Gereformeerde Oecumenische Synode - Kaapstad 1976 (1)
1976-11-05
Eenmaal in de4 jaar komt de Gereformeerde Oecumenische Synode (GOS) bijeen. De vorige vergadering was in Sydney in Australië geweest. Nu was het Kaapstad in Zuid Afrika. Het Convent van onze buitenverbandse kerken had mij verzocht om als waarnemer de zittingen van 2 weken in Kaapstad bij te wonen, niet uit verdienste maar omdat mijn woonplaats nu eenmaal in Zuid Afrika is. Toch is het nog altijd 2 uur autorijden en 3 uur vliegen om de 1600 km. van mijn woonplaats in Natal naar Kaapstad te overbruggen.- Jaargang 20
- nummer 43
Kaapstad is een veel meer Europese stad dan Durban of Johannesburg . Van het Noorden in Zuid Afrika vandaan naar het Zuiden, naar Kaapstad reizend, raak je geografisch verder van Europa vandaan maar historisch kom je er dichter bij. De grote steden van Zuid Afrika zijn door Zuid-Afrikaners gebouwd, maar Kaapstad is een stad van Nederlanders en Engelsen. Dat is zichtbaar aan de architectuur en komt uit de historie naar de bezoeker toe. Hebben Afrikaners en Nederlanders nog wel eens moeite elkaar te vinden, in het verleden komen ze dichter naar elkaar toe. Kaapstad is veel meer monopolistisch dan Durban of Pretoria. En daarom was het een goede keus om er een bijeenkomst van de GOS te houden.
Wat is de GOS?
In de GOS komen kerken van Gereformeerde snit van over de hele wereld bijeen om de eenheid te bevorderen en uit te drukken, en Dm gemeenschappelijk getuigenis te geven van het Gereformeerde geloof temidden van een wereld die in dwaling leeft, en ten overstaan van kerken die afgeweken zijn van de waarheid van Gods Heilig Woord. Zo ongeveer staat het in de Constitutie.
De grondslag is de Heilige Geschriften van het Oude' en Nieuwe Testament zoals uitgelegd in de Confessies van het Gereformeerde geloof. En dan volgen niet alleen de namen van onze 3 belijdenisgeschriften maar o.a. ook de Tweede Helvetische Confessie en de Westminster Confessie. Als lidkerken kunnen die kerken worden toegelaten die de grond~ slag aanvaarden en die de merktekenen van de ware kerk handhaven zoals wij die uit onze Nederlandse Geloofsbelijdenis kennen.
De eerste vergadering heeft in 1949 plaatsgevonden... Daarna is elke vier jaar eenmaal vergaderd. Er zijn al bijeenkomsten ge~ weest in Grand Rapids, Amsterdam, Potschefstroom. Edinburgh en elders. Van het begin aan zijn er al meningsverschillen geweest over het woord 'Synode'. Een Synode is kerkrechtelijk een vergadering van kerken uit hetzelfde kerkverband met de bevoegdheid bindende besluiten te nemen terwijl we in de GOS te maken hebben met verschillende kerken, elk met een eigen verband, die vrijblijvend bij elkaar komen en bepaalde adviezen aan de lidkerken verstrekken. Kerkrechtelijk hebben we dus te maken met een gespreksgemeen~ schap van Gereformeerde Kerken van over de hele wereld. Het zou beter zijn om van de Oecumenische Raad van Gereformeerde Kerken te spreken, zoals in Edinburgh in 1953 dan ook voorgesteld schijnt te zijn. Men is zich er op de GOS dan ook wel van bewust niet meer dan adviserende bevoegdheid te hebben en in de wandelgangen blijkt men ook wel zijn bezwaren te hebben tegen het woord 'Synode' maar het blijft er staan.
Parthen, Meden, Elamieten en inwoners van Mesopotamië
Ik heb het als een voorrecht oniervonden om met broeders van zovele verschillende landen en culturen te mogen vergaderen, bidden en spreken. Men moet natuurlijk in gedachten houden dat vele lidkerken historisch uit de Gereformeerden van Nederland zijn voortgekomen maar vandaag leiden die allen hun eigen kerkelijk leven ergens op de wereld.
Ieder die wat op de wereld heeft rondgereisd zal al wel ondervonden hebben hoe verkwikkend het is om ergens broeders in de Heer te ontmoeten die willen staan voor het Woord van God. Dat impliceert geenszins dat over kerkelijke- en wereldvragen gelijk gedacht wordt - ik hoop nog wel iets te kunnen vertellen van vuurwerk dat in Kaapstad te zien was - maar het geeft een verbondenheid die maakt dat je samen praten kunt, omdat je uiteindelijk op dezelfde golflengte zit.
Er waren afgevaardigden van kerken van Malawi, van de Benue Church of Christ in the Sudan die een paar uiterst intelligente negerpredikanten had gezonden, van Rhodesia en Nigeria en Zambia, onder de broeders van de Reformed Church of East Africa van Kenya vind je dan zowaar een Gereformeerde Bonder uit Holland.
Zuid Afrika heeft er zijn blanke Nederduitse Gereformeerde Kerk maar ook de zelfstandige 8antoekerk en de zelfstandige Indiërkerk en de grote zelfstandige Kleurlingkerk. Daarnaast de ons goed bekende Dopperkerk maar ook de zendingskerk onder de Bantoe die hieruit is voortqekomen.
Broeders uit Caprivi en Zuid-West Afrika met Ds Shin Ishimaru van de Reformed Church van Japan en een broeder van de Dutch Reformed Church in Sri Lanka. Een Dr S. H. Widyapranawa van de Indonesian Christian Church of Central Java met broeders van Soemba. Een afqevaardigde van de Gereformeerde Kerk van Argentinië met Australiërs en Nieuw-Zeelanders, Schotse, Ierse en Franse Kerken, van Amerika afgevaardigden van de Christian Reformed Church de Orthodox Presbyterian Church. Van Nederland waren er van de Christelijke Gereformeerde Kerken de Professoren W. H. Velema en J. P. Versteeg met Ds G. Bilkes, van de Gereformeerde Kerken (Synodaal) waren een vijftal afqevaardigden gezonden. De laatsten zouden nog zwaar worden aangevallen vanwege het volgehouden lidmaatschap van de Wereldraad en het veranderde theologische klimaat waarvan H. M. Kuitert en H. Wiersinga exponenten zijn.
Hierover later nog wel meer.
Waar Engels de voertaal van de GOS is, hoort men er verschillende soorten Engels: Australisch, Zuid-Afrikaans, Bantoe, Frans, Amerikaans. Iers. en niet te vergeten Nederlands Engels. In al die soorten Engels kan men in de wandelgangen gesprekken voeren en b.v. horen hoe een hoogleraar wijsbegeerte aan de Randse Universiteit in Johannesburg enthousiast vertelt hoe hij zonder attest werd toegelaten aan het Avondmaal in Amsterdam-Centrum bij de gemeente van Ds De Jong en hoe hij dat als een bevrijding ondervond in de zo dikwijls formahstisch-
qereformeerde wereld: hoe een predikant uit Nigeria vertelt dat zijn kerk zich in 10 jaar verdriedubbelde door getrouw Bijbels te leven en te leren men merkt er ook hoe Afrika-afqevaardiqden dikwijls op elegante wijze vragen vermijden naar hun verhouding met de regeringen van hun land: en men vreest er de zo dikwijls gestelde vraag wat nu het verschil is tussen Gereformeerde Kerken-Vrijgemaakt 'affiliated' en 'unaffiliated' (binnen- en buiten verband).
Wat moet je daarop in den vreemde antwoorden? Zelfs thuis tegenover de grote kinderen is het al moeilijk een eerlijk antwoord te geven.
Dit is het eerste van 5 artikelen van de hand van Ds J. Vonkeman (zendingspredikant in Zuid-Afrika) over de, Gereformeerde Oecumenische Synode, die hij op verzoek van onze kerken heeft bijgewoond als waarnemer.