Grote meerderheid gemeenten voor vrouwelijke ouderling
2005-01-14
Zusters in de gemeente kunnen wat de voortgezette Landelijke Vergadering betreft voortaan worden benoemd tot ouderling. De vergadering, waar (bijna) alle gemeenten persoonlijk waren vertegenwoordigd, telde 59 voorstemmers, 17 tegenstemmers en 9 onthoudingen. Ook werd het Akkoord van Kerkelijk Samenleven in een gewijzigde redactie met enkele kleine amendementen goedgekeurd. Dit wel na een korte, maar felle discussie.- Jaargang 49
- nummer 1
Hoewel de vrouwelijke ouderling voortaan ‘bijbels verantwoord’ wordt geacht, zullen tal van gemeenten het besluit niet uitvoeren. Geheel volgens NGK-gebruik wordt dat gerekend tot de christelijke vrijheid van de gemeente.
Uit de stemverklaringen van onder meer Breukelen, Wezep, Zoetermeer en Zwolle (Zuiderkerk) bleek aarzeling over de manier waarop met de bijbel wordt omgegaan (schriftverstaan belangrijker dan schriftuitleg) en of er wel genoeg is gestudeerd op dit onderwerp.
Ook werd ervoor gepleit meer rekening te houden met de contacten met de Christelijke Gereformeerde en Gereformeerd Vrijgemaakte kerken in de ‘kleine oecumene’.
In Katwijk hebben de Vrijgemaakten om die reden de samensprekingen stopgezet, meldde ds. Compagnie. Ds.
Van der Linde van Zwolle (Zuiderkerk) zei te vrezen dat ook de Vrijgemaakten in Zwolle dat zullen doen. ‘Ze hebben al de nodige interne spanningen, denk maar aan iets als Reformanda, en daar moet niet teveel bij komen.’ Andere gemeenten, zoals Hengelo, Arnhem en Alkmaar, stemden voor, maar zullen wachten met invoering tot hun (Christelijke Gereformeerde) partners dat ook kunnen doen.
Een van de meest kritische geluiden kwam van ds. Van Es van Wapenveld, die hoopte dat het besluit ‘verhoed’ zou worden. ‘Het gezaghebbend leidinggeven is voorbehouden aan bepaalde broeders. Daarvoor mag je een zuster niet roepen, wel voor talloze andere taken in de gemeente. Deze manier van “functioneel bijbellezen” speelde al bij de openstelling van het diakenambt, maar toen mocht niet worden gezegd, dat het ambt van ouderling dan ook wel zou volgen. De kerk belijdt dat zij één is in Christus en die kerk kent zowel een rijke verscheidenheid als een armzalige gebrokenheid.
Het zou goed zijn als we op dit historische moment een bijdrage kunnen leveren aan de band van eenheid.
We hebben op de Landelijke Vergadering onvoldoende de theologische discussie gevoerd. Hier hadden de Schriften
geopend moeten worden, desnoods nachten lang.’
Eigen plaats
Het moderamen onder voorzitterschap van ds. Willem Smouter ontraadde enkele taalkundige en meer inhoudelijke amendementen van Gorkum, Deventer en Amersfoort-Zuid.
Volgens Smouter zal het besluit ongetwijfeld leiden tot stappen terug in de samenwerking met andere kerken.
‘Maar er is ook voortgang in de gesprekken.
Onze zusterkerken zijn meer geneigd hierover met ons te spreken. En in die gesprekken zal dit besluit een eigen plaats krijgen. En laten we eerlijk zijn; als we dit besluit niet nemen, dan zijn er ook spanningen.’ Ook vond hij de Landelijke Vergadering niet de plaats voor een uitgebreide theologische discussie. ‘We hebben een advies gevraagd aan terzake kundige broeders en zusters en over dat advies vormt de LV zich een mening.’ Voor de stemming verlieten Wieringermeer, Wageningen en Heerenveen de vergadering, omdat ze zich zouden onthouden van stemming. In de praktijk gold een onthouding namelijk als tegenstem en dat ging hen ook weer te ver. ‘In onze kerkenraad staakten de stemmen, dus willen we niet voor of tegen stemmen’, vertelde de afgevaardigde van Wieringermeer.
Meer lijnen
In zijn slotwoord sprak Smouter over ‘een ingrijpend moment in onze ontwikkeling’.
‘De één is blij dat een belemmering voor het Evangelie is weggenomen, de ander vindt dat we een verkeerde wissel hebben genomen.
En wat zijn onze motieven? Is dit de vrucht van diepgaande schriftstudie of beïnvloedt de tijdgeest ons?
Het bijbelgedeelte 1 Samuël 12:16-25 heeft mij geholpen met dit soort zaken om te gaan. Samuël stond daar op een scharnier in de tijd tussen de richteren en de koningen. Hij vond de keus voor een koning maar niks. God was immers Israëls koning? Maar na een letterlijke en figuurlijke donderpreek moest hij toch een koning aanstellen.
En hij hield het volk voor, dat trouw aan God het belangrijkste is.
‘Zat God voor een probleem? Want het was geen verdiepte bijbelstudie, die het volk deed vragen om een koning. Blijkbaar niet. En er was echt een koning nodig. En tevens vormde die koning een centrale lijn in Gods plan, mits ontdaan van onzuiverheid, zoals Saul merkte. Volgens mij moeten wij zo ook naar dit besluit kijken.
De bijbel laat meer dan één lijn zien en in Christus bestaan geen man of vrouw. Het gaat erom, hoe wij God dienen met onze gaven.’ Een aparte commissie buigt zich voor de volgende LV over de gevolgen van de toelating van zusters in het ambt van predikant.
Stemperikelen
De vooral taalkundige discussie over de redactionele aanpassing van het Akkoord van Kerkelijk Samenleven kreeg een onverwachtse lading, door de strekking die het moderamen gaf aan de eindstemming. ‘Wie voor stemt, stemt ook in met het AKS.
Anders kan ik het niet uitleggen’, zei Smouter. En dat leidde tot een run op de interruptiemicrofoons. Broeder Van Dijk uit Oegstgeest vond dat ‘bijzonder verrassend en afwijkend van de normale gang van zaken op een LV’, Holsappel uit Utrecht kondigde aan zich dan te onthouden van stemming, Koning uit Nijmegen vroeg zich af of zijn kerkenraad dan opnieuw bij de regio moet gaan uitleggen waarom niet het hele AKS wordt nageleefd en Van Oord uit Zeist wilde weten of de positie van zijn gemeente nu ‘anders’ werd. Anderen hielden het moderamen voor, dat de verhouding tot de AKS nooit inzet was geweest voor dit agendapunt. Het ging slechts om een redactionele aanpassing en actualisering.
Na kort onderling overleg ging het moderamen akkoord met die opvatting van de vergadering. De nieuwe AKS-tekst werd vervolgens met 82 stemmen voor en drie onthoudingen goedgekeurd. Het enige amendement van enig belang was, dat een voortgezette LV een voorlopig besluit van de gewone LV, eventueel geamendeerd, alleen kan aannemen of verwerpen, maar niet kan vervangen.
| Mijn derde artikel in het reeksje over het lezen van de bijbel in onze kerken, verschijnt in het volgende nummer van Opbouw. J.M. Mudde |
| Vlak achter de koningin Er is goed nagedacht over de manier waarop de nieuwe bijbelvertaling werd geïntroduceerd. Als voorlopig laatste stap in dat project kwam Bert de Jong van het NBG op de voortgezette LV onze kerken een speciale uitgave aanbieden. Hij overhandigde die aan preses Willem Smouter, die namens onze kerken ook present was bij de landelijke presentatie van de vertaling. ‘Een beperkte editie van 999 exemplaren en wij hebben nummer 12. De koningin heeft nummer 1, dus wij zitten redelijk bovenin’, stelde Smouter tevreden vast. Om het geschenk daarna door te geven aan ‘vaste LV-scriba’ ds. Muller. |
| In de kast Het organisatieteam van de gemeente in Lelystad werd aan het slot van de LV nog even in het zonnetje gezet. Het moderamen bood bij monde van Harry Lakerveld een schildje aan, dat herinnert aan de LV 2004. ‘Een typisch NGK-cadeau: als je het niet nodig hebt, dan zet je het in de kast’, zei Lakerveld erbij. Het negen personen tellende team bestond voor ongeveer de helft uit vrouwen. Op de publieke tribune viel te beluisteren, dat de zaal met afgevaardigden op de volgende LV er wellicht ook zo zal uitzien. Overigens telde de publieke tribune op deze ‘historische’ dag tot verbazing van de vrijgemaakte deputaten slechts twee zusters. Dat waren Y. Veefkind-Eenkhoorn en M. Vrijmoet-de Jong, beiden lid van de commissie VOP. Een fluwelen revolutie. |