Gewas
1983-11-04
Ds Buskes heeft eens verteld, dat hij wat moeite had met het dankgebed na het eten, zoals zijn vader dat uitsprak. Dat was nl. de oeroude .Dankzang na het eten", zoals men die nog in een oud kerkboek vinden kan. In 1933 is dat lied uit de Geref. gezangenbundel geschrapt. ,,O, Heer, wij danken U van harte voor nooddruft en voor overvloed. Waar menig mens eet brood der smarte, hebt Gij ons mild en wél gevoed.- Jaargang 27
- nummer 41
Doch geef dat onze ziele niet aan dit verganklijk leven kleev', maar alles doe wat Gij gebiedt, en eindlijk eeuwig bij U leev':" Ik weet niet meer precies wat voor bezwaar Buskes tegen dit vers had, maar 'i zat, geloot ik, bij hem hierop vast, dat wij voor overvloed danken en intussen volstaan met de constatering van het feit dat vele anderen te weinig eten hebben.
Met die moeilijkheid zitten we bij het dankuur voor het gewas.
We weten allen, dat het grootste deel van de wereldbevolking te weinig voedsel heeft. Het kleinste deel van het getal der mensen heeft teveel.
Menigeen zou verandering willen brengen in die verhoudingen, maar hoe doe je dat. Je voelt je machteloos. Er zijn economische stelsels en er gaat veel geld zitten in de bewapening. Het is merkwaardig hoe de vraagstukken van nu gelijken op die van vóór de tweede wereldoorlog en het zijn dezelfde vraagstukken die in combinatie met elkaar toen en nu aan elkaar vastzaten. Ik herinner maar even aan het boek van G. Mulder uit de jaren van de "crisis". Het heette "Geeft gij hun te eten". We herkennen dat woord.
Het boek speelt in een gezin, waar vader en zoon werkloos zijn; er is ook een zoon met de onderwijzersactie maar hij komt niet aan de bak doordat hij pacifist is. Een andere jongen gaat de smokkelarij in, de weg dus op van "zwart geld". De tendens van het boek is, dat we niet maar passief te wachten hebben op een wonderbare spijziging, maar dat we de opdracht van de Heer serieus moeten nemen: Geeft gij hun te eten.
Niemand kijkt er vreemd van op als afgekondigd wordt, dat de dankstondcollecte voor de kerk bestemd is. Niemand vindt het raar als die collecte in het kerkblad en op de preekstoel extra aanbevolen wordt. Iedereen weet, dat er een tekort is in de kerkelijke financiën. Het kerkgebouw is duur en de dominee is dat ook.
Is er ook iemand die zich afvraagt of het niet Schriftuurlijker zou zijn als de dankstondcollecte bestemd werd voor, laat ik een voorbeeld nemen, "Redt een kind"? Als de collecte voor de kerk is, verzamelen we feitelijk voor onszelf. Dat kan wel eens nodig zijn, maar bij de dankstond voor het gewas past beter een collecte voor wie honger hebben.
Psalm 67 zingen we toch in dat uur? Dat is hét danklied voor de oogst, maar daarin wordt de aandacht van onze welvoorziene tafel weggeleid naar de volken van de aarde. "God zegent áns, opdat alle einden der aarde Hem loven en dienen".