Sikkel en hamer boven Europa
1975-04-11
Wie iets afweet van de tactiek der revolutie zoals die door Lenin werd ontwikkeld, volgt met een zekere bewondering maar bovenal met steeds groeiende ontzetting wat zich momenteel in Portugal afspeelt. Want daar worden door de kommunistische partij met grote precisie en met enorm succes de lessen van de meester in praktijk gebracht.- Jaargang 19
- nummer 15
Lenin is niet alleen de theoreticus, maar ook de strateeg en de tacticus van de revolutie. Van de revolutie die niet maar een verandering van het staatsbestuur of van de staatsstructuur is maar van de radikale en totale omzetting van de maatschappij. En dan wel in die zin dat heel het mensenleven in al zijn aspecten, uitingen, relaties en verbanden tot in de wortel wordt omgezet. Met andere woorden: een vernietiging van de bestaande maatschappij en de schepping van een nieuwe.
In zijn jarenlang durende balling- , schap had Lenin met taaie energie zich toegelegd op de bestudering van de gang van zaken in en rondom de vroegere revoluties.
Vooral intrigeerde hem de vraag waarom de meeste van die revoluties waren mislukt. Na elke revolutie in Frankrijk trad steeds een reaktie op. Na die van 1789, die van 1830 en in die van 1848 evenzo. En met die in andere landen ging het precies evenzo. Het resultaat van die revoluties was pover. Het "kapitalisme" bleef steeds onverminderd,meestal zelfs versterkt bestaan. En Lenin pijnigde zich nu af met de vraag: hoe moet een revolutie worden opgezet zo dat deze slagen kan, slagen moet.
Een strak en centralistisch geleide partij
Lenin had gemerkt - het was een van zijn eerste ervaringen - dat de revolutionairen in het verleden steeds hopeloos verdeeld waren.
Er was steeds een menigte van richtingen. Van de meest fanatieke "Jakobijnen" tot de meest gematigde "Girondijnen".
In onze makke, tamme, "bataafse revolutie" zag men zelfs hetzelfde verschijnsel. “Unitarissen" en "federalisten" stonden fel tegenover elkaar en hadden beurtelings de macht.
In de socialistische of kommunistische beweging die door Karl Marx werd ontketend beleefde Lenin hetzelfde, De geschiedenis ervan was één doorlopende strijd van nuances, richtingen en groepen.
Lenins partij ontstond in feite op het tweede congres van de Russische Sociaal-Democratische Arbeiderspartij gehouden in Londen in 1903. Na ongehoord felle debatten kreeg de "vleugel" van Lenin de meerderheid. Lenin en de zijnen heetten voortaan de "bolsjewiki" - de "meerderheid"tegenover de "minderheid", de "mensjewiki" onder Martov, Het door Lenin bijeengeroepen derde congres bestond alleen uit "bolsjewisten".
Maar ook daarna in eigen partij ontstonden praktisch bij iedere belangrijke beslissing diepgaande meningsverschillen die de kracht van de partij verlamden.
In 1921 op het 10e partijcongres werd aan dit kwaad voorgoed een eind gemaakt. Na een lange en ongewoon heftige discussie over het vakverenigingsprobleem verbood dat congres de vorming van fracties en groepen. En de Communistische Internationale maakte dit "principe" verplichtend voor alle aangesloten partijen.
Lenins strijd voor een strak en centralistisch geleide partij waarin alle leden tot "volstrekte gehoorzaamheid aan wat de partij vaststelde. verplicht waren, had gezegevierd.
Een dergelijke kommunistische partij opereert nu in Portugal.
Haar leider is de uiterst bekwame, geslepen Alvaro Cunhal, Hij was tijdens de dictatuur van Stalin in Rusland en hij bleef Stalinistook toen deze nagenoeg de gehele oude garde van de partij, 90% van de generaals, benevens acht à tien miljoen van zijn onderdanen liquideerde. Cunhal betuigde voorts zijn instemming met het pact dat Stalin met Hitler sloot en was in Praag aanwezig toen het "kommunisme met een menselijk gelaat" werd neergeslagen, en ook daarmee betuigde hij zijn hartelijke instemming.
"permanent leger van beproefde strijders"
In het eerste nummer van Lenins krant "Iskra" - de Vonkschreef Lenin: "Voor ons staat in al haar sterkte een vijandelijke vesting, van waaruit kogels op ons neerregenen. We moeten 'deze vesting bestormen, en we zullen ze' bestormen, mits we alle revolutionaire krachten maar verenigen in één partij". Die partij moet zijn "een permanent leger van beproefde strijders". Dat leger moet revolutionaire ervaringen en organisatorische handigheid opdoen.
Het moet doordrongen zijn van de wil deze noodzakelijke eigenschappen te ontwikkelen Aan deze eisen voldoen alleen beroepsrevolutionairen, omdat de illegale strijd tegen een politieke politie volgens alle regelen van de kunst georganiseerd moet worden door de lieden voor wie de revolutionaire arbeid tot een beroep is geworden.
Dat leger moet even goed geschoold zijn als de politie en het moet de gehele conspiratieve arbeid die nodig is om de revolutie voor te bereiden centraliseren.
Tegenover de "zware eisen van de illegaliteit is "democratisme" in de partij een leeg begrip. Absolute gehoorzaamheid aan de leiding is de onmisbare voorwaarde voor het succes van de partij.
Letterlijk schreef Lenin: "Het enige ernstige organisatiebeginsel voor de funktionarissen van onze beweging moet zijn: de strengste conspiratie, de strengste keuze van de leden, opleiding van beroepsrevolutionairen.
Als aan deze eigenschappen voldaan is. dan is nog iets groters gewaarborgd dan het "democratisme", namelijk het volle kameraadschappelijke vertrouwen van de revolutionairen jegens elkaar."
Lenins gedachten op dat punt formuleerde hij in deze stelling: "Als lid van de sociaal-democratische partij - sinds 1919 noemde zij zich de kommunistische - C.V. wordt ieder beschouwd, die haar program erkent en de partij zowel in materieël opzicht als door persoonlijke deelneming aan haar activiteiten aan een van de partijorganisaties, steunt." Zijn tegenstanders
ten aanzien van deze kwestie vonden dit veel te ver gaand. Zij wilden van die "persoonlijke deelneming" niets weten.
Zij pleitten voor de formule "het werk onder de controle en leiding van een van de partijorganisaties."
Bij de eerste beslissing kregen Lenins tegenstanders de meerderheid.
Lenin schreet dat hij met zijn formule duidelijk en precies zijn "wens", zijn "eis" tot uitdrukking bracht "dat de partij, als voorhoede van de klasse, iets vertegenwoordigt dat zo veel mogelijk georganiseerd is, dat de partij alleen nog maar zulke elementen opneemt, welke althans een minimum van georganiseerdheid mogelijk maken. Daarentegen verwarren mijn tegenstanders - de zo juist genoemde - C.V. - de elementen die in de partij georganiseerd zijn, met die welke niet georganiseerd zijn, diegenen die zich laten leiden, met degenen die zich niet laten leiden, de vooruitstrevenden met de onverbeterlijk achterlijken, want de te verbeteren achterlijken kunnen lid worden van de organisatie."
Lenin kreeg later volledig zijn zin: de kommunistische partijen in de wereld zijn de organisaties van de "vooruitstrevenden", de organisatie van "het leger der beproefde strijders", van de “beroepsrevolutionairen".
Zulk een partij opereert nu in Portugal onder de dictatoriale leiding van de stalinist Cunhal.
"organisatie en discipline"
"Lenin zag als voorwaarde van de revolutionaire strijd van de partij het bestaan van de volgende drie categorieën. 1e. de organisatie van de beroepsrevolutionairen en de revolutionaire arbeiders die samen de eigenlijke partij vormen; 2e. de arbeidersorganisaties die onder haar controle staan; 3e. ongeorganiseerde elementen die zich in de toegespitste strijd onder de leiding van de partij plaatsen, Lenin heeft met deze laatste categorie het oog op allerlei soort marxisten en socialisten: idealisten, salon-socialisten, pacifisten, de grote massa van de linkse sociaal-democraten die door de knieën gaan voor de kommunisten als het er op aan komt. Evenzo de vele marxistisch georiënteerde christenen die met allerlei redeneringen ten slotte, zoals ze dat zo mooi kunnen zeggen "zich positief willen opstellen tegenover het kommunisme en zijn idealen."
In zijn studie "Wat te doen?" had Lenin de avant-gardistische rol van de marxistische intellectuelen doen uitkomen. Maar toen deze lieden hem op grond van de zo juist getekende plaats en funktie van de organisatie der beroeparevolutionairen, dus van "de partij" van “anti-democratisme" en "centralisme" beschuldigden voer hij hevig tegen deze intellectuelen uit.
Het was volgens hem dom intellectueel gedoe en opportunisme ten aanzien van organisatiekwesties, wanneer men door het verlangen naar meer autonomie de invloed van de revolutionaire instanties zou verzwakken.
Hij vaart zo tegen deze lieden uit: "Het proletariaat vreest organisatie en discipline niet, mijne heren, u die zo bezorgd bent om uw jongere broeder! (n.l. "de partij").
Het proletariaat zal er geen vinger voor uitsteken dat de heren professoren en gymnasiasten, die zich bij geen enkele organisatie willen aansluiten, als lid van de partij erkend worden all één maar Oomdat ze werken onder de controle van een organisatie. Het proletariaat wordt door zijn hele leven veel radikaler tot organisatie opgevoed dan vele intellectuelen."
Lenin spreekt er in dit verband van dat die intellectuele marxisten de organisatie zien als "een geweldige "fabriek". De ondergeschiktheid van een deel aan het geheel en van de minderheid aan de meerderheid beschouwen die "intellectuelen" als "knechting", de arbeidsindeling onder leiding van een "centraal bureau" roept hij die lui een trage-komisch geschreeuw op over de verandering van de mens in "raadjes en schroefjes".
En nadat Lenin deze intellectuele marxisten zo heeft gehoond poneert Lenin met de autocratische zelfverzekerdheid die hem eigen is: “Bureaucratisme versus democratisme, dat wil juist zeggen centralisme versus autonomisme, dat is het organisatorisch beginsel van de revolutionaire sociaal-democratie tegenover het organisatorisch beginsel van de opportunisten van de sociaal democratie.
Het laatstgenoemde beginsel streeft er naar van onder naar boven te gaan en vandaar uit verdedigt het overal waar dat mogelijk is en voor zover dat mogelijk is, het autonomisme, het "democratisme" dat (bij hen die meer vurig dan verstandig zijn). tot anarchisme wordt, Het organisatorische beginsel van de revolutionaire sociaal-democratie (dat is van het kommunisme - C.V.) streeft er naar van boven uit te gaan en verdedigt de uitbreiding van de rechten en volmachten van de centrale corporatie tegenover dat deel."
De armee van de arbeidersklasse
Lenin vat zijn visie op de aard en de funktie van de kommunistische partijen zoals hij die predikte en verwezenlijkte, en die voor alle kornmunistische partijen normatief is, als volgt samen: "Het proletariaat bezit geen ander wapen in de strijd om de macht dan de organdsatie, Gespleten door de macht van de anarchistische concurrentie in de burgerlijke wereld, teneergedrukt door de onvrije arbeid van het kapitaal, voortdurend afgestoten in de "afgrond"
van de volledige verarming,' verwildering en degradatie, kan en zal het proletariaat absoluut slechts een onoverwinnelijke macht worden doordat zijn ideologische vereruiging op grond van de beginselen van het marxisme versterkt wordt door de materiële eenheid van de organisatie, die miljoenen werkers onverbrekelijk verenigt met de armee der arbeidersklasse.
Tegen deze armee zal de steeds vermolmder wordende macht van het internationale kapitaal niet standhouden. Die armee zal haar rijen steeds dichter aaneen sluiten, ondanks alle zigzagkoersen en alle stappen achteruit. ondanks de opportunistische frasen van de girondisten van de huidige sociaal-democratie, ondanks de zelfgenoegzame verheerlijking van het achterlijke wezen der hoge kringen, ondanks het klatergoud en de opschepperij van het intellectuelen-anarchisme."
Het authentieke beeld
Dit is het authentieke beeld van de kommunistische partijen in alle landen.
Zo'n partij is nu in Portugal met .ongelofelijke energie, list en geweld werkzaam.
En toen Cunhal de eenheidsvakbond tot stand bracht, dat wil zeggen: toen de "armee der arbeidersklasse", "het stalen bataljon" de macht over het proletariaat verwierf had hij de grote, misschien wel de beslissende overwinning over het Portugese volk behaald In die eenheidsvakbond zal "het leger der revolutionairen"
zijn wil doen gelden door de beproefde middelen van agitatie, intimidatie, compromis, geweld. Met deze feiten voor ogen is wat Trouw onlangs in verband met de affaire van de Zwolse kommunistische leraar over de gehoorzaamheid in de kommunistische partij schreef onnozel, maar tegelijk ook dodelijk gevaarlijk gepraat, onbegrijpelijk van een zich christelijk noemend dagblad.