de gezinskring met elkaar hebben, is intenser dan die met onze eigen familie. Hoewel een gezinskring veel mooie kanten heeft, komen er ook heftige momenten voor. Je deelt een belangrijk deel van je leven met elkaar met inbegrip van alle emoties die dat met zich meebrengt. Het is essentieel dat iedereen dat accepteert. Het is zeker niet alleen leuk, maar we zijn een kring en we gaan ervoor'. Dat er hechte relaties worden gesmeed, blijkt uit het feit dat een gezin dat naar elders is verhuisd, nog steeds betrokken is bij activiteiten van de kring.
Impuls
De jongste gezinskring heeft zijn activiteiten gestart in 2007. Eén van de moeders is Anneke de Vries. Op een startdag van de gemeente raakte zij bij een informatiestand van een gezinskring in gesprek met een andere moeder. Het leek hen wel een goed idee om er ook één te beginnen. Anneke: 'Wij staan nog helemaal aan het begin. Tot nu toe zijn we vooral verkennend bezig geweest. Daarbij hebben we als ouders onder meer de vraag besproken, hoe het bij onszelf vroeger thuis ging. Hoe heb je dat ervaren en hoe werkt dat nu door in je gezinsleven? De evaluatie van het eerste jaar heeft ertoe geleid dat we als kring van plan zijn de komende tijd ook eens een bijbelstudie te gaan doen. Dat willen we afwisselen met het bespreken van zaken die in de opvoeding doorwerken, zoals bidden'. Ook de kring van Anneke komt eens in de drie weken bij elkaar. Anneke is erg positief over de opgedane ervaringen. 'Het is vooral erg leuk. Op dit moment geniet ik er enorm van. Het is een impuls voor mijn geloof, voor mijn gezinsleven en voor mijn relatie. Het geeft heel veel energie'.
Rondje thuiskomen
Om op een gezinskring goed over de opvoeding van je kinderen te kunnen praten, is het belangrijk te weten hoe je zelf in elkaar zit. Annelies: 'In de gesprekken in de begintijd van onze kring liepen we aan tegen de vraag: wie zijn we zelf eigenlijk? Toen zijn we begonnen de vraag te behandelen: wat voor opvoeding heb je zelf gehad? Door iemand zijn verhaal te horen doen over zijn eigen opvoeding snap je waarom iemand reageert zoals hij reageert'. Hein: 'Dat was heel intens. Voor ieder kringlid werd daarvoor één avond uitgetrokken'. Annelies: 'In een later stadium, toen we al heel vertrouwd met elkaar waren, zijn we ook elkaars opvoeding gaan bespreken. Dat is heel kwetsbaar. Zwakke punten werden in alle openheid met elkaar besproken. Daarbij werd dan gezocht naar mogelijkheden om juist op die punten verder te komen'. Hein: 'We hebben toen die aanpak gekozen, omdat we van mening zijn dat de opvoeding die jezelf hebt gehad, een spiegel is van de opvoeding die je geeft'. De manier waarop de kring van Hein en Annelies vorm krijgt, betekent dat er sprake is van een flinke dosis pastoraat. Hein: 'In de kring heb je een veel intensere band met elkaar dan met de pastoraal bezoeker. We beginnen de gespreksavond altijd met een 'rondje thuiskomen': hoe zit jij hier vanavond? Wat speelt er op dit moment in jouw leven? In de loop van die twaalf jaar is iedereen wel door één of meer geloofs- of relatiecrises gegaan. Dan leven we heel intens mee'. Annelies: 'Daar blijf je dan niet alleen mee zitten. Dat deel je met mensen van je gezinskring'. Hein: 'De vertrouwensbasis die daarvoor nodig is, ontstaat door heel intens met elkaar op te trekken'. Op de kring van Hein en Annelies is het bidden voor de kinderen een vast onderdeel van de avond waarop de ouders bij elkaar zijn. Soms is de hele avond hieraan gewijd. De kinderen worden één voor één besproken, waarna in een kringgebed voor hen wordt gebeden.
Navolging
De gezinskringen in Oegstgeest hebben kinderen in verschillende leeftijden. Daardoor kunnen 'jongere' kringen leren van de 'oudere' kringen. Hein Griffioen: 'Een halfjaar geleden ben ik een avond langs geweest bij een andere kring en die hebben mij het hemd van het lijf gevraagd. Dat gesprek hadden ze gevraagd, omdat de kinderen van die kring de puberteit ingaan'. De gemeente van Oegstgeest kent ook bijbelkringen en regulier jeugdwerk, maar de gezinskringen voorzien in een specifieke behoefte. Volgens Annelies Griffioen is het idee van een gezinskring overal toepasbaar en Hein is van mening dat deze Oegstgeestse ervaringen zeker navolging verdienen. Terugkijkend op wat er in haar gezinskring tot nu toe is gebeurd, concludeert Marijke Chaudron: 'Het blijkt dat de beoogde banden binnen de kring inderdaad gegroeid zijn. Niet alleen gebaseerd op sympathie, maar op bekendheid en vertrouwen'. Anneke de Vries is optimistisch over de toekomst van haar jonge kring: 'In een gezinskring volg je niet een vast concept. Je gaat een relatie aan. Je gaat gewoon leven met elkaar en je laat elkaar in je leven toe en dat wordt dan iets!'