In een jaar de NBV door leidt tot verrassing en nieuwe vragen
2006-02-03
Ruim een jaar geleden startte ds. Freddy Gerkema met 'een wonderlijk waagstuk', namelijk het lezen van de nieuwe bijbelvertaling van kaft tot kaft in een jaar tijd. Opbouwlezers riep hij op met hem mee te lezen en bevindingen te mailen. Half januari werd de leesmarathon afgesloten met een groep trouwe meelezers. Een gesprek over leermomenten, impulsen voor je geloofsleven en de vraag: word je hier gereformeerder van?- Jaargang 50
- nummer 3
Een ontdekking, vond Opbouw-lezer Kees Bos uit Wageningen het aan één stuk doorlezen van de bijbel. 'Ik heb gemerkt dat we van de bijbel hagelslag hebben gemaakt door zo vaak allemaal losse pericoopjes te lezen.
Tegenwoordig lezen we thuis als het kan alleen nog maar flinke stukken. De tekst komt dan veel meer tot zijn recht.' Bos vond het opvallend hoe het koninkrijk van God door de hele bijbel heen gestalte krijgt als je het boek van kaft tot kaft leest. 'Het thema door de hele bijbel heen is het weer heel worden van de schepping, het koninkrijk handen en voeten geven en de nabijheid van het koninkrijk Gods.’
Onderlinge verbanden
Met Kees Bos vonden alle deelnemers de leesmarathon 'Met Opbouw in een jaar de bijbel door' een heel boeiende, inspirerende en leerzame ervaring. 'Je ziet heel scherp de onderlinge verbondenheid tussen de bijbelboeken', zegt Andries Mak. 'Steeds hoor je dezelfde boodschap: namelijk dat God terugkomt met Zijn genade', aldus de Rijswijker. Tineke Plooy vult aan dat als de bijbel achter elkaar leest daarnaast juist ook de stijlverschillen tussen boeken als bijvoorbeeld Handelingen en Marcus veel meer opvallen. Frits Bijlenga uit Leusden kwam al lezende onder de indruk van het grote geheel. 'Er wordt in het Oude Testament zoveel voorbereid van wat er in het Nieuwe Testament speelt.
Een thema als 'door het geloof' speelt ook al zo nadrukkelijk in het Oude Testament. Corrie de Vlieger uit Nunspeet las samen met haar man Hans voor het eerst de bijbel in zijn geheel achter elkaar. Over de leesmarathon: ‘Ik ben ontroerd geraakt door de grootheid van onze God die elke keer opnieuw naar voren kwam. Wat is Hij geduldig met mensen. Wat hebben wij een machtig God.’ Soms was ze ook geschokt door verhalen, die ze voor haar gevoel nog nooit eerder gelezen had, zoals de laatste hoofdstukken van het boek Richteren.
Vrouwonvriendelijkheid
Met de andere meelezers is ook Herman Takken (stafmedewerker bij de stichting Moslims & Evangelie) onder de indruk van de verbanden tussen de boeken en de twee testamenten. Tegelijk signaleert hij ook een discontinuïteit.
'Juist door het lezen van de hele bijbel valt me het geregeld gebruik van geweld op. Ik blijf met vragen zitten.' Takken las vaak met de ogen van een moslim en voelt zich tegenover hen soms wat verlegen met zulke gewelddadige passages of een vrouwonvriendelijke tekst als Prediker 7:28.
Kwetsbare mensen
Een 'haast centraal thema door de hele bijbel heen' dat Tineke Plooy trof en dat onverminderd actueel is, is het zoeken naar gerechtigheid en het recht doen aan en omzien naar kwetsbare mensen. 'Ik kwam het zo vaak tegen: in Micha, Openbaringen, de brief van Jacobus. Mensen hadden het goed gedaan als ze hadden omgezien naar hun naaste.' Ook Frits Bijlenga viel het op er veel aandacht is voor de maatschappij. 'Tegenwoordig gaat het onder christenen veel over persoonlijke groei en groeien in de Geest. Er is een neiging om meer op het persoonlijke gericht te zijn dan op de samenleving. Terwijl ik van die neiging verhoudingsgewijs maar weinig terugvind in de hele bijbel. De centrale vraag die mij na lezing van kaft tot kaft overblijft is vooral: ben ik er voor God en de naaste?'
Opwekkingsbundels
Word je gereformeerder van het lezen van de bijbel van kaft tot kaft? Jaap Kanis uit Barendrecht zegt daarover dat thematisch gezien maar een heel klein deel van de bijbel is terug te vinden in de opwekkingsbundels.
'Een thema als het verbond vind je er bijvoorbeeld niet in terug.' Dat wordt niet door anderen aan tafel bestreden, maar soms resoneren Opwekkingsliederen juist enorm met bepaalde bijbelpassages, aldus Tineke Plooy. Als voorbeeld noemt zij grote aandacht voor aanbidding in het boek Openbaring.
Trein
Natuurlijk kwam bij de nabespreking de nieuwe bijbelvertaling aan de orde, tenslotte een van de aanleidingen om met de leesmarathon te starten.In het algemeen zijn de lezers enthousiast. Herman Takken noemt de vertaling 'heel verkwikkend'. Het geheel loopt als een trein. Andries Mak ervoer dat de stijl van de NBV 'aanzet tot lezen'. Het viel hem op dat de levendige vertaling 'nergens hapert of stokt'. Jaap Kanis las de bijbel tien jaar geleden ook al eens van kaft tot kaft: 'Het ging nu veel makkelijker.' Wat volgens hem enorm bijdraagt aan de leesbaarheid is dat de nieuwe vertaling 'heel erg beeldend' is. 'Het is zo geschreven, dat het soms wel een film lijkt.' Hans de Vlieger noemt de stijl 'vaak heel poëtisch'. Hij en zijn vrouw Corrie genoten vooral bijzonder van het boek Job. Kees Bos vindt het taalgebruik in de NBV veel makkelijker terwijl het tegelijk ook statig is: 'Je leest meer: dit is het woord van God.' Tineke Plooy: 'In de vertaling van 1951 was deze leesmarathon me niet gelukt!'
Stempel
Er waren ook kanttekeningen. Jaap Kanis had de indruk dat vertaalgroepen verschillende keuzes hebben gemaakt.
Lezend van kaft tot kaft viel hem op dat grondwoorden zoals gerechtigheid, goddeloze en liefde niet uniform zijn vertaald. Hij vraagt zich af of de vertaalgroepen relatief veel zelfstandigheid hadden waardoor ze hun eigen stempel op een bijbelboek hebben kunnen drukken. Een gevolg van dit niet uniforme vertalen is dat het gebruik van de concordantie minder eenvoudig is. 'Je moet in de NBV meer associatief zoeken dan in de NBG van 1951.’ Kees Bos betreurt het dat er in de NBV zo weinig tekstverwijzingen staan. En Hans de Vlieger vindt het een gemiste kans dat moeilijke woorden als 'schepel' en 'cohort' niet worden uitgelegd.
Volhouden
Gemiddeld besteedden de deelnemers drie kwartier per dag aan het lezen van het opgegeven gedeelte.
Unaniem waren de marathonlezers van mening dat de groep van groot belang is geweest om het vol te houden.
De deadline waarop het commentaar op het gelezene naar marathonaanvoerder ds. Gerkema moest worden gemaild, was 'af en toe een belangrijke en noodzakelijke stok achter de deur'. Bovendien noemt het echtpaar De Vlieger het 'bijzonder prettig en verrijkend' om samen op te lezen. Bij welke teksten had de ander een streep gezet, waarom vond hij of zij dat mooi of bijzonder: 'Het leverde ons veel stof tot gesprek op', aldus Corrie de Vlieger.
Al pratend kwam de groep nog weer eens op de stimulans van ‘samen lezen’. Het zou ook echt iets zijn om samen als ‘kleine groep’ in de gemeente op te pakken. Met tweewekelijks een gesprek, om de bevindingen uit te wisselen.
Opnieuw lezen
Na het lezen van de hele NBV is niemand van de deelnemers klaar met de NBV. Integendeel. Bijna allemaal weten ze desgevraagd onmiddellijk wat ze opnieuw willen lezen, zo zijn de marathonlezers van mening. Behalve wijzer en opgebouwd, ben ik nieuwsgieriger geworden, aldus een van de deelnemers. 'Vanuit het grote geheel word je, mede door de vertaling, uitgenodigd om naar delen toe te gaan.'
Voor de tekst van de NBV kunt u terecht op www.biblija.net, waar u ook andere vertalingen vindt. In het programma zit een zoekfunctie (dus in feite heb je zo een snelle gratis concordantie). Voor meer informatie over de NBV kunt u terecht op www.denieuwebijbelvertaling.nl en voor vertaalaantekeningen op www.voederbak.nl. De illustraties voor de artikelen van de NBV marathon kwamen veelal via sites als www.biblical-art.com en www.kb.nl/kb/manuscripts/search. |