'Aanleunen tegen Apeldoorn'
2005-04-22
Maak een nieuwe opleiding voor predikanten...' Zo luidt in het kort de opdracht van de Landelijke Vergadering 2004 aan de Commissie Opleiding Predikanten. Maak een deelopleiding waarin het eigene van de Nederlands Gereformeerde Kerken goed tot zijn recht komt en die samen met het programma van de Theologische Universiteit van Apeldoorn een goed geheel vormt. Ziedaar de klus, waaraan de nieuwe Commissie Opleiding Predikanten (COP) in het najaar van 2004 is begonnen.- Jaargang 49
- nummer 8
Een nieuwe commissie. Niet dat er voor het eerst een commissie voor de opleiding tot predikant binnen onze kerken is ingesteld. Wie de geschiedenis van onze kerken een klein beetje kent, weet dat dit onderwerp bijna elke Landelijke Vergadering van onze kerken op de agenda heeft gestaan.
De afgelopen tien jaar is hierover uitgebreid gesproken. De laatste Landelijke Vergadering heeft echter de laatste knopen doorgehakt en een duidelijke keus gemaakt in de richting van een eigen deelopleiding aanleunend tegen de Theologische Universiteit van de Christelijke Gereformeerde Kerken in Apeldoorn.
Voor de verdere voorbereiding en uitwerking van dit besluit is een nieuwe commissie benoemd, bestaande uit: C.J. Bos (Wageningen), K. Muller (Aalsmeer), A.G. Romkes (Ede), C. Smit (Culemborg) en R. Venderbos (Kampen).
Er is door de COP inmiddels hard gewerkt en het ziet ernaar uit, dat in de zomer de voorstellen voor een nieuwe ‘eigen’ opleiding naar de kerken verzonden kunnen worden. Als dat lukt zal er wellicht in november 2005 een extra Landelijke Vergadering gehouden kunnen worden om over de voorstellen een beslissing te nemen.
De eigen opleiding zou dan op 1 januari 2006 kunnen starten.
In enkele artikelen wil de COP u de komende tijd een indruk geven van de voortgang van haar werk en over verschillende aspecten van deze eigen (deel)opleiding voor toekomstige predikanten binnen onze kerken. We nemen de lezers mee op werkbezoek, want er moet nog heel wat worden uitgewerkt. Ook de afstemming van het programma met het onderwijsprogramma van de TUA gaat stapsgewijs en de plannen moeten dan ook nog in het curatorium van de TUA worden besproken.
Werk van een predikant
Om een goede opleiding voor predikant te kunnen maken, is het nodig een goed beeld te hebben van het werk van een predikant in de alledaagse praktijk. En het eerste wat dan opvalt, is dat de predikanten binnen de Nederlands Gereformeerde Kerken een veelheid aan taken en rollen vervullen.
We kunnen in het ambtswerk van een predikant een aantal taakvelden onderscheiden De belangrijkste daarvan is dat van verkondiging en eredienst. Daarnaast onderscheiden we de taakvelden onderwijs en toerusting, pastorale zorg, leiding en organisatie. Op al deze velden is de predikant actief.
Soms in de rol van voorganger, dan weer in de rol van coach, een derde keer in de rol van medeoudste en soms in een combinatie van deze rollen.
Al deze taken en rollen zijn bijeengebracht in een profiel. En dit profiel vormt het uitgangspunt voor het ontwerpen van de opleiding. Daarmee is de praktijk van het predikantswerk uitgangspunt geworden voor de opleiding.
Het gaat bij een opleiding voor predikanten niet slechts om het verwerven van theologische vakkennis – al is dat wel belangrijk – maar zeker ook om zaken als geloofskennis, persoonlijke vorming, een professionele houding en beroepsvaardigheden. Er is getracht aan al deze aspecten ruimte en aandacht te geven in het voor te stellen programma.
Het is een opleidingsprogramma geworden, dat veel verschillende vormen en variaties kent. Je kunt hierbij denken aan colleges, literatuurstudie: zelfstandig maar ook in groepsverband, het schrijven van werkstukken, het geven van presentaties, het maken en houden van preken. Maar er wordt ook gedacht aan gerichte trainingen voor verschillende beroepsvaardigheden die van een predikant verwacht mogen worden. Verder is er veel ruimte ingebouwd voor praktijkstages en voor vormende en verdiepende activiteiten.
Geïntegreerd
Uiteraard moeten al deze verschillende facetten van de opleiding in de praktijk bij elkaar komen. Daarom is gekozen voor het aanbieden van een geïntegreerd programma, waarin de verschillende vakgebieden en aspecten van de opleiding worden samengebracht.
Zo worden bijvoorbeeld in de traditie van de huidige Theologische Studie Begeleiding ‘werkcolleges’ gehouden voor alle studenten rondom de verkondiging.
Daaraan worden door meerdere docenten bijdragen geleverd.
Uitgangspunt bij deze colleges vormt een preek door één van de studenten.
Bij de bespreking van deze preek komen o.a. homiletiek (preekkunde), exegese (Schriftverklaring), geloofsleer en communicatieve vaardigheden op een geïntegreerde wijze aan de orde.
De nieuw te ontwerpen opleiding is een deelopleiding die 20% van de totale opleiding beslaat. Het overige deel wordt verzorgd door de docenten van de Theologische Universiteit te Apeldoorn (TUA). In goed overleg kan zo een aantrekkelijke opleiding ontstaan, waarin onze aanstaande predikanten een degelijke voorbereiding ontvangen op het dienen van de kerken in het ambt van dienaar van het Woord.
Verplicht
Het ‘eigen’ Nederlands Gereformeerde deel van de opleiding is door de kerken op de laatste Landelijke Vergadering verplicht gesteld voor iedere student – ongeacht waar hij studeert – die predikant wil worden in de Nederlands Gereformeerde Kerken.
Hiervoor ontvangt de student aan de TUA vrijstellingen, zodat de omvang van het totale studieprogramma gelijk blijft. Met de TUA worden hierover afspraken gemaakt. Wie - ondanks het 'Apeldoorn-advies' - elders zijn theologiestudie wenst te volgen, dient zich te realiseren dat hij bij het opleidingsinstituut van zijn keuze niet automatisch aanspraak kan maken op deze vrijstellingen.
Een volgende keer hopen wij iets te schrijven over de (bestuurlijke) organisatie van het opleidingsinstituut en over het programma en de daarvoor benodigde docenten.
De commissie werkt ondertussen stevig door aan het uitwerken van de voorstellen, waarover de kerken in een extra Landelijke Vergadering een besluit zullen moeten nemen.