VERANDEREN (2)
1979-06-29
De vorige keer schreven wij dat het bij het wezen van de kerk behoort dat zij verandert (2 Kor. 3: 18).- Jaargang 23
- nummer 26
Ik gaf toen vier grondregels door van de Amerikaan Richards.
Vooral de term 'open doelgerichtheid" sprak mij zeer aan. Er moet weer ruimte komen in onze gemeenten voor groei, ruimte voor Gods Geest om ons zó om te vormen dat wij een instrument worden in Zijn hand om in onze tijd, tegenover de medemensen rondom ons in de 20e eeuw iets over te dragen van de liefde en waarheid van Christus. Tegenover de behoudende en defensieve, vaak ook ingezonken en verstarde gemeenten in de gereformeerde traditie is deze nadruk op de noodzaak te veranderen uit 2 Korinthiërs 3 heel erg belangrijk.
Toch is er tegenover een front 'recht' ook een front 'links'. Over dit laatste wil ik in dit artikel wat breder schrijven.
Mijn informatie heb ik vooral geput uit het blad 'Hervormd-Nederland'.
Hier kom je in aanraking met het andere uiterste van christelijk Nederland. Hier draait alles om 'aktie'. Je wordt geïnformeerd over antiracisme programma's, de aktie 'Ban de bom' of 'Kernwapens de wereld uit', de beweging 'Nieuwe levensstijl', basisbewegingen en huisgemeenschappen. Hier is de nadruk op de noodzaak om te veranderen het intrappen van een open deur. Alles verandert hier en als sommige scribenten hun zin zouden krijgen zou er niets meer overeind blijven van wat in het verleden heilig was.
kerkelijk leven' Twee dingen wil ik over dit front aan de linker-zijde opmerken. In de eerste plaats spreekt er uit hun artikelen, akties en bewegingen, een bepaald élan, dat je niet onberoerd laat. Als voorbeeld daarvoor laat ik hieronder een artikel volgen uit H.N. 2-6-'79.
"Ik ga uw kerken, die grafkelders, openen"
De hand van de bevrijder was op mij en ik kwam in vervoering. Zijn geest voerde mij in een grote kerk, of deze protestants of katholiek was weet ik niet - men herkende er zichzelf niet -, waar een synode zetelde (dat was een gebruik bij christenen: men sprak er, hoewel het beter geweest was te luisteren, na te denken, zich te verheugen en te handelen).
Deze kerk was geheel gevuld met levende doden. Zij bewogen bijna niet meer. Hij deed mij tussen hen door wandelen in alle richtingen: ondanks hun aftakeling waren ze uitermate talrijk of althans tamelijk talrijk, laat ik niet overdrijven.
Zij waren geheel en al uitgedroogd.
Enkelen van hen nochtans hadden aantrekkelijk en sympathiek kunnen zijn.
Hij zei tot mij: Mensenkind, deze mummies, kunnen deze mummies herleven? Ik zei: Eeuwige bevrijder, gij weet het. Hij zei tot mij: Spreek een waarschuwing tegen deze levend-doden; zeg tot hen: levenddoden, hoort het woord van de bezieler der profeten; zo spreekt hij die met zijn leven betaalt om vrij te maken: ik zal opnieuw geest in u laten komen opdat gij herleeft; ik zal de banden van uw angst en van uw gierigheid losmaken; ik zal u uit de verkalkte tradities en de geestelijke bekrompenheden bevrijden; ik zal uw oogkleppen afnemen en wat uw harten doet verdrogen, zal ik wegnemen; ik zal de mensen die gij van het wonderlijke nieuws hebt buitengesloten, hervinden; ik zal geest in u leggen en gij zult daardoor leven, en dan zult gij weten wie ik ben.
Ik sprak deze waarschuwing zoals mij bevolen was. En terwijl ik sprak deden zich geluiden voor en 'verschillende bewegingen: de levenddoden verzamelden zich in 'huisgemeenten' en 'basis-gemeenschappen' en andere soortgelijke dingen.
Zij kregen weer fut, hun preken waren niet langer buitenwereldlijk en hun huid werd weer gevoelig voor de smarten van de wereld.
Maar ze hadden nog geen werkelijk profetische bezieling.
Hij sprak daarom tot mij: Spreek een gebed uit over de geest, spreek een echt gebed uit, mensenkind; zeg tot de geest: aldus spreekt de Levende die doet leven: Geest, kom van de vier windstreken uit alle plaatsen waar men lijdt en strijdt voor allen, blaas op deze koude lijken en zij zullen leven.
En ik sprak het gebed uit zoals mij bevolen was en de geest kwam in hen terug en zij begonnen te leven, zij en hun dissidenten kwamen overeind: een geweldig grote menigte.
Hij zeide tot mij: Mensenkind, deze uitgedroogde mummies: zijn de leden van de kerken. Zij zeggen in hun synoden, althans de meest scherpzinnigen onder hen: Het is met ons gedaan. Wij hebben alle invloed verloren, alle prestige en alle geloofwaardigheid; wij hebben het te lang op een akkoordje gegooid met de ongerechtigheden; onze woorden zijn wind; wij hebben geen toekomst meer; wij zijn tot kruimels geworden.
Profeteer daarom en zeg tot hen: Zo spreekt onze bevrijder, de bezieler der profeten: Ik ga uw grafkelder-
kerken openen, uw grafkelder-identiteiten en uw grafkelder-tradities; ik zal u doen opklimmen van onder de aarde en gij zult het licht van mijn zon weerzien, 0 mijn volk. Gij zult de gehele bewoonde wereld vervullen, mijn enige heilige land. Allen samen zult gij een profetisch woord en een profetisch gedrag hebben. Dan zult gij werkelijk weten wie ik ben, die u zal doen opstijgen van onder de aarde zoals een lang vernederd volk zich opricht.
Ik zal mijn geest in u geven, opdat gij herleeft met die ganse mensheid die ik liefheb. De aarde is voor u. Ik zal er u allen tezamen op vestigen. Dan zult gij in waarheid ondervinden dat ik een bevrijder ben die belooft en vervult - luidt het woord van de levende.
Naar Ezechiël 37, door Roger Parmentier (vertaling C. M. Overdeelve)
Uit deze eigentijdse parafrase van Ezechiël 37 proeft u de geestdrift waarvan Hervormd Nederland zich de tolk wil maken.
Het tweede wat ik hierbij wil opmerken is van meer kritische aard.
De kern van mijn kritiek op deze bewegingen aan de basis 'links' is dat ik daar iedere geestelijke houding mis. Dat is misschien vreemd gezegd, want het kan de indruk wekken dat ik een pleidooi voer voor stichtelijkheid of vrome woorden.
Tóch weet ik het niet beter uit te drukken. Met een geestelijke houding bedoel ik: een houding van vertrouwen op God en Zijn Woord, de realiteit van het gebed, de noodzaak van wat de Engelsen 'guidance' noemen en vooral een soort stilzwijgen over het werk van Christus.
Dit laatste komt ook uit in de boven geschreven parafrase van Ezechiël 37. Ik vraag mij af of je zó'n profetie uit het Oude Testament wel zó rechtstreeks mag overbrengen op onze situatie in het Nieuwe Verbond zonder er de naam van Christus bij te noemen. De vraag dringt zich vaker bij mij op: is het werk van Christus, Zijn Kruis en Zijn Opstanding bij al deze 'basisbewegingen links' nog wel de basis?
Hebben deze basis-bewegingen wel een echte basis? Welke is het?
De parafrase van Ezechiël 37 ging in Hervormd Nederland gepaard met een artikel waarin gepleit werd voor een "profetische kerk" waarin "profetische planning" de plaats inneemt van een "bestaande-ordeplanning".
Citaat: "Bij profetische planning gaat het in de eerste plaats om een nieuwe situatie van heil, die in de profetie wordt aangeduid.
Misschien is die toekomstige situatie alleen nog maar te . omschrijven met 'geen geween, geen tranen'! enz. Maar ook dan al kan de planning gaan bepalen wiens tranen het eerst gedroogd moeten worden, wat daarvoor nodig is, wat een kerkelijke gemeente dan heeft te doen en met wie zij dit heel-zijn kan bewerken."
Het valt op dat ook in dit artikel de naam van Christus ontbreekt.
De kerk moet worden omgevormd tot een stoot-troep voor veranderingen en bevrijding van de wereld.
Dit noem ik nu het andere uiterste waartegen wij ons moeten verweren als het gaat om 'veranderingen in de gemeente', Hoe wonderlijk het misschien ook mag klinken, maar volgens de bijbel is de "bevrijding" allereerst iets wat in het verleden gebeurd is.
God heeft in Christus de wereld met zichzelf verzoend (2 Cor. 5: 19). Dat moet worden gevierd en daarna uitgedragen in woord en daad. Kanalen vormen waarlangs Christus tot de mensen komen kan.
Zij moeten naar Hem verwijzen. Zij zijn geen doelen in zichzelf.
Bij alle aktiviteiten aan de basis links dreigt deze verworteling verloren te gaan. Zodra dit gebeurt krijgen hun woorden en daden iets drammerigs en humanistisch. Dat geldt ook voor dit artikel van dr J. Commissaris.
Het woord "profetie" en "profetisch" wat hij om de andere zin gebruikt, suggereert wel een bijbelse inhoud, maar als het de inhoud heeft die hij eraan geeft (nI. alles wat op de bevrijding van de ganse mensheid betrokken is) dan is dat niet typisch bijbels. Het kan met die inhoud geladen evenzeer toegepast worden op alle marxistische bevrijdingsbewegingen.
Het woord profetie en profetisch wordt innerlijk uitgehold als het zich niet allereerst verbindt met de grote Profeet en Zijn werk aan het kruis. Het is juist omdat ik dit mis, dat ik in dit tweede artikel mij richt tegen dit front links. Het is onze opdracht om noch naar rechts, noch naar links uit te glijden, maar tussen verstarring en uitholling in onze weg te gaan achter Christus aan, die niets liever wil dan dat alle mensen behouden worden (1 Tim. 2 : 4) en dat wij ons laten gebruiken om Zijn gerechtigheid en liefde gestalte te geven in onze tijd.
Een heel kleine poging in die richting was ook de aktie voor de Kerk-Turken in het nummer van 'Opbouw' twee weken geleden, Er waren verrassend veel positieve reakties. Op dit moment (donderdag 21 juni) zijn er adhesiebetuigingen binnengekomen van 34 mensen en een bedrag van f 955,- waarvan hieronder de verantwoording volgt: W.E. te E. 25,-; A.v.rl.W. te G.
100.-; J.C.v.D. te D.-R. 100,-; A.P. v.d.V. te K. 25,-; N.A.v.H. te A. 150.-; A.C.-v.G. te Z. 50,-; E.V. te H. 20,-; A.S.D. te A. 15,-; F.G. te E. 50,-; A.O. te A. 10,-; E.B. te G. 50,-; A.E.D.-V. te M. 10,-; H. G. te U. 50,-; J.M.-V. te M. 25,-; J.M.B.-V. te R. 25,-; S.H.B.-v.O. te A. 100,-; J.A.A.S. te V. 100,-; .T.H.-v.d.S. te R. 50,-.
Gironummer: 280960 Ned. Geref. Kerk te Eek en Wiel.
Adhesie aan: W. G. Rietkerk, Burg. Verbrugweg 16,Eek en Wiel.
Hartelijk bedankt voor uw steun.
De aktie is nog maar 4 dagen oud, dus ik verwacht dat er nog meer onderweg is. Maar het blijft nog een aantal weken open, dus voor wie nog niets deed: kom over de brug en doe iets tot steun van de christen-Turken, die tot ons land de toevlucht namen.
Inmiddels is het stilzwijgen rond de Kerk-Turken verbroken en horen wij meer positieve berichten, zoals o.a. dat er voor 1 sept. a.s. geen Turk uit ons land wordt gezet.
Toch blijft onze steun voor hen nodig, want een toezegging dat ze als vluchteling mogen blijven, is er nog niet.