Bijbelse Kernwoorden
1979-11-23
- Jaargang 23
- nummer 44
R. Bijlsma, Bijbelse Kernwoorden.
1979 Kok, Kampen.
Professor R. Bijlsma, oud-hoogleraaraan de Protestantse Theologische Faculteit in Brussel, heeft de laatste jaren meerdere boeken het Licht doen zien. Na boeken over Catechetiek en Nieuwtestamentisch Grieks (het enige N.T. Griekse grammaticaboek C. van Baardewijk, Wezep in ons taalgebied) verscheen onlangs een boek met de titel "Bijbelse Kernwoorden'. Het is het derde deel in de serie "Gemeente van Christus nu."
In het boekje, dat 158 pagina's telt, worden vijfentwintig "kernwoorden"
behande1d. Het zijn woorden als "arm zijn", "bekering", "dienst" en "evangelie”, maar ook begrippen als "gerechtigheid", "hoop", "liefde", "wet" en ,,ziel". De begrippen staan alfabetisch gerangschikt.
Het is een werkje geworden dat, lijkt me, niet naar een uitputtende behandeling van elk begrip streeft, maar inderdaad de gemeente van nu wil wijzen op de praktische consequenties van christen-zijn. Het (overigens niet konsekwent volgehouden) patroon van elk stukje is: de betekenis-(sen) van het begrip in het Oude Testament, in het Nieuwe Testament en de "toepassing voor het heden".
Met name dat laatste komt geregeld terug. Aan het einde van de behandeling van de thema's lezen we koper als "bekering in onze tijd", "praktisch-,theologische consequenties", "toepassing in de praktijk", enzovoort.
Bekijk ik de inhoud in vergelijking met andere werken, die Bijbelse begrippen willen behandelen, dan valt me op dat a. de meeste begrippen ook in andere werken voorkomen en b. de behandeling wel iets anders is dan in "grote voorgangers", maar niet buitengewoon verschilt. Als ik het vergelijk met twee boeken, die veel lezers niet onbekend zijn, te weten ds F. J. Pop's "Bijbelse Woorden en hun Geheim" en "onze" prof.
Jager's boek "Kernwoorden van het Nieuwe Testament", dan noteer ik konkreet het volgende: - Vergeleken met het boek van prof. Jager (of de recente uitgave in twee delen) biedt Bijlsma's boek veel nieuwe dingen. Een aantal trefwoorden komt voor, die je niet 210 aangegeven bij Jager tegenkomt. (Het omgekeerde is overigens in nog sterkere mate het geval!) Bovendien beperkt Jager zich grotendeels tot het N.T., wat Bijlsma niet doet. Qua systematiek is Bijlsma's boekje wat "zakelijker"; waarbij ik aanteken dat Jager de lezer daarentegen (wat minder zakelijk misschien) meer mééneemt, meer een persoonlijk gesprek met de lezer heeft (mogelijk erg subjektieve noties).
- Het boek laat zich qua benadering en opzet beter vergelijken met het boek van Pop. Daarbij noteer ik dat in Pop's (klassiek geworden) uitgave véél méér begrippen voorkomen dan bij Bijlsma. Slechts vier van de 25 begrippen van Bijlsma komen niet - onder hetzelfde trefwoordbij Pop voor. (Daarbij bevindt zich overigens wel het uiterst belangrijke begrip "Koninkrijk Gods").
Pop gaat bovendien veel gedegener op de stof in, daarbij naar volledigheid strevend, waar Bijlsma dat niet doet. Bijlsma daarentegen geeft de zaken vaak (ik zei het al) "zakelijk"
weer, waardoor de lezer snel (meestal sneller dan in het andere boek) weet "waaraan hij toe is". Jammer vind ik echter de beperkte omvang van "kernwoorden", waarbij ik hier en daar ook een andere keus zou hebben gemaakt.
Konklusies: Naast het boek van Jager kan dit boekje wel een funktie hebben. De stof overlapt maar voor een klein deel. Methodisch zijn ze erg verschillend.
Wie met Pop gewerkt heeft zal bij Bijlsma betrekkelijk weinig nieuws vinden. Wat echter wel nuttig kan zijn is de (nog) wat meer systematische benadering en de aktualisering.
Sommige theologische acoenten zijn ook wel anders, meen ik.
Voor wie Pop te moeilijk, te uitputtend of te duur vindt (plm. f 60,-) is het boek van Bijlsma mogelijk een plezierig boek. Ik blijf overigens ook Bijlsma's boek voor de geboden stof vrij prijzig vinden.