Weerzien in verrassing
1978-10-20
Van de dichter Wicher Triemstra, die nog niet zo lang geleden debuteerde met de bundel "transcriptief", zijn in korte tijd twee nieuwe gedichtenbundels van de pers gekomen. De eerste heeft als titel "over en weer", de tweede "tussen jou en nee".- Jaargang 22
- nummer 39
Daar zullen zij die genoten hebben - en nog vaak genieten - van Triemstra's gedichten uit "transcriptief" biezonder blij mee zijn.
Ik schreef opzettelijk "en nog vaak genieten" omdat de woordkunst van deze begenadigde woordkunstenaar vraagt om herhaalde lezing. Want telkens ontdek je iets nieuws, bijna bij iedere lezing onderga je de verrassing van het: hé, dat had ik er nog niet in gelezen.
Het fijnst is dat, als je met anderen deze gedichten leest. Ik heb dat meer dan eens bij goede vrienden gedaan en dat waren echt fijne avonden.
Wiecher Triemstra heeft nl. de kostelijke gave veel te zeggen en heel veel te suggereren met zeer weinig woorden. En om daar volop van te genieten moet je met meerderen zijn. Dan geeft ieder door wat hij of zij er ook nog in hoort en wordt het werkelijk een feest.
Nu maar eerst een gedicht uit "over en weer".
dichtwerkwoorddienst
de woorden zetten
naar je hand
en dan gedwee
uit handen geven
de taal bedwingen
met je zinnen
en zinrijk rijken
aan wie zint
de nood vervoegen
tot een deugd
en zelf beheerst
de noodzaak dienen
Eerst even letten op de titel. "Dichtwerk" dat is niet alleen het werk van een dichter, het woord suggereert ook het helen van een scheur, het herstellen van iets dat stuk is.
"Werkwoord" doet denken aan aktiviteit en "woorddienst" aan de verkondiging in de Gemeente. Als je nu het hele woord herleest en je bedenkt erbij dat de dichter "dienaar des Woords" is, dan wekt dit opschrift al een stroom van gedachten.
En dan het gedicht.
De woorden naar je hand zetten, daar proef ik iets in van, ze zo gebruiken dat je er mee werken kunt. Ze dwingen naar een bepaalde duidelijkheid.
En als dat zo goed mogelijk is gedaan en de woorden doorgeven wat je bedoelt, als ze gedwee zijn, dan uit handen geven. Ze niet voor jezelf houden maar aan anderen doorgeven, die er dan verder de verantwoordelijkheid voor dragen.
Ik laat de bespreking van de rest van het gedicht nu maar rusten, het gaat me er alleen om u iets te laten voelen van wat Triemstra met enkele woorden al te zeggen weet.
Dat is ook weer het opvallende in dit advent-gedicht.
oud testamentisch
de rook en damp
boven de tempel
die ras verdwijnt
verspreidt de geur
van het Lam
al maakt de walm
van brandend vlees
het je tot stikkens
toe benauwd
bij elke slachting
tot de dood
ruik je temeer
het leven
de verzoening zit in de lucht
Tot slot nog één gedicht uit de bundel "over en weer".
in memoriam
het drukke leven
is nu nog onvoltooid
verleden tijd
want in Gods schema
is de dood
geen punt
het wachtwoord wordt
gebiedenderwijs
een werkwoordsvorm
eeuwig vervoegd in de
voltooid tegenwoordig
toekomende rust
En nu iets over de tweede bundel. Die heeft, anders dan "over en weer", maar één thema. Dat is de liefde. De bundel is een liefdesverklaring, een hooglied van liefde. Hij begint met:
Aanhalend
woord en gebaar
raken elkaar
in de taalgift
van dit taalschrift
want het woord verbeeldt
wat mijn hand omspeelt
en het gebaar vertaalt
wat mijn mond aanhaalt
En de bundel eindigt met:
Epiloog
eens breekt het laatste woord
mij bij de handen af
maar wil ik
hoe dan ook
toch tot je blijven spreken
ontcijfer dus
met desnoods dichtgeknepen ogen
het beeldschrift dat ik
in het leven heb gekrast
Tussen deze twee gedichten staan er' 36 die verrassend fijn en uiterst gevoelig getuigen van zijn grote liefde.
Ik geef er nog enkele door om u er alvast iets van te laten proeven.
jij doet me
de liefde
aan de hand
jij werpt me
het geluk
voor de voet
jij geeft me
het leven
in de mond
jij brengt me
de lust voor het oog
jij legt me
het hart op de tong
Tot slot het titelgedicht:
tussen jou en nee
je bent geknipt
voor mij
gepunt en gebogen
tot een lijnenspel
der verbeelding
jij overkomt me
nu steeds
je bent overwegend
in mijn gedachten
ik heb geen keus dan tussen jou en nee
Voor hen die van deze dichtkunst zijn gaan houden, zal de aanschaf van de, bij Oosterbaan & Le Cointre b.v. te Goes uitgegeven, bundels een feestelijk gebeuren zijn.