Hij is hier niet
1980-05-23
Als je in het zuiden van de woestijn Sinaï de poort van het klooster van St. Catharina doorgaat en de kerk van het klooster bezoekt, sta je op heilige grond. Hier stond Mozes eens en hoonde hij God tot hem zeggen: 'Kom niet dichterbij... want de plaats waar gij staat is heilige grond'.- Jaargang 24
- nummer 21
Vlakbij de kerk, op een binnenplaats, tonen monniken je een struik waarvan ze zeggen dat die is gegroeid uit zaden van de brandende braamstruik. Bij het zien van die struik maak je als toerist natuurlijk een foto en zó maak je dan de 'afstand tot die struik korter. Je brengt die struik met het verhaal uit Exodus 3 dichterbij. Maar eigenlijk moet je afstand nemen, afstand van het verhaal dat die monnik je vertelt, afstand van die struik, 'afstand van de romantiek er omheen. Want zoals op de Paasmorgen bij het open graf werd gezegt 'Hij is hier niet', zo is ook hier de boodschap 'Hij is hier niet'. God is hier niet aanwezig zoals toen bij Mozes, de grond is niet heiHg zoals toen, de schoenen kunnen aanblijven.
Bovendien, wie zal zeggen waar die brandende braamstruik precies is geweest. Op die vierkante meters of ergens anders. Wel vlakbij in ieder geval. Je staat daar, in het zuiden van de Sinaï, op historische grond.
Hier heeft God geschiedenis gemaakt. Hier maakte Hij verbondsgeschiedenis. En dat doet Hij nog!
Dát is het blijvende. God sprak hier 'Ik ben je God' en Hij zegt dat hier èn elders nog.
Het Catharinaklooster ligt vlakbij de berg waar Mozes op ging (Exodus 19 : 3). Hier ging Mozes naar boven om de woorden van het verbond uit Gods eigen mond te horen. Hier dichtbij iis ook de plaats waar Aäron het toestond dat het volk een gouden kalf maakte (Exodus 32). Hier is het allemaal gebeurd. Hier liepen de Israëlieten, hier mopperden ze, hier zongen ze. Hier vochten ze ook: 'Amelek kwam aanzetten om Israël in Refidim aan te vallen. Toen zei Mozes tegen Jozua: "Kies manschappen uit 'en trek morgen ten strijde tegen Amelek. Zelf ga ik met de staf in mijn hand 'Op de top van de heuvel staan". We kennen die geschiedenis uit Exodus 17, maar hier in de Sinaï gebeurde het, wel wat noordelijker dan waar het klooster nu staat. Hier in de woestijn waren in de tijd van Mores geloof èn ongeloof.
En die twee zijn er nu nog. Wie God hier, vlakbij de braamstruik, zoekt - ongeloof. Wie gelooft dat Hij hier niet meer is zoals toen geloof.
Intussen blijft het bezichtigen van het klooster met alles wat erbij hoort de moeite waard. Prachtige mozaïeken, bijzondere iconen, oude manuscripten. Het klooster werd in het jaar 530 gesticht en is het oudste nog bestaande christelijke klooster. Monniken lezen en schrijven en bidden hier. Woestijnbewoners zijn hier ook. Ze doen hun werk hier. Deze bedoeïenen zijn moslims en hebben hier hun eigen moskee.
Volgens hun overlevering zijn ze afstammelingen van christenslaven die hierheen werden gebracht vanuit het huidige Roemenië. Toen mohammedanen het bewind voerden over de Sinaï werden ze gedwongen om tot de islam over te gaan.
'Kom niet dichterbij...' Mozes gehoorzaamde en op afstand bleef hij luisteren. Wie Israël bezoekt wordt steeds weer gevraagd dichterbij te komen, dichter bij de 'heilige' plaatsen, dichter bij het geheimzinnige, dichter bij het mysterie. 'Kom niet dichterbij...' Het is goed mèt Mozes naar deze woorden te luisteren, niet omdat God daar persoonlijk aanwezigis, neen, juist omdat Hij er niet is. Hij is er niet omdat Hij is dóórgegaan, ons is vóórgegaan. Omdat Hij is dóórgegaan hoeven we onze schoenen niet meer uit te trekken om bij Hem te zijn. Hij is Zelf naar ons toegekomen en woont in ons.