SNUFJE POLITIEK
1979-06-15
Nu hier de Labour de leiding van de regering heeft overgedragen aan de Conservatieven heeft het Gemenebest voor het eerst een vrouwelijke premier.- Jaargang 23
- nummer 24
Dat is onze geëerbiedigde Mrs Margareth Thatcher, in de wandeling Maggy genoemd. Een bizonder vrouwelijke vrouw - maar een, om rekening mee te houden. Toen ze vier, vijf jaar geleden een bezoek aan Nederland bracht hebben onze ministers haar ongewoon hoffelijk ontvangen.
Dat is ze waard - erkennen zelfs haar opposanten.
Het is hier gebruikelijk, iemands regeerkwaliteiten te plaatsen tegen de achtergrond van zijn persoonlijk en huiselijk leven. Zo weten we allemaal, dat Maggy van eenvoudige huize is, dat ze als meisje in haar vader's kruidenierszaak hielp en dat ze dol is op koopjesjacht. Voorts weten we dat ze een dochter heeft in Nieuw Zeeland, met wie ze een tijdje gebrouilleerd was; toen ze haar kind met Kerst aanbood op kosten van moeder over te komen, antwoordde het "kind": als ik wens over te komen doe ik dat op eigen kosten, maar ik wens niet over te komen. Maar bij de inzet van moeders verkiezingscampagne kwam de 23-jarige journaliste wèl uit Nieuw Zeeland over: om moeder te assisteren! En voorts is Mrs Thatcher een der best-geklede vrouwen in ons land, gaat blijkbaar dagelijks naar de kapper, spreekt onverschrokken maar sympathiek en discussieert vlijmscherp.
Elke man, partijgenoot of niet, houdt rekening met haar.
De wijze waarop de Labour-leider Callaghan haar de sleutels van het kabinet overhandigde was de moeite waard. Hij feliciteerde haar met de verdiende overwinning, verwelkomde haar als het fair child (het zoete kind, zogezegd), wenste haar alle kracht en wijsheid toe die ze nodig zou hebben om het Gemenebest uit zijn moeilijke positie te halen en zegde haar zelfs alle steun toe. Wij probeerden ons even voor te stellen, hoe de Nederlandse P.v.d.A.-leider het er af zou brengen, als deze op dezelfde elegante wijze minister Van Agt mocht introduceren als zijn opvolger.
Helaas, zulk een kans krijgt hij maar eenmaal en die kans heeft hij vorig jaar laten verlopen.
Die hoffelijkheid zit de Brit ingeschapen. Hij zal zijn eigen ideeën wel en degelijk hebben - maar ze niet spuien ten koste van de ander. En een Brit kijkt verder dan vandaag. U weet dat een Brit weinig geeft om een verloren veldslag? Hij is zelfs bereid alle veldslagen te verliezen, mits hij de laatste maar wint. En zo denkt Callaghan er waarschijnlijk ook over: die ziet zijn terugkeer op de lange duur wel zitten.
Het is dus nu de taak van Maggy om het land uit zijn economische crisis te halen. Ieder land heeft zo zijn eigen kwalen, de kwaal van het Britse koninkrijk is zijn stakingen. De laatste winter is het sterker dan ooit gebleken: dat de vakbonden angstig veel macht hebben. Dat de vakbonden in feite hun eigen politieke doelstellingen najagen ten koste van het land, ten koste van vrouwen en kinderen, zonder dat de regering ingreep, kon ingrijpen. Callaghan kon wel eens zijn wenkbrauwen fronsen en zeggen: take is easy boys, maar in de kamer verdedigde hij het optreden van stakers en piketteurs (= patrouilles tegen werkwilligen) zoals van een Labour-hoofdman verwacht kon worden, Hij viel zijn vakbonden niet af en daarom viel het Britse volk hem af.
Zo werd deze lange koude winter het hele leven ontwricht. Niet alleen transport en voedselverdeling liepen spaak, maar ook de ambulance, ja ziekenhuizen, werden gedwongen het werk neer te leggen. Veel patiënten zijn naar huis gestuurd, omdat de artsen niet meer voor hen konden instaan.
Vrijwilligers moesten invallen om ziekenhuizen schoon te houden en eten te koken. Artsen reden op ambulance-auto's. Scholen waren gesloten en de huismoeders, bemoeilijkt in de voedselvoorziening, moesten hun, schoolgaande kinderen thuis houden.
Geen wonder dat de Labour hierdoor enorm in aanzien daalde. Het land vergeet dit niet: dat ernstige kankerpatiënten naar huis werden gestuurd, dat moeders zelf de bevroren waterleiding moesten opengraven, dat kinderen in de rij moesten staan voor enig voedsel, dat de winkels op eigen houtje moesten distribueren, dat zieken niet naar een hospitaal konden komen. Daar zijn wat doden gevallen en daar zijn boze woorden gezegd.
Ieder erkent het recht van de vakbonden om aan hun eisen kracht bij te zetten, zelfs door middel van stakingen; maar dat hier de winter als bondgenoot werd gebruikt - dát ging ver over de schreef.
Die winter was voor ons allen immers lastig genoeg.
Maar als een deel van de bevolking eigen belangen doordrukt ten koste van een ander deel - van dezelfde bevolking - dat is een kwade zaak. Vooral het misbruik van de lange koude winter werd onmaatschappelijk geacht. Werkwillige chauffeurs werd het onmogelijk gemaakt, voedsel te vervoeren. Voedsel ging verloren voor de consumptie. De wegen werden bewust onbegaanbaar gehouden, Industrieën werden gesloten, het aantal werklozen steeg. Dat alles steeks de Brit en hij maakt daar geen geheim van.
Hoewel de vakbonden net op tijd hun verhogingen hebben afgedwongen, blijft het algemene loonpeil nog ver beneden de Europese maat. Om een enkel voorbeeld te noemen: een dorpsarts verdient f. 7000 per jaar, dat is nu zowat f 30.000. Een predikant zit daar ver beneden; een onderwijzer ook. Weliswaar is de koopkracht nog gezond, de prijzen zijn nog laag.
Maar de prijzen zijn al enkele jaren aan het stijgen, het leven wordt steeds duurder, en de achterstand van de inkomens wordt al groter. Dat geeft spanningen.
Begrijpelijk dat de vakbonden - allemaal labour, wat dacht u - onder Callaghan nog even hun buit in de wacht sleepten. Daarmee was de kip met gouden eieren terdege aangesproken en na ons kome de zondvloed.
In die zondvloed stapt Maggy binnen. Ze heef lang tevoren aangekondigd, dat ze met law and order, met een antirevolutionaire politiek, het land denkt te saneren.
De vakbonden wisten, dat ze voor de laatste keer hun spelletje speelden: dat Maggy meteen de sterke arm eh een wet op het stakingsrecht op tafel kon leggen. De werkloosheidsvoorzieningen komen mede op tafel: elke staker wordt door een werkwillige werkloze vervangen.
Zo nodig zal het leger - een beroepsleger van hoge kwaliteit worden ingezet om openbare diensten te garanderen. Om te beginnen heeft de profetes van Law and Order de salarissen van politie en leger verhoogd, nog wel met instemming van de Labour-partij. Heel goed gezien overigens, want ze zal de sterke arm nodig hebben om orde in de chaos te scheppen. Al woont ze nu op Downingstreet 10 (het huis, waar eens Winston Churchill woonde) ze blijft een vrouw, die haar afhankelijkheid van sterke mannen eerlijk erkent. Dat houdt haar menselijk, plezierig. Ze is een good sport, zoals dat hier heet: ze houdt van eerlijk spel.
Hoewel wij, gasten van het Britse rijk, niet tot stemmen bevoegd zijn evenmin als in het vaderland, hetgeen een vreemde zaak is en door .tienduizenden buitenlandse Nederlanders wordt aangepakt - we werden wel dankbaar aanvaard als steunbiedende leden van de Conservatieve Partij.
Jawel, voor deze partij gevoelen wij het meest. Niet omdat zij de regeringspartij thans is, maar wel omdat wij voor een krachtige gezagshandhaving zijn. Verscheidene van onze vrienden en relaties zijn hier lid van - hoewel andere vrienden en relaties van ons ook liberaal of Schots-Nationaal mogen zijn; desnoods ook Labour.
Dat klinkt niet principieel, als het in het Nederlands gezegd wordt. Troost u: in het Engels klinkt het al veel beter. Die politieke partijkeuze staat hier namelijk volkomen vrij van een religieuze of ethische instelling. Men staat hier stomverbaasd als men verneemt: dat in ons vaderland de liberale partij gerecruteerd wordt uit een herkenbare groep burgers, dat de katholieke burgers een katholieke partij hebben en dat de verschillende protestantse groeperingen verschillende protestantse partijen hebben.
Die dingen lopen hier volmaakt door elkaar. Een van onze vrienden, trouw lid van de Free Reformed Church, is candidaat voor de liberale partij - maar geen orgel in de kerk en de vrouwen een hoedje of doekje op! De Schotse Nationale Partij, die de laatste jaren nogal door communisme heet te zijn geïnfiltreerd, staat onder voorzitterschap van een gereformeerdebonder van de eilanden. De net afgetreden vertegenwoordiger voor Argyll is intussen bon catholique, compleet met zes kinders. En de plaatselijke conservatieve voorzitter, onze antirevolutionair zogezegd, zien we nooit ofte nimmer in de kerk - of het moest op zijn eigen begrafenis zijn.
Zo ligt dat hier - als u een snufje Britse politiek wenst. En we besluiten met een anecdotische historie, die een van onze lezers ons vorig jaar aan de hand deed. De man kwam met een Engelsman aan de praat over politiek.
Vroeg hij zijn gastheer: bent u lid van een christelijke politieke partij? Antwoord: zo iets hebben we niet. Verzuchting van onze lezer: wat lijkt het mij moeilijk, als christen uw politieke stem uit te brengen ...
De gastheer dacht even na. Stelde een wedervraag: hebt u wèl een christelijke politieke partij? Antwoord: ja zeker, wel vier, vijf, wel zes. Verzuchting van de Britse gastheer: wat lijkt het mij dan moeilijk, als christen uw politieke stem uit te brengen!