In liefde en trouw?
2012-05-12
De auteur wil met zijn studie In liefde en trouw? een bijdrage leveren aan het gesprek in christelijke kring over homoseksuele relaties. Volgens hem is dat gesprek hard nodig. Het gaat om broeders en zusters die soms wanhopig worstelen met hun gevoelens en met wat de Bijbel daarover zegt. Om naast hen te kunnen staan is pastorale bewogenheid en kennis van zaken nodig, zo stelt de auteur in zijn voorwoord.- Jaargang 56
- nummer 10
Dit verlangen om de homoseksuele christen én de Bijbel serieus te nemen proef je door het hele boek heen. Dat geeft ook spanning. Daarbij heeft de auteur behoeft e aan duidelijkheid.
Maatschappelijke ontwikkelingen vragen om Bijbelse bezinning. De druk op kerkenraden van buitenaf en van binnenuit neemt toe en dat vraagt om een goed gefundeerd standpunt. Daar helpen we uiteindelijk onze homoseksuele geloofsgenoten mee, omdat zij in de praktijk van het leven ingrijpende keuzen moeten maken.
Exegese en toepassing
De auteur zoomt vooral in op Romeinen 1 en komt tot de vraagstelling voor zijn studie: ‘Wat zijn voor vandaag de ethische consequenties van Romeinen 1: 26b en 27a voor homoseksuele relaties in liefde en trouw?’ Daarbij geeft hij eerst informatie over Paulus, de christenen in Rome en de brief die ze van hem krijgen. Dan geeft hij een overzicht van de beschikbare informatie over homoseksuele praktijken in Paulus’ tijd. Vervolgens geeft hij een exegese, uitleg van Romeinen 1 en dan vooral de genoemde verzen. Het tweede hoofddeel van de studie gaat over de toepassing van dit gedeelte op de situatie van vandaag. Kunnen we dit rechtstreeks vertalen naar onze tijd? Bestaat er voldoende overeenkomst tussen de huidige homoseksuele praxis en die in Paulus’ dagen?
De wortel
Van Loon besteedt veel aandacht aan de genoemde verzen uit Romeinen.
Hierin geeft Paulus een briljante analyse van de wortel van wat er mis is met ons, mensen. De primaire zonde is rebellie, dat de mens zich afkeert van God en afgoden gaat vereren.
Naast dit verheerlijken van schepsels buiten zichzelf is er de modus van het ‘zichzelf uitleven’. Paulus spreekt dan over homoseksualiteit als illustratie van deze laatste beweging. Van Loon: ‘Paulus zet dus het verwisselen van natuurlijk seksueel gedrag voor onnatuurlijk gedrag op één lijn met het verwisselen van God voor afgoden en van de waarheid voor leugens.’ Vervolgens besteedt hij aandacht aan het onderbouwen van zijn overtuiging dat Paulus goed op de hoogte was van de homoseksuele en lesbische praktijk van zijn tijd. Al ontbreekt in die tijd het concept van seksuele geaardheid, er was wel een bepaald bewustzijn.
Pro en contra
De auteur vraagt zich vervolgens af wat we ermee kunnen in onze tijd als het gaat om homoseksuele relaties in liefde en trouw. Hij zet dan een aantal visies ‘pro’ en ‘contra’ op een rij. Pro: de ontkenning van de autoriteit van de Schrift op het gebied van homoseksualiteit, de Bijbel heeft het niet over homoseksuele relaties in liefde en trouw, het is een zaak van ondergeschikt belang in de Bijbel, liefde als overkoepelend principe, de Bijbel laat een trend zien die doorgetrokken mag worden. Contra: de Bijbel laat geen trend zien en de Bijbelse verbodsteksten slaan op alle vormen van homoseksualiteit.
Via het bespreken van een aantal hermeneutische principes komt Van Loon tot een voorkeurspositie.
Ik citeer zijn omschrijving van deze positie: ‘Alle materiaal overziend ben ik tot de conclusie gekomen dat de Bijbel geen ruimte biedt voor homoseksuele relaties in liefde en trouw.
Deze positie doet in mijn ogen het meest recht aan alle exegetische aspecten van de betreffende Bijbelteksten en sluit daarmee het beste aan bij de klassiek-gereformeerde manier van Schrift uitleg.’ Verder noemt hij zes alternatieve visies die veelal voortvloeien uit de visies ‘pro’.
Stug
Het boek is stug qua stijl en inhoud.
Nu hoeft dat niet erg te zijn. Ik heb liever een bed dat wat stug is, dan een met slappe veren. Maar de studie zou wat meer body kunnen krijgen door een bredere opzet. Ook zou de vertaalslag naar onze tijd wat meer omvang mogen krijgen. De landing van het onderwerp is vrij hard. Hierop moet in mindering worden gebracht de analyse van uitlegkundige principes achter de diverse standpunten. Daardoor blijf je bij de landing wel op je plek zitten.
Van Loon komt tot andere conclusies dan bijvoorbeeld onze collega Henk de Jong (wiens visie een aantal malen aan de orde komt als ‘pro 5’). Ik zou ernaar uitzien om beide theologen eens met elkaar in discussie te laten komen. Dat zou verduidelijking kunnen geven en ook het gesprek over dit onderwerp in de 3G-kerken stimuleren.
Naast de vele boeken die er over dit onderwerp zijn geschreven biedt dit boek een systematisch-ethische benadering van een relevante passage. Het is geen uitputtend antwoord op de vragen rond het onderwerp, maar wel een diepgravende bestudering van Romeinen 1. Aanbevolen!
Loon, M. van (2012), In liefde en trouw? Een studie naar homoseksuele relaties in de christelijke gemeente vanuit Romeinen 1. Vuurbaak Barneveld, 132p. € 17,90.
Drs. Erjan van der Linde is predikant van de Samenwerkingsgemeente Rotterdam-Alexanderpolder.