Talenten
1976-11-26
Een korte preek- Jaargang 20
- nummer 46
In de herfstvakantie werd in Eindhoven opnieuw een vakantiebijbelschool (V.B.S.) gehouden.
Aan de hand van de gelijkenis van de talenten (Mt. 25 : 14~30) had de leiding een bondig thema geformuleerd: wees trouw: God rekent op jou!
Eén zin kan een preek zijn! Al dan niet in twee punten. Begin eens met het tweede: God rekent op jou. Wie je ook bent. Hoe jong of oud je ook bent. Wat voor vragen je ook hebt. Vragen, problemen die je boven het hoofd groeien, waar je niet uitkomt, die je tot wanhoop en misschien wel tot onwil en (uiterlijke) onverschilligheid brengen.
Maar in die tussentijd staat de tijd niet stil. Ook in die tussentijd geldt het elke dag en elke minuut: God rekent op jou... Een hogere waardering kan God niet geven. Onder álle omstandigheden blijft van kracht, blijft Hij zeggen: Ik reken op jou!
Groot vertrouwen
Want het (koninkrijk) is als een mens (in vs 18 een heer) die bij zijn vertrek naar het buitenland zijn slaven riep en hun zijn bezit toevertrouwde.
Dat is nog al wat. Vijf talenten, twee, één – ‘n vermogen. Omgerekend in onze geldswaarde een paar ton… Dat wordt zijn slaven toevertrouwd, in handen gestopt. De een meer, de ander minder. Hij maakt inderdaad verschil. hij houdt.- barmhartig .- rekening met ieders bekwaamheid (vs 15).
Dienovereenkomstig krijgt ieder zijn eigen verantwoordelijkheid, -maar tegelijk wordt niemand overbelast. Maar voor ieder geldt: Ik reken op jou! En let er nu op: verdere instructies worden niet gegeven!
Geen aanwijzingen wat ze er mee doen moesten (al lag voor joden de handel voor de hand) Geen beleggingsadviezen. Ook geen waarschuwingen: blijf uit de buurt van die en die. Niets van dat alles. Je gaat ermee aan het werk. En neemt dus risico's. Je lijdt een keer verlies en je belegt een andere keer verkeerd - daar leer je van. De heer neemt het risico dat zijn knechten risico's nemen. Het "doe ik het wel goed" is er bij inbegrepen ~ je ziet en leert maar. Niet vanwege ongeïnteresseerdheid: God rekent op jou!
Geen robots
Die "slaven" waren en zijn geen robots: ze krijgen en dragen volle verantwoordelijkheid. Geen robots: in de werkelijkheid zijn ze mensen van vlees en bloed. Ze hebben zo ook hun gezin, hun zorgen, hun problemen.
En kinderen - de heer ging buitenslands voor lange tijd - die vragen: bestáát die heer wel?
Waarom maak je je zo druk? Laten we het er eens van nemen!
Die problemen worden niet van te voren eerst allemaal even opgelost.
Zo min voor de aanstaande apostelen als voor ons - we moeten maar zien. Er is zelfs geen tussentijdse balans en controle. Alleen een eindafrekening. Wij beginnen vaak omgekeerd: als ik nu êérst maar eens wist ... De "Heer" begint met te zeggen: Ik reken op jou. Dat is iets anders dan een onverschillig: zoek het zelf maar uit. "Toevertrouwen" sluit een heel stuk vertrouwelijkheid in. Dáár moet je op reageren. 't Is zó ontwapenend, dat eigenlijk niemand er onverschillig onder zou kunnen blijven.
Welke reactie Hij verwacht? Kort en goed: wees trouw! Ongeacht je zorgen en problemen. Elk heeft zijn eigen taak en positie, in overeenstemming met zijn (haar) bekwaamheid, capaciteit. Er is gelukkig geen geestdodende uniformiteit.
Niet in een gemeente, niet in een kerkenraad. Ieder het zijne, ieder het hare. Maar voor allen is één ding gelijk: wees trouw. Koste wat het kost.Al zouden de tranen je in de ogen staan. Hij rekent immers óók op jou?
Het enige vereiste
Er is ieder zoveel toevertrouwd. Bezit? Of de toekomst en verwerkelijking van het Koninkrijk?
Maar dat is geen tegenstelling. Beteken wat voor het Koninkrijk, voor je Heer, met de gaven, de aanleg, het bezit (veel of weinig) dat je is toevertrouwd. Dan beteken je ook iets voor je medemens.
Akkoord - je komt vreemde vogels tegen. Je ploegt op rotsen. Je botst tegen een mentaliteit die vierkant tegen het Koninkrijk ingaat. Je denkt soms dat het verloren tijd, geld en moeite is. Misschien denk je bij jezelf: hebben die ánderen eigenlijk niet gelijk? De Heer blijft ook zó lang weg ... Misschien voel je je een huichelaar en denk je: ben ik de aangewezene hier? Er is maar één antwoord: blijf trouw!
God zal het je lonen
Want al zou niemand het waarderen, je Heer wèl: goed gedaan, trouwe dienstknecht! Op de markt zeggen ze: God zal het je lonen. En hoe! Was de opdracht hier zwaar .- nu komt de beloning: ga in tot het feest van uw Heer! Dat is het Koninkrijk ook nog eens een keer. minder zwaarwichtig dan wij vaak wel denken: een feest! Het moment komt dat de zorgen en problemen verleden tijd zijn. Dat de tijd van ontspanning aanbreekt. Een feest sluit in: onbekommerd genieten, zonder belastende druk en zwaarwegende beslissingen met verstrekkende gevolgen. De Heer mag lang buiten je gezichtsveld blijven (wat zo zijn eigen vragen en problemen schept) niettemin: Hij zal het je lonen. Ook van dááruit geldt: je werk, je inspanning is niet tevergeefs. Geloof, geloven metterdaad, is een zwaar karwei - niemand die dat beter weet dan je Heer. Maar de beloning is er dan ook naar: een feest!
Het grote verschil
Je kunt het natuurlijk ook af laten weten. Zoals die slaaf met dat ene talent. Hij had bepaald niet de zwaarste opdracht. Maar hij' liet het er wel mooi bij zitten. God rekent op jou? Daar had hij kennelijk nooit over nagedacht. En dus deed hij maar niets. Nam geen risico's. Voorkwam zodoende spanningen en inspanning.
Zelfs het simpelste - en dat had niemand hem behoeven te adviseren - was nog te veel moeite.
Naar de bank brengen en zodoende rente beuren. Dan verdubbel je je talent wel niet, maar rente is altijd meer dan niets. 't Enige dat hij deed was zichzelf veilig stellen voor het geval zijn heer terugkwam. Een heer die hij ook nog alleen maar kwaads toedicht.- ondanks diens grote blijk van vertrouwen. Hij begraaft zijn talent: dekt zich in tegen verlies en diefstal (naar joodse trant). Niet zijn geringe bekwaamheid wordt hem verweten, maar zijn slechtheid, zijn luiheid. Zijn niet reageren op het in hem gestelde vertrouwen. Hij nam niet maar een snipperdag - hij nam een snipperleven.
Het kan gebeuren dat iemand moet zeggen: Heer, ik ben nog lang niet klaar, ik had dat en dat allemaal nog willen doen. Ook dát risico neemt de Heer. Maar deze ene, met de kleinste opdracht. heeft zelfs dát excuus niet. Hij deed niets. Daarom wordt hem alles afgenomen en aan een ander gegeven, een ander die wèl trouw was. Voor hèm géén feest. In tegenstelling tot die anderen.
Want '"eenmaal zal de Here Jezus zeggen tegen de mensen die Hem gehoorzaam zijn geweest: wél gedaan, goede en trouwe dienstknecht! Over weinig zijt ge getrouw geweest. over veel zal Ik u stellen. Ga naar het feest van uw Heer."
Zo leerden het de kinderen van de V.B.S. Maar de Heer hoopt: zij niet alleen!