Wat moslims niet begrijpen
2012-11-24
Het boek Wat christenen geloven & moslims niet begrijpen is een uitwerking van een twaalftal Manaarlezingen die ds. Marten de Vries vanuit stichting Het Kruispunt in 2010 en 2011 organiseerde in diverse GKv-kerken in de regio Rijnmond en waarvoor ook moslimsprekers waren uitgenodigd. Marten de Vries en mede-auteur Gert-Jan Segers verdedigen met verve de christelijke leer en ethiek waar dat door moslims betwijfeld wordt en stellen kritische vragen bij islamitische overtuigingen. De Vries gebruikt de zes geloofsartikelen van moslims als kapstok voor een pleidooi voor het christelijke geloof. Klassieke meningsverschillen en gevoeligheden worden niet uit de weg gegaan, maar juist benoemd en besproken. De manier waarop De Vries dit doet, is vaak verrassend, maar iemand die geen ervaring heeft met de dialoog met moslims zal de zin van zijn argumenten regelmatig ontgaan. - Jaargang 56
- nummer 23
Stevig
De stellige toon van De Vries riep, evenals de titel, bij verschillende recensenten kritische reacties op. Nu klinkt een zin als ‘ze moeten met rituele gebeden en andere voorgeschreven verplichtingen tentamenpunten scoren die Allah op de dag van het oordeel in rekening kan brengen’ inderdaad niet prettig in onze oren. Maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat veel moslims het zelf wel zo verwoorden. Daarop volgt de zin ‘het ontgaat hun dat hét examen al tweeduizend jaar geleden op Golgota is afgelegd.’ Dit zou evenals de titel kunnen suggereren dat de auteurs menen dat moslims dommer zijn dan christenen. In de inleiding wordt echter uitgelegd dat de titel verwijst naar Johannes 1:5. De auteurs schromen niet de stevige conclusie te trekken dat de islam het christelijk geloof glashard ontkent. Een analyse die volgens mij terecht is.
Om die ontkenning gaat het, niet om een verwijt dat moslims intellectueel achterlijk zijn. Omdat de islam niet wordt uitgelegd, vallen soms belangrijke nuances weg, zoals bij het thema vergeving. Voordeel is wel dat in een compact boek bijna alle thema’s van het gesprek tussen moslims en christenen aan de orde komen.
Respect
Het is jammer dat de bijdragen van de moslimsprekers aan de twaalf Manaarlezingen ontbreken. Wellicht dat daarmee de kans groter was geweest dat het boek ook in moslimkringen gelezen zou worden. Nu gaan de schrijvers vooral uit van de christelijke lezer en ook die wordt door De Vries nogal hoog ingeschat door zijn compacte schrijfstijl. De sterk christocentrische uitleg van veel bijbelteksten behoeft hier en daar meer uitleg. Zelf mis ik ook de bijbelse onderbouwing van de vraag waarom de zondeval van de engelen te maken zou hebben met het feit dat ze niet voor Jezus wilden buigen. De teksten prikkelen wel tot verder lezen en de stelligheid zal door veel moslims in de dialoog gewaardeerd en herkend worden. Een oosterling heeft immers respect voor iemand die met enige passie uitkomt voor wat hem dierbaar is.
Geboden
Gert-Jan Segers is Tweede Kamerlid voor de ChristenUnie en was daarvoor zeven jaar werkzaam vanuit de GZB in Egypte. Het tweede deel van het boek is een uitwerking van zijn zes Manaarlezingen over de laatste zes van de tien geboden. Hij verbindt de geboden over eerbied voor ouders en gezagsdragers, over de heiligheid van het huwelijk en respect voor de ander en diens bezit met de idealen die moslims vanuit de sjarie’a nastreven. Segers voert een boeiend en
hartelijk pleidooi voor Jezus. Alleen Hij kan bevrijden van het kwaad waar zowel christenen als moslims slaaf van zijn. Bij het thema ‘pleeg geen moord’ mis ik de behandeling van de doodstraf. En er had wat meer aandacht kunnen zijn voor abortus. Het laatste gebeurt alleen via een noot. Bij de behandeling van het thema van de rechtvaardige oorlog zullen lezers uit het Midden-Oosten terecht bedenkingen hebben. Hier had Segers meer afstand kunnen nemen van de westerse politiek. Wie gelooft er in het Midden Oosten dat de militaire inmenging van het Westen voldoet aan de regels voor een rechtvaardige oorlog? Voor veel moslims maakt dit conflict het toch moeilijker om het Evangelie onbevooroordeeld aan te horen.
De waarde van dit boek zullen de meeste lezers pas ontdekken wanneer ze een inhoudelijk gesprek of debat met moslims voeren. Er zijn al veel christelijke boeken die een beschouwing over de islam geven, dat doet dit boek zo min mogelijk. Het gaat om een christelijke apologetiek.
Segers, G.J & De Vries, M. (2012), Wat christenen geloven & moslims niet begrijpen. Boekencentrum Zoetermeer. 213p. € 17,90.
Drs. Cees Rentier is directeur van Evangelie & Moslims en PKN-predikant.