Bericht uit Hongarije
1978-03-24
In het Reformatorisch Dagblad werd een brief van onze broeders uit Hongarije gepubliceerd. Het blad drukte die af met het opschrift "Open vragen aan Billy Graham". Omdat vele lezers grote belangstelling hebben voor wat er in Hongarije met de kerk aan de hand is neem ik die in "Persschouw" over.- Jaargang 22
- nummer 12
De discussie onder predikanten en gemeenteleden in Hongarije over het bezoek van Billy Graham, vorig jaar september, is nog steeds niet geluwd. Integendeel, ons bereikte via een koerier nu een open brief van Hongaarse (hervormde) predikanten met verschillende scherpe vragen aan de Amerikaanse evangelist. Juist omdat het bekend was dat Billy Graham ook een tournee naar Rusland wil maken en zijn bezoek aan Hongarije maar een stap in de richting van Rus1and was, is zijn bezoek nauwlettend gadegeslagen. Opmerkelijk was dat Graham - terug in Amerika - op een persconferentie verklaarde dat hij voor "open handelsverbindingen" is met Oost-Europese landen als Hongarije, landen die in het westen zwaar in de schuld staan. Verder is nu bekend dat de Hongaarse "gastheren"
hem gedwongen hebben bepaalde uitspraken te doen over de kerkelijke "vrijheid" in Hongarije. Toen Graham weigerde hierop in te gaan werd hem duidelijk te verstaan gegeven dat hij z'n ideaal om ook naar Rusland te gaan wel loon vergeten.
Manipulatie
Hoewel de hoofdrol tijdens het bezoek van Billy Graham aan Hongarije gespeeld werd door Sandor Palotayvoorzitter van de Raad van Vrije Kerken - was ook bisschop Tlbor Bartha weer in het nieuws. Een typisch voorbeeld van manipulacie is da·t Barelia (van de Hervormde Kerk) in zijn functie van voorzitter van de "Raad van Kerken" aanvankelijk weigerde de vertegenwoordiger van het kapitalistische westen te ontmoeten. Ook weigerde hij zaterdags, samen met bisschop Kaldy aan de Lutherse Kerk, Graham bij aanloomst op het vliegveld van Boedapest te begroeten.
Dit was het logische gevolg van zijn jarenlange opstelling, o.a, in Réformátusok Lapja, het officiële weekblad van de Hervormde Kerk, tegen de "vriend van Nixon'. Onder zware druk kwam hij echter tot andere gedachten en de volgende zondagavond sprak hij in één van de kerken in Boedapest een "hartelijke begroeting" uit...
Open brief
De in het westen aangekomen "open brief aan dr. Graham" bevat o.a. de volgende vragen welke door ons zijn bekort: Weet Billy Graham wel wie Sandor Palotay is, de man die hem in opdracht van de staat heeft uitgenodigd te komen om te bewijzen dat in Hongarije goddienstvrijheid is.
Gevolmachtigden van Graham hebben Hongarije bezocht en moeten terdege weten hoe hier de kerkelijke situatie is. Zij moeten ook weten dat Sandor Palotay van de Raad van Vrije Kerken en dr. Bartha van de Hervormde Kerk niet alleen in Hongarije maar ook in het buitenland bekend zijn als mensen zonder enige moraal. Ondanks een vroom masker waren zij betrokken bij Maffiapraktijken, het liquideren van kerkelijke zaken, personen en corruptie, aldus de vraag.
(Voor zover hier bekend is wordt mogelijk gedoeld op b.v. de "zaak Elias" waarover sinds 1973 veel te doen isgeheime verkoop van de kerk van Elias in Debrecen en de daarmee gepaard gaande financiële manipulaties en, het dwarszitten en wegrangeren van veel bijbelgetrouwe en actieve predikanten waarbij met name Bartha betrokken was en wat Palotay betreft: hij wordt met name beschuldigd van financiële schandalen.)
Vervolging
Wist Billy Graham niet dat Palotay en Bartha, die beiden door de staat in een hoge kerkelijke positie zijn benoemd, een grote rol spelen in het vervolgen van de meest trouwe Menhodisten-gemeenten en -voorgangers? Dit betreft de groep-Ivány, Zij vragen zich af waarom Billy Graham - ondanks uitvoerige informatie in buitenlandse persorganen - net doet of hij hiervan niets afweet.). Weet Billy Graham dat twee bisschopszetels in het najaar van 1977 vacant waren?
Inmiddels zijn de twee opengevallen plaatsen (één door overlijden en één door emeritaat) weer met staatsagenten bezet. De verkiezing van de twee mieuwe bisschoppen was gedwongen, er was geen andere keus en er waren geen mogelijkheden van protest zonder in direct gevaar te komen, aldus de open brief. (Hier wordt o.a. gesproken over de vakature Samoszközy - in Boedapest waarin Karoly Toch is "gekozen". Toth is welbekend van de "Praagse Vredesbeweging" en een zeer overtuigd Moskou-aanhanger!Bij hem gaan christendom en socialisme (lees: communisme) goed samen.
Volgens de laatste informatie zal Toth binnen niet al te lange tijd Bartha als "voornaamste" van de bisschoppen opvolgen en juist daarom is men bevreesd dat de nu getoonde "vriendelijkheid" t.o.v. Graham binnenkort een dekmantel zal zijn om de niet-loyale (bijbelse) voorgangers en Hun gemeenten nog harder aan te pakken.).
Slachtoffer
Het stuk besluit met vragen aan dr. Graham over zijn optreden in Tahy op zondagmorgen 4 september 1977 en 's avonds in één van de kerken in Boedapest. Vooral 's avonds kwam aan de woordenstroom van "vriendelijkheden" geen einde. Ook dr. Bartha deed - zoals gezegd - hieraan mee en zo kwam de verkondiging kondiging na drie kwartier heen en weer begroeten op het tweede plan. Juist hier werd Graham het slachtoffer van een verwerpelijke "kerkpoIitiek".
De klacht is dat via de media te weinig of alleen maar positief op het bezoek van Graham aan Hongarije is gereageerd. Ook het bekende Amerikaanse blad “Christianity Today" reageerde, ondanks enkele vragen, in hoofdzaak positief. De invloed van Billy Graham bij dit blad is blijkbaar zo groot dat men het niet aandurfde de negatieve informatie over Palotay in de Hongaarse "vrije kringen"
(Baptisten etc.) te publiceren. De reis van Graham naar Rusland mag tenslotte niet in gevaar komen. Waarom zwijgen de media of komen de berichten alleen maar zeer laat en afgezwakt over?
Het bezoek -van Billy Graham heeft de indruk gewekt dat het "allemaal nog wel meevalt" wat de vrijheid van godsdienst achter het "IJzeren Gordijn" betreft en men vraagt zich af of het vrije westen in slaap gevallen is. Vandaar deze "open brief" waarvan de opstellers zeggen dat deze door minstens 400 personen zou zijn ondertekend en waarvan men om publicatie vroeg in het westen·
Naast dit artikel werd een foto afgedrukt waarop Billy Graham zittende naast Sandor Palatayen Tibor Barrha een spreker in een samenkomst die naast elkaar zitten/de luisterden naar gehouden werd op zondag 4 september van het vorige jaar.
Nog eens de Ikon-show
Een paar weken geleden schreef ik in deze rubriek over de "Ikon-slhow". Vandaag kwam mij de meest ontroerende en de meest vernietigende kritiek daarop onder ogen. Het is het laatste "Ingezonden" dat "Trouw" daarover opnam. Het spreekt voor zich zelf. Hier is het:
Vrijdag hebben wij naar de Ikon-show gekeken. We zijn diep teleurgesteld. Wij waren er zo dicht bij betrokken. Mijn man en de kinderen hun vader is vier maanden geleden gestorven, na een korte ziekte. Mijn man mocht op zijn sterfbed nog getuigen van de grote genade Gods, die alle verstand te boven gaat. En uit die genade mogen wij alle dagen verder door de kracht van de Heilige Geest, om Jezus Christus' wil. Wat had ik daar graag willen zitten, om te getuigen van Gods grote Vaderliefde, die met ons mee lijdt, en het verdriet dat wij kregen te dragen, want er is een grote leegte ontstaan in ons gezin. Maar door de kracht van de Heilige Geest worden we alle dagen gedragen, uit onszelf hadden we het niet gekund en was het wel misgegaan. Ik vind dat de Ikon zich wel eens mag beraden, of ze wel verder mag gaan.
In een gesprek met een redacteur zei Mies Bownan over de Ikon-show het volgende:
"Tenslotte blijven alleen de succesprogramma's over. De Mounties natuurlijk. En dan de Geloof, Hoop en Liefde-show dat vinden de mensen prachtig. Privé op het scherm, wij hebben nu 2 Privé's op het scherm. De Geloof, Hoop en Liefdeshow verschilt in wezen niets van het programma van Henk van der Meyden. Het is de opkikker voor iedereen in het weekend. Gezellig kijken naar een vrouw met borstkanker. Die show doet mij denken aan een programma dat op het ogenblik een waanzinnig succes heeft in de Verenigde Staten en dat wij onlangs gezien hebben. Het is een show van een zekere Stanley SiegeI. Die man gaat met de camera achter zich' op de bank van zijn psychiater liggen en dan laat hij alles, natuurlijk onderbroken door commercials, uitzenden. Die psychiater interpreteert hem en dat is natuurlijk dolle pret: dat het met zijn vrouw niet lukte vannacht, dat hij vond dat ze te dik werd, dat hij haar niet zo aantrekkelijk meer vond, en dat zij daarom op haar beurt van hem was weggelopen. Zo gaat het maar door. De hoogste ratings heeft dat programma.
Wij hadden er graag met de makers van de Geloof, Hoop en Liefdeshow over gesproken, want het is toch een programma dat in essentie even abject is. In dat IKON-programma zat bijvoorbeeld een vrouw die vertelde, terwijl haar man naast haar in zijn stoel wegzonk, dat zij ten minste een keer in de twee weken verliefd werd op een ander."
Gezien het verleden geloof ik niet dat het Ikon zich beraden zal! Het ging steeds op de eigen eenmaal ingeslagen slechte weg voort.