Een voorstem zonder gevolgen
2005-02-11
Op de Landelijke Vergadering van 8 januari jl. is met meerderheid van stemmen besloten de vrouw toe te laten tot het ambt van ouderling. Al veel eerder was het ambt van diaken voor de vrouw opengesteld. Op de genoemde vergadering waren tien kerken vertegenwoordigd die op één of andere wijze een samenwerkingsverband hebben met de Christelijk Gereformeerde Kerken. Alle tien de afgevaardigden van deze kerken stemden vóór het voorstel. Dat roept de vraag op hoe de partnerkerken hier tegen aankijken. Bekend is dat over het algemeen de CGK tot nu toe niet positief staat tegenover de vrouw in het ambt. We maakten een telefonisch rondje door het land bij vijf samenwerkingsgemeenten NGK/CGK.- Jaargang 49
- nummer 3
Zr. W.M. Boendermaker, scriba van de NGK te Arnhem vertelde dat deze samenwerkingsgemeente kort geleden het tienjarig federatieverband heeft gevierd. In 1995 is er in deze gemeente al een studie geweest over 'Vrouw en ambt'.
Er is toen een principebesluit genomen dat de ambten voor de vrouw opengesteld kunnen worden. Het besluit is echter niet geëffectueerd. Wel zijn er vormen gevonden om vrouwen zoveel mogelijk in te zetten voor het werk in de gemeente.
Bijvoorbeeld pastorale medewerkers, catecheten en andere kerkelijke, niet-ambtelijke functies.
Voor de landelijke vergadering van 8 januari uit, heeft de kerkenraad (NG en CG) het voorstel, waarover gestemd moest worden, besproken.
Niemand had bezwaar tegen het uitbrengen van een vóórstem op de LV. Wel is op de LV een verklaring afgelegd, waar-
bij het gevoelen van 'in een spagaat te zitten' uiteengezet is. De uitvoering zou een gespannen verhouding kunnen creëren met de zusterkerken van de CGK. Op korte termijn zal daarom geen effectuering van het besluit plaatsvinden. Men zal in Arnhem blijven zoeken naar mogelijkheden om aan beide principes recht te kunnen doen.
Br. B. Smits, scriba van de NGK te Haren. In de gemeente Haren is men per 1 januari 2003 een samenwerkingsovereenkomst aangegaan met de CGK, vertelt scriba Smits mij. De verhouding in ledenaantal van NGK en CGK ligt ver uit elkaar. De NGK telt 100, de CGK 1900 leden. Beide kerken hebben hun kerkgebouw, waar de afzonderlijke diensten worden gehouden.
Wel zijn bij de kerkdiensten ouderlingen uit beide gemeenten vertegenwoordigd. En veel gemeentelijke activiteiten vallen in Haren onder verantwoordelijkheid van de beide kerkenraden. Toen de overeenkomst indertijd een feit werd, was er op dat moment een vrouwelijke diaken in de NGK.
Daar was binnen de CGK geen bezwaar tegen. De kerken leggen elkaar geen verplichtingen op. Wel wordt er op gepaste wijze over zaken gesproken.
Mocht het bijvoorbeeld nodig of wenselijk zijn een vrouwelijke ouderling te benoemen in de NGK, dan zal dat zeker in overleg met de CGK gebeuren. Van tevoren is er niet over het stemgedrag van de NGK op de LV met de CGK gesproken. Men behoudt in zulke zaken de eigen zelfstandigheid.
Br. A. Verbokkem, scriba van de NGK/CGK te Alkmaar geeft aan dat er in zijn kerkenraad niet uitvoerig over de 'vrouwelijke ouderling' gesproken is.
Het standpunt van de in federatief verband werkende kerkenraad is in meerderheid positief ten opzichte van de vrouwelijke ouderling en diaken.
De vrijheid om voor het voorstel te stemmen op de LV gaf dan ook geen enkel probleem.
Ter wille van de samenwerking met de CGK zal men het besluit van de LV echter niet in z'n consequentie doorvoeren. Daarin houdt men rekening met elkaar. Wel worden zusters in de wijkteams ingezet. Zij hebben een plek in het pastoraat en waar nodig in pastorale begeleiding.
Br. B. Schuurman van de samenwerkingsgemeente Nieuwegein was op de LV, als afgevaardigde van zijn gemeente, aanwezig.
Nieuwegein startte twintig jaar geleden een gezamenlijke gemeente NGK/CGK met ongeveer 200 leden. Deze is nu gegroeid tot ± 350 leden. De gemeente heeft al vanaf 1998 gesproken over de positie van de vrouw in de kerkenraad.
Omdat kerkenraad en gemeente erg voor de vrouwelijke diaken (én ouderling) waren, heeft men de zaak in 1997 neergelegd bij de CGK classis, resp. synode. Het voorstel om daadwerkelijk over te gaan tot het benoemen van een vrouw in het ambt van ouderling of diaken, werd afgekeurd.
Door de situatie van de samenwerking is men in Nieuwegein terughoudend geweest in de effectuering van de vrouwelijke diaken.
Ook nu wil de kerkenraad de kwestie van de vrouwelijke ambtsdrager weer bespreekbaar maken op de CGK classis.
De kerkenraad van Nieuwegein wil op 1 januari 2008 een besluit tot effectuering nemen.
Gezien een uitspraak op de laatste synode van de CGK over deze problematiek, heeft men goede hoop op de 'uitzonderingspositie', die onder meer op de kerk van Nieuwegein van toepassing zou zijn.
Er zijn wellicht door de uitspraak mogelijkheden geschapen voor het invoeren van een soort overbruggingsregeling.
Een dergelijke 'creatie' zou binnen het 'Samenwerkingsoverleg van de Kerken' (NGK/CGK) een discussiepunt kunnen zijn. Iedere samenwerkende kerk kent het probleem en toch zal iedere kerk hierin zijn eigen weg moeten volgen.
Echter ook Nieuwegein blijft rekening houden met andere bloedgroepen, want uiteindelijk zit niemand op grote consequenties te wachten!
Br. J. Groenewegen van de samenwerkende kerk NGK/CGK van Lisse vertegenwoordigde de NGK gemeente op de Landelijke Vergadering.
Al geruime tijd eerder was een uitgebreide samenvatting van het rapport over vrouw en ambt verspreid onder de NG gemeenteleden met het verzoek per enquêteformulier te reageren. Er kon zowel vóor als tegen of met ‘geen mening’ gestemd worden. Een grote meerderheid bleek voor de vrouw in het ambt te zijn. Het resultaat van de gehouden enquête is op de volledige kerkenraad besproken. Van tevoren is de gemeente voorgehouden dat een voorstem op de LV geen invloed zou hebben op de koers en het beleid van de kerkenraad.
Eventuele invoering van de vrouw in het ambt zal pas dan plaatsvinden als de CGK kerken zover zijn. Respect voor elkaar staat in de gemeente van Lisse centraal en dat betekent dat men blijft bouwen aan eenheid.
De samenwerking mag op geen enkele wijze in gevaar komen.
Uit de zorgvuldigheid waarmee de samenwerkende kerken met het besluit van de Landelijke Vergadering omgaan, mag blijken dat de eenheid, die de betreffende gemeenten in gang hebben gezet, prioriteit heeft. Met het oog op het gesprek nu en in de toekomst met onze zusterkerken CGK en GKV is dat een voortreffelijke visie.