Hoe lezen wij de Bijbel?
1978-12-08
Ja, dat mag je toch van een meelevend kerkmens verwachten, nl., dat hij de Bijbel leest. Of komt die Bijbellezing er bekaaid af, omdat de aandacht wordt opgeëist voor duizend en één andere dingen? Je kunt natuurlijk even terloops die Bijbel ter hand nemen en er een stukje uit lezen of voorlezen zonder dat je jezelf en de ander de gelegenheid biedt om er eens over na te denken. De één kan gemakkelijker iets onthouden dan de ander. Maar daar gaat het mij niet om. Waarom blijft er van het lezen uit de Bijbel vaak zo weinig bij ons haken? Omdat we het en passant doen. Ik beweer daarmee niet, dat we een lans zouden moeten breken voor de afschaffing van het Bijbellezen aan tafel. Dat is an sich een goede instelling, waarin de erkenning van God beheersend is. Rondom de maaltijd moeten wij niet alleen aan het woord komen in onze gebeden, maar dient bovenal God het Woord te voeren via de opening van de Heilige Schrift.- Jaargang 22
- nummer 46
Maar de jacht en de pressie van de tijd ontneemt ons de rust en de vrede om met een ontvankelijk hart te luisteren naar Gods stem. Terwijl er toch zo'n geweldige zegen uitgaat van trouwen aandachtig Bijbellezen.
Aandacht vertoont hier verwantschap met eerbied! We naderen tot de heilige God wanneer wij Zijn Woord openslaan. Hij komt tot ons via Zijn gezaghebbend spreken in de Bijbel. Wij moeten dus niet eigenmachtig met die Bijbel omgaan door daaruit te selekteren wat wij als zodanig daaruit wensen te aksepteren. Je hoort vandaag de dag allerwegen de kreet: de Bijbel is tijdgebonden. Maar drs De Jong maakte pas voor de radio de uitstekende opmerking, dat het juist andersom gesteld is. De tijd is Bijbelgebonden!
Heel de ontwikkeling van de wereldgeschiedenis en van de kerkhistorie is in Gods Woord geprofeteerd. Het gaat om Gods krant en om Gods journaal! Het loopt de HERE heus niet uit de hand. Hij is getrouw, Zijn plannen falen niet. Daarom betekent Bijbellezen met aksenten lezen! Alleen zó komt het vertroostend en vermanend karakter van Gods genadeboodschap tot zijn recht.
Ik geef twee voorbeelden: In Exodus 33: 19 lezen wij van God, dat Hij tegen Mozes zegt: "Ik zal genadig zijn, wien Ik genadig ben, en Mij ontfermen, over Wie Ik Mij ontferm." Als je dat leest in de trant van ons: Ik zal weten wat ik doen zal, dreig je in de hoek van het fatalisme terecht te komen. Maar wanneer het gelezen wordt met de nadruk op genadig zijn en ontfermen straalt Gods barmhartigheid erin door en strekt het tot machtige vertroosting zonder dat het element van de vermaning wordt uitgeschakeld. In Hebreeën 12 : 17 lezen we van Ezau, dat hij geen plaats voor berouw vond, hoewel hij het onder tranen zocht. Als je dat zo oppervlakkig bekijkt, kom je gauw tot de gedachte: Wat was die Ezau een zielepoot! En: hoe kan dat nou? Als iemand tot berouw komt, dan wordt daarvoor toch ook de weg gevonden of gebaand?! Jamaar, het aksent moet vallen m.i. op: onder tranen. Als je alleen maar tranen met tuiten huilt, als dat het frappante is wanneer je een daad in je leven betreurt, kom je niet waar je wezen moet!
Voorts moeten wij de Bijbel lezen als het boek van Christus! Het gaat om de komende, de gekomen en de weerkomende Heiland der wereld. Dan krijg je oog voor de heilshistorische lijn, die door heel de Heilige Schrift heenloopt. De weg naar Kerstfeest en Wederkomst wordt geëffend en opengehouden.
Wijlen Prof. dr Edelkoort, destijds Oud-Testamenticus aan de R.U. (Rijksuniversiteit te Utrecht), preekte eens voor de radio op een Goede Vrijdag-avond over een gedeelte van Psalm 22. Dat is de psalm, waarin David klaagt over zijn Godverlatenheid. Hij behandelde drie punten: De betekenis van die psalm voor David, voor Christus en voor ons! David en de Here Jezus hebben die psalm gezongen. Hoe zingen wij die psalm?
We moeten bij het Bijbellezen bidden om de gedurige verlichting door de Heilige Geest, opdat wij wat we in dat Woord van God tegenkomen en ontdekken ook metterdaad mogen verstaan. En verder moet diezelfde Geest ons kracht geven en wijsheid verlenen om het gelezene op onszelf toe te passen.
Vooral Calvijn heef zich in dit verband nogal sterk uitgedrukt. In één van zijn lijdenspreken over N.T. stof stelt hij, dat wij de vrucht van het lijden van Christus voor ons moeten kennen. En dan voegt hij eraan toe: "Anders zou dat ons de smaak in wat ons hier verhaald wordt, ontnemen."
Als je de Bijbel leest en herleest en daarin moeten de Ouders de kinderen voorgaan en oefenen door hun in de eerste plaats allemaal persoonlijk een Bijbelexemplaar te geven, ga je oog krijgen voor bepaalde détails. Je las er misschien jarenlang overheen, maar in onvoorziene omstandigheden bijv. ontwaar je plotseling de zin en de rijkdom van een tekst of Schriftgedeelte.
De omgang met God kan alleen plaatsvinden via de omgang met de Bijbel! Zo worden we geprikkeld tot het gelovig aanhoudend gebed.
Ter afsluiting wil ik nog het volgende opmerken: Bij de bezoeken, die je als dominee brengt aan de zieken, komt de Bijbel tevoorschijn. Dat is niet alleen vruchtbaar voor de patiënt(e), maar is ook betekenisvol voor de pastor zelf. In de herder schuilt een schaap der kudde, dat evenzeer de voeding van het Goddelijke Woord behoeft.
Welnu, zo las ik pas met een zuster der gemeente dat bekende stuk uit de tweede brief van Paulus aan Timotheüs (4 : 6-8). En toen viel het mij plotseling op, dat de apostel der heidenen wèl gewaagt van zijn levensloop, maar dat hij het heeft over DE goede strijd en spreekt over HET geloof - " ... , ik heb het geloof behouden; ... " Dat is veelzeggend. Al beleeft binnen de speelruimte, die de HERE de mens biedt, ieder het geloof op een eigen, individuele manier, het gaat niet over en om MIJN of UW of JOUW geloof. Nee, het draait om HET geloof - Het christelijk geloof, het schriftuurlijk geloof, het geloof, dat de kerk belijdt naar de norm van Gods Woord! Een ander geloof is er niet. Elk ander geloof is geen waar, geen echt, maar een vals geloof! Van ongeloof kan je eigenlijk niet spreken. Dit lijkt mij een belangrijke bijbelse notie, die we niet mogen wegwerken in deze moderne tijd, waarin het religieus individualisme hoogtij viert. De band aan Christus en aan Zijn gemeente loopt via HET geloof, waarvan de Bijbel de inhoud aangeeft en bepaalt. Dat is het kriterium! Zo kom je met eerbiedig en aandachtig Bijbellezen verder, niet alleen als theoloog, maar ook als eenvoudig kerkmens! Het gaat erom, dat BEIDEN onvoorwaardelijk buigen voor het betrouwbare Woord van onze goede God!!