Zo was het (4)
1977-02-25
In het tweede no. van het Kerkblaadje schreef ik iets over de uitdrukking: “Uit God geboren zijn." Waarin ik uiteengezet heb, dat ieder die in Jezus Christus gelooft "uit God geboren is". En dat dit hetzelfde is als "wedergeboren zijn"; en dit hetzelfde als “bekeerd zijn". Het is waarschijnlijk wel goed dit nu nog eens te bespreken, nu door sommigen het werk van de Geest min of meer gescheiden wordt van de werking van het Woord.- Jaargang 21
- nummer 8
Het is merkwaardig, dat het woord “wedergeboorte" in de Schrift maar twee keer voorkomt. Terwijl het in de kerktaal zulk een grote plaats heeft gekregen.
Dat is de schuld van theologen.
Het komt voor in Matth. 19: 28. Daar betekent het de vernieuwing van hemel en aarde en van alle dingen. Een nieuwe vertaling zegt: “in de tijd, dat alles weer nieuw wordt." Dat heeft dus met de "wedergeboorte" der godgeleerden niets te maken. Het gaat daar over de vernieuwing van hemel en aarde met alles en allen, die daar zullen wonen.
De tweede plaats is Titus 3 : 5: God heeft ons gered.
“door het bad der wedergeboorte en der vernieuwing door de Heilige Geest, die Hij rijk over ons heeft uitgestort door Jezus Christus. onze Heiland." Daar is bedoeld de Doop, want dat “bad", die afwassing of reiniging door water is een beeld van de vernieuwing door de Heilige Geest, die royaal over ons is uitgestort door Jezus Christus. Bedoeld is heel de levensvernieuwing door de Geest van Christus waarvan de Doop een teken en zegel is. Niets wijst er op, dat daarmee bedoeld is de "inplanting van een levenskiem", die al bij kleine kinderen zou ondersteld mogen worden. In het verband is sprake van onze redding, onze rechtvaardiging en onze hoop op het eeuwige leven.
Vaker dan van "wedergeboorte" wordt er in de Schrift gesproken van "uit God geboren worden" of "wedergeboren worden" of "vernieuwd worden". Zeer bekend is het gesprek van de Here Jezus met Nicodemus in Johannes 3. Het is wel zeer bekend, maar wordt het ook door ons allen verstaan? Het lijkt nogal moeilijk en het is toch vrij eenvoudig, dunkt mij.
Nicodemus komt op zekere nacht bij Jezus. Zeker wel om als rabbi met de door hem erkende rabbi te spreken over de zaken van het Koninkrijk der hemelen.
Hij was een wetsleraar, lid van de zeer nauwgezette partij der Farizeeën en bovendien lid van de Hoge Raad. Een Hoogeerwaarde van de kerk van die dagen.
Hij zal overtuigd geweest zijn, dat hij wis en zeker een plaats zou krijgen in het komende Rijk Gods.
Hij leefde immers vroom, gaf tienden, bad en vastte naar de wijze der Farizeeën en was dus zeer godsdienstig.
Hij erkent, dat Jezus wel een rabbi is, door God gezonden.
De Here Jezus geeft hem direkt een koude douche door te zeggen: "Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, tenzij iemand wederom geboren wordt, kan hij het koninkrijk Gods niet zien." D.w.z. kan hij het Koninkrijk Gods niet ingaan.
Dan vraagt Nicodemus hoe dat mogelijk is. Een oud man kan toch niet weer geboren worden? Blijkbaar denkt hij aan de natuurlijke geboorte uit een moeder.
Daarop antwoordt de Heiland: "Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, tenzij iemand geboren wordt uit water en Geest, kan hij het Koninkrijk Gods niet binnengaan."
Bij mijn pastorale arbeid merkte ik, dat sommige misschien moet ik zeggen: vele - leden van de kerk nogal moeite hadden met. het aannemen van Gods beloften. Ze zeiden dan: Ja, maar een mens moet toch maar wedergeboren worden? Soms kenden zij ook wel de uitdrukking: geboren-worden-uit-water-en-Geest.
Maar als ik vroeg naar de betekenis daarvan, dan kreeg ik naar mijn herinnering daarop nooit een duidelijk antwoord.
En toch is het eenvoudig genoeg. Bij "water" moeten we denken aan de doop van Johannes. Tollenaren en zondaren lieten zich door Johannes dopen. Maar Schriftgeleerden en Farizeeën deden dit met. Ze weigerden gedoopt te worden. Die doop was goed voor heidenen en tollenaren en zondaren. Maar niet voor zulke trouwe, godsdienstige mensen als zij waren.
Die waren rein in eigen ogen. Het sprak vanzelf dat zij het Koninkrijk zouden beërven.
En nu zegt de Here Jezus: Gij moet u door Johannes laten dopen. Gij moet het bad der wedergeboorte ondergaan, want dat is een teken van reiniging van zonden en van de vernieuwing van het leven. En zo wijst de doop van Johannes naar de reiniging en vernieuwing door de Heilige Geest, de Geest van Jezus Christus. Ook Nicodemus en de zijnen moeten weer geboren worden, vernieuwd worden door Jezus Christus, die Zijn Geest zal uitstorten over alle vlees. Ook over Farizeeën en Schriftgeleerden. die tot Hem komen.
Mogelijk vraagt een hoorder of lezer of lezeres: Maar kon Nicodemus dit wel verstaan? Kon hij dit weten en hoe?
Of hij het begrepen heeft weet niemand. Maar hij had het in elk geval wel kunnen verstaan. Natuurlijk heeft hij gehoord van Johannes de Doper. Dan kan hij ook gehoord hebben hei woord van deze voorloper van Christus: “Ik doop u wel met water, maar die na mij komt zal u met de Heilige Geest en met vuur dopen." Jezus zegt dus tot Nicodemus: Gij moet u voegen bij die tollenaren en zondaren, die zich door Johannes laten dopen. Gij moet uw nood en ellendigheden kennen en u door Johannes laten gezeggen en erkennen reiniging nodig te hebben. En door hem moet gij u laten leiden tot Jezus, de Messias. Niet maar één der vele rabbi's, maar de Rabbi. En van Hem zult gij de Geest ontvangen, die Hij in milde overvloed uitstort op allen, die in Hem geloven. Door Zijn Geest zult gij dan totaal vernieuwd worden. Zo zult gij wederom geboren worden. Uw oude mens zal eraan gaan. Uw hoogmoed zal gebroken worden. Als een nieuw mens zult gij opstaan.
Op natuurlijke wijze weer geboren worden zou niet helpen. Wat uit vlees geboren is dat is vlees. Wat uit de oude, natuurlijke mens geboren is, dat blijft oud. Wat uit de Geest geboren is, dat is Geest, dat draagt het stempel van de Heilige Geest. Wie de Geest ontvangt is Geestelijk geworden en laat zich beheersen door de Heilige Geest.
Nicodemus is verbaasd. Maar is het dan ook niet verbazingwekkend, wonderlijk? Jawel, wonderlijk is het wel, maar onmogelijk niet. Niemand kan het begrijpen.
Maar kan iemand de gang van de wind wel begrijpen? De wind blaast waarheen hij wil, zegt de Here, en gij hoort zijn geluid, maar gij weet niet vanwaar hij komt en waarheen hij gaat. Zo staat het met ieder, die uit de Geest geboren is. Dat wil zeggen: Wie uit God geboren is, door Gods Geest tot een nieuw leven gekomen is, weet zelf niet hoe of wat.
Er zijn veel mensen geweest en ze zijn er nog, die willen weten wanneer ze wedergeboren zijn en hoe dat precies toeging. En als ze niet kunnen zeggen hoe en wanneer dan wachten ze maar op iets bijzonders.
Om eerst dán te kunnen zeggen: ik ben wedergeboren.
En om dán Gods beloften te geloven.
Maar de hoogste Profeet en Leraar zegt nu juist, dat het werk van de Heilige Geest niet na te speuren is. Kunnen wij de gangen van de wind nagaan? in De Bilt weten ze er meer van dan wij. En ook meer dan de mensen uit de dagen van de Here Jezus. Maar weten ze het daar altijd precies? In elk geval "leken" op dit gebied weten het niet. En in elk geval zijn de gangen van de Geest ondoorgrondelijk en onnaspeurlijk.
Laat niemand zich dus vermoeien met de vraag: wanneer en hoe kwam ik tot nieuw leven. En leven uit het geloof, een leven uit de Heilige Geest. Als iemand uit de wereld getrokken werd tot een leven van geloof en bekering, dan weet hij mogelijk iets ervan hoe dat toeging. Mogelijk meent hij de dag van zijn bekering te kunnen noemen. Maar wie weet hoelang en op welke wijze de Geest al met hem bezig was?
Misschien door middel van een dienaar van het Evangelie of door een weg van moeite en verdriet.
Wie zal het zeggen?
Waarop het aankomt? Dat we de beloften van onze doop met kinderlijk geloof aannemen. En dat we in Jezus Christus geloven. Want Hij en Zijn Geest zijn één. En wie in Hem gelooft heeft door het geloof de Heilige Geest.
Er is maar één weg ter redding: Gelooft in de Here Jezus en wordt behouden. We worden wedergeboren door het geloof. Zoals duidelijk blijkt uit Joh. 3: 16, en wel deze woorden van die tekst: "Opdat ieder, die in Hem gelooft het leven mag hebben." Door het geloof leven we, worden we vernieuwd. Sterft de oude mens en worden we opgewekt als nieuwe mensen.
En staan we op als nieuwe schepselen.