Spreken of zwijgen?
1979-03-02
Weet u altijd wat in een gegeven situatie het beste is? Spreken of zwijgen? Ik niet.- Jaargang 23
- nummer 9
Het spreekwoord zegt dat spreken zilver en zwijgen goud is en als er beloning zou plaats vinden in klinkende munt, zou er ongetwijfeld veel gezwegen worden, Misschien zelfs in de kerk.
Maar spreekwoorden kun je niet altijd tot je devies maken.
De bijbel zegt er ook wat over.
Er is een tijd om te zwijgen en een tijd om te spreken (Pred. 8 : 5).
Hier kom je praktisch niet zo bar ver mee, vindt u wel, want wanneer is het nu die of die tijd? Toch komen we hier niet gemakkelijk vanaf want het hart van een wijze kent tijd en wijze (Pred. 8 : 5).
Maar ja, dan zit je weer met de opmerking uit Hosea 14: 10: "Wie wijs is, geve op deze dingen acht ... " Blijkbaar zijn we niet allemaal wijs en evenmin altijd wijs.
Amos wijst er op dat er omstandigheden zijn dat je maar beter je mond dicht kunt houden: "Daarom zwijgt de verstandige in die tijd, want het is een boze tijd" (Amos 5 :13).
Als in Psalm 14 staat dat er iemand is die verstandig is, mogen we dat best eens even op onszelf betrekken (hoe is dat bij mij?). Paulus vond die opmerking uit Psalm 14 in ieder geval de moeite waard om haar over te nemen in zijn brief aan de Romeinen (3 : 11).
Jakobus, die de dingen nu nuchter kan zeggen, houdt ons voor dat wie wijs en verstandig is, dat maar moet laten zien (Jak. 3 : 13).
Prediker, die toch echt wel wijs was en naar wie we dus rustig kunnen luisteren, zei ook nog dit (5: 1 e.v.): "Wees niet overijld met uw mond, en uw hart haaste zich niet om een woord van Gods aangezicht uit te spreken; want God is in de hemel en gij zijt op de aarde, laten daarom uw woorden weinige zijn".
Het is dus niet zo gemakkelijk om te weten wanneer je praten en wanneer je zwijgen moet.
In ieder geval moeten we die laatste opmerking van Predikermaar in de gaten houden. God is in de hemel en wij zijn op de aarde.
We zijn maar kleine mensjes en moeten maar denken dat alles wat we zeggen bóven wordt gehóórd.
Ik wil eigenlijk iets schrijven over onze onderlinge verhoudingen.
De gemeente van God is gemeenschap der heiligen, maar die gemeenschap is vaak zo weinig te zien. De zonde werkt niet alleeen in de wereld rondom ons, maar ook in de gemeente. Het is goed te bedenken dat alle brieven in het nieuwe testament zijn geschreven, niet aan buitenkerkelijken, maar aan gemeenten van de Here Jezus.
Al die zonden die in de brieven worden genoemd, zijn zonden van bondelingen, van kerkmensen.
Het éne lichaam waarvan het avondmaalsformulier spreekt, is vaak een gebroken lichaam, ook al zitten we samen in één kerkverband, in één kerkgebouw, aan één avondmaalstafel. Ieder moet zich maar eens afvragen of we werkelijk één brood zijn.
Zijn we wel eens beschaamd?
Zeker, we weten precies de vraag van Prediker te herhalen: wie is verstandig? Stilletjes antwoorden we dan misschien wel: ik! Maar intussen weten u en ik vaak geen raad als het er om gaat geschonden verhoudingen te herstellen, zijn we onmachtig om dat samen voor elkaar te krijgen. Misschien hebben we te weinig er bij stilgestaan dat die opmerkingen van Prediker en anderen geen loze kreten zijn, maar samen een stuk woordverkondiging vormen waar je wel een zondag mee toe kunt.
Ik ben wel eens bang dat er met praten meer ûit elkaar is gepraat dan naar elkaar tóe is gepraat.
Niet omdat praten verkeerd is.
Maar omdat we met elkaar zo weinig wijsheid bezitten. En dat gebrek aan wijsheid is nog zonde ook!
Ik hoef gelukkig geen uitspraak te doen over wat beter is: spreken of zwijgen. Uitgaande van ons gebrek aan wijsheid en verstandigheid, geloof ik echter dat het vaak beter is om maar te zwijgen.
Wie meent dat dat de weg van de meeste weerstand is, heeft waarschijnlijk nog nooit gezwegen.
Zouden we, als we wat met elkaar hebben, elkaar niet eens zwijgend kunnen aankijken om elkaar dan zó te herkennen, omdat God ons sámen kent?
Jezus wist het: zalig de vredestichters.
Vredestichten deed God!
Hoe? Door een brug te slaan.
Jezus was die brug. En op het beslissende moment, toen de verhouding tussen Hem en de mens bijna was hersteld, toen alles bijna was volbracht, zweeg Hij drie uren lang. Het was een hard zwijgen - Jezus kreeg geen antwoord meer -; het was ook een genadig zwijgen - wij krijgen sindsdien altijd antwoord.
Bij God komt verzoening op een andere manier tot stand dan tussen mensen onderling.
Lees het gesprek van Jezus met de samaritaanse vrouw eens door (Joh. 4).
Jezus zegt o.a. dat hij water uitdeelt dat tot een fontein wordt bij degene die het ontvangt.
Een fontein van heil.
Fonteinen van heil.
Opdat wij vredestichters zijn.
Die worden zaliggesproken.