Wat mag je van een preek verwachten ?
1980-08-15
Wat mág je van een preek verwachten?- Jaargang 24
- nummer 30
Déze vraag is belangrijk.
De vorige keer wees ik er op dat in een preek Gods woorden moeten dóórklinken. Paulus zegt ergens dat hij alleen wil preken Jezus Christus en Die gekruisigd. Dat wil zeggen dat Paulus alleen maar preken wil Gods verlossing, Gods bevrijding, Gods genade. Dát is het hart van het evangelie. Om Jezus Christus gaat het, zoals het in 1 Cor. 1 : 23 e.v. staat: 'Wij prediken u een gekruisigde Christus, voor joden een aanstoot, voor heidenen een dwaasheid, maar voor hen die geroepen zijn, joden zowel als grieken, prediken wij Christus, de kracht Gods en de wijsheid Gods'.
God is een gévend, een vergevend God, een God die iets te schenken heeft. Het is moeilijk voor moderne mensen om dat te aanvaarden.
Moderne mensen willen de dingen zèlf doen. De enquete 'Opnieuw: God in Nederland' laat ons men dat slechts 34% van de ondervraagden zegt dat er een God bestaat.
Van de jongelui van 17-24 jaar verklaart 38% dat bidden geen zèn heeft. Mensen die menen dat spreken met God geen zin meer heeft verwachten van een preek niets meer.
Maar ook gemeenteleden die zulke sterke uitspraken niet doen hebben vaak de grootste moeite om in de gehoorde preken Gods persoonlijke boodschap te beluisteren.
Op Jezus letten
Het is daarom goed om op Jezus en Zijn preken te letten. Als Jezus op aarde wandelt preekt Hij b.v. in gelijkenissen maar Hij doet het zó dat ze verstaanbaar zijn voor de mensen ook al verstaat iedereen direct niet alles. Vaàk haalt Jezus in een concrete situatie de profeten aan en zegt dan zonder enige toepassing 'amen'. Zó concreet en duidelijk is dat profetenwoord dat nadere 'verklaring' niet nodig is.
Er waren ook wel eens lange preken bij (b.v. Matth. 24), ook wel lange gebeden (b.v, Joh. 17), maar het is goed er eens op te letten hoe didht de Heiland Zijn woorden zoekt bij reeds gegéven woorden van God.
Een bijbel met veel tekstverwijzingen kan ons duidelijk maken dat Jezus steeds weer gebruik maakt van de boekrollen van het oude testament.
Jezus is een duidelijk voorbeeld als het om goede preken gaat. De opdracht tot de discipelen is dat zij hetgeen Jezus in het donker heeft gezegd moeten uitdragen in het licht (Matth. 10 : 26). Jezus' werk moet door anderen worden voortgezet.
Hiermee is de grootheid èn de kleinheid van een preek aangegeven.
Groot is een preek omdat God Zich in preken wil blijven weggeven, omdat Hij woorden van heil wil blijven spreken, omdat Hij in preken wil komen middenin onze concrete situatie teneinde ons zó verder te brengen.
Klein is een preek omdat daverende woorden hier overbodig zijn, omdat grote redenaars niet nodig zijn, omdat alle vuurwerk uit de boze is.
Zo klein als Jezus wilde zijn, zo dienstbaar als Hij Zich ook in Zijn spreken vertoonde, zó klein moeten alle dominees willen zijn, bereid tot het wassen van de voeten van hun luisteraars. Wie deze bereidheid bij zichzelf nog niet heeft ontdekt, kan beter onder de preekstoel gaan zitten. Geen redenaarstalent, geen prachtige gebaren, geen krampachtige woordenkeus kunnen Gods volk tot Jezus brengen. Dát kunnen alleen Gods woorden zelf!
Een preek is Godsspraak
Een goede preek is een woord van God, een woord uit de hemel (Hebr. 12 : 25). Probeer deze tekst eens te lezen in het verband om er zó doorheen te kunnen kijken.
Eerst sprak Gold tot Zijn kinderen, maar Zijn spreken vandaag is veel rijker. Gods spreken vanaf de Sinaï was een machtig gebeuren, Zijn, spreken op de Karmel door Elia was een machtig iets, maar Zijn spreken nu, vanuit de hemel, is veel grootser.
Een goede preek vandaag is méér dan een krakende Sinaï, een dominee die in eenvoud zijn plicht doet is méér dan een man als Ezechiël.
Dit geldt alleen als je zondags een preek hoort waarvan de woorden bij God vandaan komen.
Wat mag je van een preek verwachten?
Laat ik het onvolledig zó mogen samenvatten: een eenvoudig stuk bijbelverklaring, een laten zien van wat God in een bepaald verband tóen zei en nu zegt, een spreken-van-God met zo weinig mogelijk mensenwoorden.
Ik denk aan Jezus' gesprek met de samaritaanse vrouw. Wat heeft Hij haar kort en duidelijk Gods woorden verkondigd! Concreet, aktueel, op-de-vrouw-af, zonder gemoraliseer.
Zij, als buitenkerkelijke, heeft de boodschap begrepen.
Ook dát is belangrijk: ook buitenkerkelijken hebben er recht op om, als ze eens een kerkdienst meemaken, iets méé te krijgen.