Vrede en veiligheid
1975-08-01
In april jl organiseerde de Partij van de Arbeid in het RAl-gebouw te Amsterdam een congres. Verschillende onderwerpen kwamen ter sprake, o.a. het gebruik en de opslag van kernwapens, de aanschaffing van vliegtuigen, ter vervanging van de Starfighters, het lidmaatschap van de NAVO, het zgn. rrulitair-industrieel complex, vraagstukken, die een grote plaats innemen in het overheidsbeleid (buitenlandse zaken/defensie).- Jaargang 19
- nummer 28
De door dat congres aangenomen resoluties gaven nog al wat deining. Opmerkelijk is evenwel, dat één ervan in de pers nauwelijks aandacht kreeg, nl. nummer 24h:
"het voor eind 1978 terugbrengen van de Nederlandse defensie-uitgaven tot ten hoogste 3% van het nationaal inkomen tegen 'marktprijzen".
De partijraad stelde zich in juni jl. uitdrukkelijk achter deze resolutie. Daaruit blijkt duidelijk, dat het de PvdA ernst met het streven naar een aanzienlijke verlaging van de defensie-uitgaven. Het huidige niveau daarvan moet met ca. 13% naar beneden. Dat betekent dus een fors terugbrengen van de militaire activiteiten. Nu is het niet zo, dat dit onverwacht is gekomen. Reeds jarenlang is van linkse zijde betoogd, dat de defensielasten voor Nederland veel te zwaar zijn; de overheid zou in deze sector méér uitgeven dan strikt nodig (dan verantwoord) is. En dus: drastisch corrigeren.
Bij de kabinetsformatie-1973 is dit punt ook sterk in discussie geweest en voordien speelde het bij vrijwel elke formatie een rol. En niet tegenstaande het thans zittende kabinet de defensienota "Om de vrijheid van het bestaan" presenteerde en daarin reeds een vermindering van de financiële lasten uiteenzette, kwam er nu vanuit congres en partijraad van de PvdA een extra drang om verder te gaan met een lastenverlaging. Waarom?
Enkel omdat in PvdA-kringen nog altijd iets van antimilitarisme leeft? Of ook (of misschien juist) omdat men bij de verdeling van de gelden, die de overheid ter beschikking heeft, aan ándere taken méér aandacht wil geven? Of misschien, omdat bij velen de gedachte leeft, dat je op die vele miljoenen, die defensie jaarlijks besteedt, best iets korten kunt? Het is een complex geheel. Hebben we wel enige notie, waarover we spreken?
We constateren soms zó vlot, dat bepaalde groepen drammen om tot een ander beleid te komen. En dat zulke bewegingen kreten gebruiken, die bij velen indruk maken. Dat dat "goedkoop" is en dat je daar niet aan mee moet doen. Alles terecht. Blijft dan toch altijd nog de vraag, of we wel enig besef hebben, hoe de zaken werkelijk liggen. Als we daarom antwoord moeten geven, zal dikwijls blijken: we weten er veel te weinig van.
Om aan dat gemis van inzicht ietwat tegemoet te komen, willen we trachten in een aantal korte stukjes iets te zeggen over het financieel-economisch beleid van de overheid en de financiering van defensie. De bedoeling is om op eenvoudige manier een heel praktische informatie te geven over een gebied, dat heel uitgestrekt is en soms ook moeilijk begaanbaar blijkt te zijn.