Te Berde
1983-12-16
Er is een boek verschenen bij uitgeverij De Groot te Goudriaan over de doop. Het heet "Rondom de Doopvont" en handelt over de leer en het gebruik van de heilige doop in het Nieuwe Testament en in de geschiedenis van de westerse kerk. Het is jammer genoeg een duur boek. Maar het heeft meer dan 600 bladzijden en wat meer zegt: het is een goed boek.- Jaargang 27
- nummer 45
Ik kan in deze rubriek geen uitvoerige recensie geven. Daarvoor is deze kolom niet. Maar omdat Opbouw niet zo veel aan uitvoerige recensies doet, kan ik het niet laten het boek aan te bevelen.
Het boek bevat eerst een exegetisch deel van de hand van Prof. dr J. P. Versteeg. Daarna een historisch deel waarin door verschillende schrijvers geschreven wordt over de doopleer en de doopspraktijk in onderscheiden tijden en bij onderscheiden kerken en groeperingen, naast de goede en uitvoerige aandacht die besteed wordt aan Luther, Calvijn, en natuurlijk Menno Simons. Er is een belangwekkende bespreking te lezen van het laatste deel van Karl Barth's dogmatiek van de hand van dr R. H. Bremmer. Barth zag niet zo veel meer in de doop als sacrament in navolging van zijn zoon Markus. Dat moet je ook wel als je begint met de kinderdoop te verwerpen.
Ik was erbij toen hij dat voor het eerst deed in de Aula van de Utrechtse Universiteit. Onder groot applaus. Barth heeft altijd gesteld - in navolging van de dopersen - dat de doop antwoord is van de mens die tot geloof gekomen is. Deze verwerping van eerst de kinderdoop en dan van de doop als sacrament is overal daar te vinden waar men denkt dat het heil - al is het maar voor een beetje - toch ook afhankelijk is van het doen van de mens. We kunnen ook zeggen: het verwerpen van de kinderdoop is vaak een verlangen toch uit de werken te blijven leven, al realiseert men zich dat zelf niet. Juist in verband met deze zucht van de mens toch ook iets aan eigen zaligheid te willen toedoen mis ik een verhandeling over de doopleer van Kohlbrügge. Hoe actueel dit alles is moge blijken uit een citaat uit een artikel van ds C. Blenk over de doop bij réveil, zending en oecumene. "Dichter bij huis zien wij de laatste jaren samenwerking van "reformatorisch" en "evangelisch": de EO, E.H., E.A. Het doet mij altijd denken aan het reveil. De EO beleeft zich ook als "meer dan een omroep". Maar opnieuw: beseffen wij de reikwijdte ervan en de spanning erin? De gereformeerde belijdenis die wij naar "links', altijd in stelling brengen raakt hier geruisloos buiten spel.
Gelukkig niet inzake het hart, de christologie, maar wel m,n, inzake de doop!". Inderdaad: wie het verschil over de kinderdoop tussen de klassiek gereformeerden en evangelischen iets vindt om maar te nemen, speelt met de radicaliteit van de genade.