Klapwieken boven de chaos
2012-05-12
Nog een paar weken en dan vieren we het Pinksterfeest. Feest, omdat in de kracht van de Geest het evangelie over de wereld wordt uitgerold. Bestemd voor jong en oud en wereldwijd (Joël).- Jaargang 56
- nummer 10
Het begin van een unieke oogst, want een oogstfeest was het altijd al geweest! Wat kun je met Pinksteren alle kanten uit!
Een feest ook om de lege handen op te houden. Een feest ondanks het chaotische in de wereld en soms in het eigen leven. Of een feest, juist vanwege alles wat niet te rijmen is met Gods Koninkrijk!
Ongrijpbaar
Vanwege dat laatste begin ik maar eens bij het begin, wanneer de aarde nog in niets doet denken aan een bouwrijp gemaakt stuk grond. Tohoewawooe, staat er in het Hebreeuws.
Er is nog geen lijn in te ontdekken. Ruig en vormloos.
Het allereerste wat je dan in het boek Genesis te horen krijgt is dat Gods Geest aanwezig is op die onbewoonbare aarde, zwevend als een vogel.
Dat betekent: God is aanwezig! Hoe precies en hoe lang, denk je misschien? Dat staat er niet bij. Maar wel dat de Geest van God zweefde, klapwiekte boven dat woeste en doodse.
Geheimenis
Je merkt in deze eerste zinnen van de Bijbel dat Gods scheppingswerk iets ongrijpbaars heeft . Want wat heeft de Geest van God precies gedaan? Voorbereidend werk? Of was Gods Geest er al om de latere scheppingswoorden van God kracht bij te zetten? Je leest er niets over en zo houdt dit gedeelte iets van een geheimenis.
En misschien hoor je dat ook wel in het woord voor geest.
Ruach.
Dat betekent behalve ‘geest’, ook ‘adem’ of ‘wind’. En de adem, de wind, daar krijg je de vingers niet echt achter. De wind waait waarheen hij wil, zal Jezus later zeggen.
Je hoort zijn geluid, maar je weet niet waar hij vandaan komt en waar hij heen gaat.
Het werk van de Geest heeft iets van een geheimenis. Je kunt niet over Gods Geest beschikken. Dat proef je hier al in Genesis 1 en zo zal het blijven.
Aanwezig
Ik vind het ook bijzonder om al in die eerste verzen van Genesis te merken dat God – door zijn Geest – aanwezig is, voordat Hij ook maar een woord spreekt. Zo was het al bij het begin van de schepping, maar nu is dat niet anders.
Hij is er voordat Hij een Woord spreekt. Dus al helemaal voordat wij een woord uitbrengen. En dat is een heerlijk uitgangspunt om mens te zijn in deze wereld. We leven in een huis waar Hij aanwezig is.
Terwijl je tegelijk wel aanvoelt bij dat tweede vers in Genesis 1 – de Geest die zweeft boven het wateroppervlak – dat er wat zal gaan gebeuren.
De aanwezigheid van God wekt verwachting. Wat zal God gaan zeggen, wat zal Hij gaan doen? Dat was toen zo bij de schepping en maar dat is nu bij Gods herscheppend werk niet anders.
Donkerte
Wat ook opvalt is dat Gods Geest genoemd wordt in verband met het chaotische, het duistere. Ook al voel je al lezend wel aan dat het geen chaos zal blijven. En als je verder leest in Genesis 1, dan merk je ook hoe God structuur aanbrengt in deze ruwe klomp aarde. Dus ook als er nog niet van goed en kwaad gesproken wordt, ook dan al merk je dat God geen God is van wanorde is, maar van verband en samenhang.
Goed om te merken dat Gods Geest zich inlaat met chaos en duisternis om die weg te nemen en er vrede en licht voor in de plaats te brengen.
Herschepping
Het zijn de dingen die ik herken rond het pinksterfeest. En daarna, als Paulus schrijft aan de gemeente van Korinte.
Dan zegt de apostel ook heel nadrukkelijk dat het werk van de Geest niet gezocht moet worden in het chaotische. Herkenbaar wanneer je de schepping als achtergrond neemt bij Pinksteren. Vooral ook omdat Pinksteren het feest is van onze herschepping. In Christus bent u een nieuwe schepping, zegt Paulus. Daarin is God door zijn Geest volop betrokken.
Onnavolgbaar, vol van geheimenis en verwachting wekkend is het geschenk van de Geest.
Wat zal God gaan zeggen en wat zal God gaan doen? In deze wereld, binnen de gemeente en heel persoonlijk in mijn eigen leven?
Kom, Heilge Geest, Gij vogel Gods,
daal neder waar Gij wordt verwacht.
Verschijn, Lichtengel, in de nacht
van onze geest, verward en trots.
Waar Gij niet zijt, is het bestaan,
is alle denken, alle doen
zo leeg en woest, zo dood, als toen
Gij, Geest, nog niet waart uitgegaan.
Er is geen licht dan waar Gij zijt,
uw vleugels breidt, uw vleugels strekt,
geen leven, dan waar Gij het wekt
in een gemis dat naar U schreit.
Hoor, Heilge Geest, wij roepen U!
Kom, wees aanwezig in het woord;
wek onze geest, opdat hij hoort,
wek ons tot leven, hier en nu.
O Heilge Geest, wij zijn verblijd:
Gij immers, eeuwig ondoorgrond,
legt zelf dit lied ons in de mond,
ten teken dat Gij bij ons zijt.
Liedboek voor de Kerken, Gezang 250.
Drs. Freddy Gerkema is predikant van de NGK Amersfoort-Noord en lid van de redactie van Opbouw.