Cahiers voor christelijke literatuur (2)
1980-01-18
Het derde boekje uit de serie met de bovenstaande titel is van de hand van B. Trouwborst en gaat over de welbekende schrijver en dichter C. Rijnsdorp, geboren in 1894 en nog altijd actief. Het overzicht van zijn leven en werk is bijzonder boeiend en zal naast de jongelui ook menige oudere van gereformeerde huize erg aanspreken.- Jaargang 24
- nummer 3
In Delfshaven geboren als zoon van een "kleine" middenstander heeft hij het niet gemakkelijk gehad. Kees was, in het gereformeerde gezin, de jongste van de zes en toen hij 7 jaar was kreeg zijn vader een ongeluk. Hij viel van de keldertrap en heeft daarna nooit meer zijn werk in de slagerij kunnen doen. Meestal moest hij het bed houden en zijn gezondheid liep sterk achteruit. Zes jaar na de val overleed hij.
Kees' moeder had de leiding van de zaak overgenomen, maar kon het niet volhouden. Eén jaar voor de vader stierf werd het huis verkocht en trok het gezin naar Rotterdam.
Kees, die niet geschikt leek voor zwaar werk, was toen al op de ULO maar moest, om mee te verdienen, gaan werken. Hij werd als jongste bediende belast met het innen van kwitanties. Twee jaar lang heeft hij zodoende heel wat in de havenbuurten rondgezworven. Daarna heeft hij nog op verschillende handels,- scheepsvaart- en bankkantoren gewerkt. Maar 's avonds en in alle vrije tijd was het studeren geblazen. Deze geniale mens had een heel grote belangstelling voor denkers en dichters en niet minder voor de wereld van de muziek. Hij heeft nog een tijdje gedacht dat hij componist zou worden, maar dat is niet doorgegaan, hij werd meer en meer literator. Het grootste moment in zijn leven vond plaats toen hij 17 jaar was. Hij was door alle gebeurtenissen in een geestelijke crisis geraakt en zocht naar zekerheid. Die vond hij door, wat hij zelf noemde, zijn ontmoeting met Christus. Dit heeft heel zijn levensrichting bepaald. In een vraaggesprek dat ik eens las zei hij: "Als de Heer je eenmaal redt, is dat voor altijd. " Trouwborst vertelt nog heel wat meer over hem, over z'n belangstelling, over z'n gedichten en zijn boeken. Wat de gedichten van Rijnsdorp betreft, die zijn nooit in een bundel uitgegeven, maar in de loop der jaren gepubliceerd o.a. in literaire tijdschriften als "Stemmen des Tijds", "Opgang" en "Ontmoeting".
In dit cahier zijn er 9 opgenomen waaronder het bekende:
Niet meer op verre bergen
Niet meer op verre bergen,
niet in een oude stad
wilt Gij U eerbied vergen
of offering van schat:
de heilige muren vielen,
de bergen liggen stom;
wie maar gelovig knielen
zijn in Uw heiligdom.
Hoe zijn soms kort de nachten,
doorgebracht in mijmerij!
Want op het onverwachte
zijt Gij het meest nabij.
Dan strenglen zich de handen
ineen met sterke druk
en in de ogen branden
de tranen van geluk.
Ais verklaring wordt in het boekje het volgende aangetekend: Dit gedicht kan in verband worden gebracht met Joh. 4, waar de ontmoeting wordt beschreven tussen Christus en een Samaritaanse vrouw. Zij brengt het gesprek op de vraag, op welke plaats God moet worden aangebeden: op de berg Gerizim (zoals de Samaritanen beweren) of in Jeruzalem (op de berg Sion). Christus geeft daarop het volgende antwoord: "Vrouw geloof mij, de ure komt, wanneer gijlieden noch op de berg, noch te Jeruzalem, de Vader zult aanbidden. (vs. 21) Maar de ure komt, en is nu, wanneer de ware aanbidders de Vader aanbidden zuilen in geest en waarheid; want de Vader zoekt ook dezulken, die Hem alzo aanbidden" (vs. 23).
In de rest van het cahier geeft Trouwborst citaten uit de roman "Koningskinderen" en wordt aandacht besteed aan het beschouwende proza van Van Rijnsdorp.
Heel boeiend is het artikel dat Van Rijnsdorp schreef in de "Standaard" van 19 oktober 1931 over "Christelijke romankunst" dat als volgt eindigt: "In laatste instantie beslist niet de kunst, maar de persoonlijkheid.
Daarom moet de christen-schrijver de gemeenschap zoeken. En die hem. Zo alleen kan, indien God de dubbele genade wil schenken, onze christelijke romankunst, die nog grotendeels geschreven moet worden, één veelkleurig getuigenis van christelijk geloof afleggen en dat naar haar aard". Een prachtig slot dat altijd gelden zal.
Ook dit cahier wil ik van harte aanbevelen.