Zondagschool
1980-03-21
In de jaren, dat we nog niet. wisten of zondagsschool met een of twee ess'en geschreven moest worden, hebben we enige tijd die school bezocht. Papa had er bezwaren tegen: die vond dat deze "school” meer voor buitenkerkelijke en ongeregelde gezinnen bedoeld was dan voor kinderen, die al regelmatig mee naar de kerk mochten gaan. Toen is daar een einde aan gekomen, hoewel het van ons nog wel even had mogen doorgaan. Want wie het wekelijkse "versje" had opgezegd kreeg een plaatje met een tekst. We hebben ergveel plaatjes gespaard. We hebben trouwens het hele psalmboek van buiten gekend, in de oude berijming dan. Ja, toen waren we nog braaf. .- Jaargang 24
- nummer 12
Misschien had Papa wel gelijk. Alk vaders hebben trouwens gelijk, we zijn geen haar beter. Maar in de Franse reformatie bestond wel en degelijk een "école du dimanche" - met een eigen liederenbundel; we hebben er een exemplaar van. Hoe het onder Luther ging zouden we zo met kunnen zeggen - maar in dit land heeft de zondagsschool een zeer goede .naam gekregen, heeft eigen liederen, waaronder moderne en verstaanbare en heeft eigen methoden.
De gewoonte in de Knoxiaanse kerken (genoemd naar de reformator John Knox) is meestal: dat de kinderen het eerste deel van de dienst meemaken, een soort kinder-preek aanhoren (een eenvoudige uiteenzetting van de boodschap, die even later in meer diepgang aan de volwassenheid wordt bediend) en na een kinderlied is het wegwezen voor de kerkjeugd: naar de crêche of naar de zondagsschool. Na afloop vinden ouders en kinderen elkaar wel terug.
In onze gemeente komen bijna geen kinderen naar de kerk. Voorheen gingen ze naar zondagsschool op dezelfde tijd, dat er kerk gehouden werd. Een of twee volwassenen werden er door uit de kerk gehoudenen de kinderen kwamen er pas eenmaal in, wanneer ;ze de zondagsschoolplichtige leeftijd te boven kwamen: dan kregen ze een presentje, een pluim en een tekst, waarna ze de kerk verlieten tot op het ogenblik, dat zeer wegens huwelijk of sterfgeval weer mee te maken ~regen.
U voelt het al, want het bloed kruipt waar het niet gaan kan. We zitten weer op zondagsschool. Hier in Dalmally - waar anders? We hoeven geen versjes meer op te zeggen maar spelen piano bij het zingen of studeren van liederen, helpen de Muf een handje als ze dat wenst en trachten een goed voorbeeld te geven aan rumoerige Schotjes en bedeesde Schottinnetjes. Hier laddies én lassies genoemd.
Nu onze Muf dé zondagsschool nieuw en grondig aanpakte, was haar eerste daad om het beginuur tot ná kerktijd te verleggen. De tweede daad - was zich van modem materiaal te voorzien, dat uitgekookt is om de jeugd te boeien. Haar derde daad was een muzikale medewerker aan te trekken, Onze Muf is een boerin, die bovendien bevoegd arts is en in de zomermaand en zo nodig vaker onze huisdokter vervangt, Je kijkt nooit, op van ongewone combinaties want alles is hier mogelijk.
De eerste zondag kwamen er vier kinderkeus. De tweede zondag waren het er zes, toen acht of tien. Nu staan we op zeventien en wè zijn' daar dankbaar voor. De jongste is vier jaar, hetgeen ze met haar vingertje bevestigt - de oudste is Sharon, Sharon is twaalf, we gaan met haar op de bagpipe-cursus en moeten hard aanspurten om tegen haar op te kunnen. We kennen elkaar dus al aardig en anders kennen we de ouders. Als er niet gezongen WOI1dtmag ik tussen de schaapjes en de bokjes zitten.
Die Muf. Ze vertelt niet alleen, ze onderwijst door woord en beeld, Op een of andere aanhankelijke lap op het bord worden namen, woorden, plaatjes en beelden gehecht: ze houdt ze er tegen. en het blijft hangen. Zo geeft ze de hoofdpersonen 'van haar verhaal met naam en portret door.
Geen kind vergeet het meer.
Verleden zondag verteld ze van de Bergrede. Al pratend en uit de Bijbel voorlezend hing ze de klaar gemaakte stroken op:
BERGREDE
GEZEGEND:
ARMEN VAN GEEST - TREURENDEN
ZACHTMOEDIGEN -HONGERIGEN N. GERECHTIGHEID
BARMHARTIGEN - REINEN VAN HART
VREDESTICHTERS - VERVOLGDEN OM 'S HEEREN WIL
KONINKRIJK DER HEMELEN
Dan werd duidelijk gemaakt, dat de Heiland deze woorden tegen zijn leerlingen zei; ook dat deze gezegend zijn wanneer ze zich als leerlingen van de Heer gedragen; ook dat ze mogen geloven in het hemels koninkrijk te zullen ingaan. 1)
Dat is met elkaar al heel wat. Moet ik nog vertellen dat een plaatje de zittende Heiland op de berg uitbeeldde? Maar de toepassing was weer de; grote verrassing van de. week. Ze kwam met twee bordjes patat voor de dag, het ene ongezouten en flauw, het andere rijkelijk met zout bestrooid.
Daarvan kregen we 'eik wat gepresenteerd: om vast te steilten dat "zoutloos"afschuwelijk flauw kan smaken. 2)
En of dat niet genoeg was zette ze een kaarsje overeind, stak net aan en stolpte er een emmer over heen. Niemand zag dus het lichtje meer en even later bleek het te zijn uitgegaan. Toen zette ze een andere kaars op een gepoetste kandelaar - en de rest van de les glansde het lichtje in alle ogen. Zo, dat was ook begrepen.
Onze Muf vroeg eens, wie van de kinderen 's avonds bidt voor het slapen gaan. Er gingen bedroevend weinig vingertjes omhoog. Toen leerde ze ons een doodsimpel avondgebedje, dat, nu en dan herhaald wordt. We hebben er een wijsje bij gemaakt en zingen het samen. Als er nu wordt gevraagd wie voor het slapen gaan bidt, gaan er al veel meer vingers omhoog. Onze Muf vertelt, dat bidden niet alleen voor kleine kinderen goed is: mister Milo en ik bidden elke dag om de Heet te danken voor wat Hij geeft en te bidden om wat we nodig hebben. Is het niet mister M.?
En als dat bevestigd wordt is de tweede getuige aan het woord, die deze zaak helpt zeker te stellen. De kinderen worden er stil van.
Maar niet altijd zijn onze rollen zo belangrijk. Onlangs is de geschiedenis vim David en Goliath verteld en die gingen we na afloop samen spelen! Ook wij kregen een rol toebedeeld. Nu zou de rol van David ons dierbaar zijn geweest ,(in oorlogstijd zijn we enkele jaren onder die naam doorgegaan) - maar nee hoor, we werden GoIiath gedoopt. En Goliath wordt hier als Kolájus uitgesproken, dus kunt u nagaan. Goliath was iets als tien voet en vier duim - en wij slechts zes voet en 41/2 duim. Ja, we werken hier nog met voeten en duimen, maar proberen eerlijk aan het decimale stelsel te wennen. En daar we de langste van het gezelschap waren, konden we deze rol niet ontlopen, Dus werden we voorzien van een speer en zwaard; gefabriekt, van karton en zilverpapier, en van een heuse wapendrager. Hoe bedenkt ze het.
Maar toen daar tegenover ons David stond opgesteld, een jochie met een katapult en simgeI1s'teen,kregen we het benauwd, De wapendrager beloofde trouwhartig ons te helpen. En toen de steen kwam aansuizen lieten we ons geluidloos over de pianokruk vallen, bleven met gesloten ogen onbewegelijk hangen en. voelden hoe ons hoofd voorzichtig werd afgesneden. Gespannen stonden de meiskes het aan te zien, opgelucht toen we met eerste hulp werden bijgebracht.
Zo zijn we ook al eens de Grote Vis geweest, die. de profeet Jona onder zijn lange loden jas wegmoffelde en later weer liet ontglippen. En wie weet welke rollen nog te wachten staan.
Tenslotte een voorbeeld van een lied:
Je kunt de regen niet tegenhouden, je kunt de zon niet verduisteren, je kunt de lente niet ontlopen of de winter vasthouden. Je kunt golven of winden niet stilleggen of de dageraad verhinderen. Zo kun je Gods liefde niet ontlopen, die elke morgen nieuw is.
Je voorkomt niet dat ijs koud is, of vuur warm. Je kunt het getij niet keren en de vloed niet tegenhouden. Je kunt de loop van het jaar niet veranderen, of roemen mode vasthouden. Zo kun je Gods liefde niet ontlopen, want Hij is niets dan genade.
Je kunt Gods liefde niet ontlopen, al zou je ongehoorzaam zijn. Ie kunt Gods liefde niet ontlopen, al zou je Hem verraden. Geen macht ter wereld kan je hart aan Gods genade ontrukken. Zo kun je Gods liefde niet ontlopen, nu niet en nooit.
Soms vraagt de Muf na afloop, onder het opruimen: zou er iets van blijven hangen? Dan is het antwoord: geef uw brood prijs aan de wateren - op de lange duur vindt u het terug. 3) Er is immers een kanttekening die naar Lucas 14 verwijst: deel uw maaltijd met de armen die niets terug kunnen geven - maar bij de opstanding wordt het u teruggegeven.
Noten
1) Mat. 5 : 1-12
2) Matt. -5 : 13-16
3) Pred. 11: 1.