Klompenkerk
1983-09-09
Het gaat over Rozenburg, onder de rook van Maassluis. Ik kan beter schrijven, dat Maassluis onder de rook van Rozenburg ligt, want op dat eiland heb je de reusachtige industrieën van de Poort van Europa. Dit jaar is er een boekje verschenen onder de titel" Van Klompenkerk tot industriegemeente", geschreven door de predikanten van de Chr. Geref. Kerk van Rozenburg, Born im Moerdijk. Het is een uitgave ter gelegenheid van het feit, dat het vijfenzeventig jaar geleden is, dat op Rozenburg de Chr. Geref. Kerk werd geïnstitueerd. Er was al eerder een Chr. Gerei. Gemeente geweest, maar die is na 1892 samengesmolten met de "Doleantiekerk". In 1908 werd dus opnieuw een Chr. Gerei. Kerk een feit. Toen was dr S. Greijdanus predikant aldaar. Dit trof me. We kennen hem zo goed. Daarom verbaasde me dit gegeven. Greijdanus heeft het dus moeten meemaken, dat een gedeelte van zijn gemeente hem verliet. Dat zal hem verdriet gedaan hebben. Born en Moerdijk vertellen, dat ze van de oudste leden der gemeente gehoord hebben, dat het om de "veronderstelde wedergeboorte" was. Ik weet niet, of Greijdanus die verkondigd heeft. Ik meende, dat hij al jong zeer kritisch stond tegenover Kuyper. Het valt te betwijfelen, of Greijdanus in z'n preken Kuypers leer van verbond en doop volgde. In zijn eerste werk heeft Greijdanus ook het subjectivisme bestreden en ik ben bang, dat dit eerder een reden is geweest, dat een deel van de gemeente zich van hem losmaakte.- Jaargang 27
- nummer 33
Hoe dit alles ook geweest mag zijn, het feit ligt er: Greijdanus, die daar op Rozenburg z'n grote werk over het laatste bijbelboek schreef, had het in z'n gemeentelijk werk niet gemakkelijk. Waarom ik nu uit het Chr. Geref. boekje iets citeer? De beide predikanten van nu zeggen: het ging volgens de ouderen om de veronderstelde wedergeboorte, en dat geschil zal doorslaggevend geweest zijn, maar wellicht zullen ook persoonlijke motieven een rol gespeeld hebben. In dat nieuwe boekje dus geen verheerlijking van een feit in de geschiedenis van de kerk. De schrijvers erkennen dat er "veel vlees en wereld" bij geweest zal zijn, toen het op Rozenburg in 1908 tot een scheuring kwam.
Waar heb je dat niet? Als dat erkend wordt, kunnen we nóg wel spreken van "het werk des Heren", zoals bijvoorbeeld in de "vrijmaking", maar we zakken dan toch wel een octaaf, want we weten, dat we niet op te hoge toon moeten zingen; anders wordt het geluid hees.