THEOLOGISCHE OPLEIDING - Universiteit of Hogeschool?
1979-08-31
Jonge mensen uit onze kerken die predikant willen worden, moeten kiezen welke opleiding ze willen volgen. Er is wel een duidelijk advies om naar Apeldoorn te gaan, maar bewust kiezen is moeilijk. Als je aan het begin van een studie staat ontbreekt vaak. de informatie om zelf verschillende mogelijkheden tegen elkaar af te wegen.- Jaargang 23
- nummer 32
In 'Universiteit en Hogeschool' van maart j.l. is een artikel te vinden over 'de strijd om het openbaar onderwijs' van mw. drs C. J. L. Kloos. Mw. Kloos heeft klassieke talen gestudeerd en studeert nu theologie in Leiden. Er is in Leiden een diepgaand conflict over wat mw. Kloos noemt 'de onverkorte handhaving van openbaar onderwijs'.
Aanleiding tot de discussie, die al enkele jaren gaande is, is de herstructurering van het wetenschappelijk onderwijs. In de herprogrammeringsvoorstellen voor de theologie studie zijn in het voor ieder verplichte basisprogramma een aantal colleges opgenomen die door kerkelijke docenten worden gegeven.
Bovendien is voor de latere studiefase een 'predikanten-variant' opgenomen waarin 1/3 deel van de colleges door kerkelijke docenten verzorgd zal worden. Het protest is gericht tegen het verplichte karakter van de kerkelijke vakken in het basisprogramma en eigenlijk zou het al niet door de beugel kunnen dat een kerkelijk vak deel uit maakt van het studieprogramma, zelfs niet als keuze onderdeel.
Aan de rijksuniversiteiten is de situatie zo dat de docenten van de faculteit der godgeleerdheid benoemd worden door de Kroon of het universiteitsbestuur. Ook een atheïst kan zo benoemd worden tot hoogleraar aan deze faculteit. Daarnaast heeft de Hervormde Kerk in 1876 het recht gekregen om twee kerkelijke hoogleraren aan te stellen voor de leerstellige en de praktische godgeleerdheid. Een kerk kan voor de toelating als predikant natuurlijk een kerkelijk examen eisen naast een kandidaatsexamen of doctoraalexamen theologie.
Misschien dat u zich afvraagt waar al die drukte voor nodig is. Is het voor een theologie student zo erg om kerkelijke vakken als verplichting in het studieprogramma te hebben?
Er zijn er echter ook die slechts de godsdiensten willen bestuderen en de vraag of God al of niet bestaat er buiten laten. En dan nog maar te zwijgen over een persoonlijke relatie tot God. Van deze studenten is mw. Kloos de spreekbuis.
Bovenstaand kunt u misschien beschouwen als een tamelijk onbelangrijke poging van een klein aantal studenten om het studieprogramma te veranderen. Prof; dr H. Berkhof vermeldt in een reactie op het artikel van mw. Kloos dat dergelijke activiteiten aan de andere universiteiten veel grotere vormen hebben aangenomen. Het meest verontrustend is echter de reactie van prof. Berkhof zelf als hij schrijft: 'Nu we 100 jaar na 1876 leven, moeten we aan de godgeleerdheid niet de éne vraag ontnemen waarop haar bestaansrecht rust, maar juist het aanbod van antwoorden vergroten: naast de kerkelijk-christelijke (protestant èn rooms-katholiek) ook religieus-humanistische, a- of anti-theïstische antwoorden.
En waarom niet straks een leerstoel voor de systematiek van de Islam?
Niet dat een student geen kennis moet nemen van humanistische, atheïstische of andere antwoorden op vragen naar de werkelijkheid en waarheid van God. Het is echter wel essentieel wie er doceert en wat er verkondigd wordt. Als er nu reeds een atheïstisch hoogleraar verbonden kan zijn aan de faculteit der godgeleerdheid, waarom zullen atheïsten, moslims en boeddhisten niet meerdere leerstoelen bezetten.
Een hoogleraar moet toch gekozen worden op grond van zijn vakkennis en niet gediscrimineerd worden op grond van zijn levensovertuiging?
Duidelijk is wel dat dit bedrijf geheel ongeschikt is als opleiding voor predikanten. Het gaat in de eerste plaats om de gelovige relatie tot God, een leren luisteren naar Zijn Woord en een vast vertrouwen op Hem. Gods Woord is er toch alleen maar omdat en opdat we Hem er uit leren kennen. Dan zien we ook pas wie wij zijn en wat onze bestemming is.
Het antwoord op de vraag 'universiteit of hogeschool' is wel duidelijk.
Drs C. J, L. Klaas, De strijd om het openbaar onderwijs. Universiteit en Hogeschool 25 (5), 319-340 (1979).
Prof, dr H, Berkhof, De strijd om een volwaardige theologische faculteit. Universiteit en Hogeschool 25 (5), 341-346 (1979), Drs C, J, L. Kloos, De strijd om het openbaar onderwijs wordt vervolgd. Universiteit en Hogeschool 25 (6), 401-,407 (1979).