HARDE ACTIES
1974-12-13
Vandaag leven we, als u het nog niet aan den lijve bemerkt had, in het tijdperk van de harde acties. Het woord klinkt vertrouwd, vastberaden en niet bang. De opvatting heeft vrijwel het hele speelveld overwonnen: dat harde acties in het verlengde van redelijk overleg thuishoren. Als de gesprekken verzanden zingen we verder: geen woorden maar daden.- Jaargang 18
- nummer 46
Daar hebben we de boeren gehad. Ze hebben de wegen versperd, verkeer belemmerd, de openbare orde verstoord; kortom hun morrend ongenoegen gedemonstreerd. Toen zijn ze naar huis gegaan, waar ze voor het venster kijken of de lucht nog niet breekt. En intussen zamelen we in, om de waterschade op te vangen. Want de boeren, die thans hulp en aandacht vragen voor hun verregende oogst zijn dezelfde, die twee maanden tevoren ons ergerden met hun verstoring van de openbare orde. Tut tut, voor een deel dezelfde; dat geldt niet van u persoonlijk.
Dan hebben we allen met de vrachtwagenchauffeurs te doen. Ze hebben een rijtijdenboekje, dat ze onder elkaar het leugenboekje noemen.
Nota bene, de wet beschermt hen, zorgt dat ze niet uitgeput aan het stuur van hun poids lourds in slaap vallen, dat ze heelhuids bij moeder de vrouw terug komen ... en zelf vertrappen ze het, deze wet te handhaven. Als ze zich aan de maximale rijtijden houden verdienen ze niet genoeg, zo zeggen ze.
Daar komt de overheid. Die gaat hun rijprestaties registreren met een apparaat, dat al jaren hier en daar gebruikt wordt: de tachometer.
Alleen om na te gaan of de chauffeurs niet overbelast worden, of ze de openbare veiligheid niet in gevaar brengen, of ze zichzelf voldoende onder controle hebben. En prompt gaan gezegde chauffeurs tot harde actie over, blokkeren de grensposten, bezetten de knooppunten en dat in duizendvoud. De groenten-, fruit- en bloemenexporteurs waren de eerste slachtoffers ... jawel, dezelfde die al zo van de regen hebben geleden.
Merkwaardig, dat de chauffeurs zich hier volmaaktelijk tegen hun eigen vakbonden keerden - en "op nauwelijks verholen wijze gesteund" werden door hun bazen. Zo zegt het een dagblad ongeveer.
De conclusie ligt voor de hand: dat de expediteurs hun personeel te laag basisloon betalen en dat de "jongens" alleen door zwarte kilometers aan hun trekken kunnen komen. Zo blokkeren deze "jongens" hun eigen vooruitgang, stellen zich buiten de wettelijke bescherming en gooien eigen ruiten in. Maar wel harde acties, die de politie en het leger de handen vol werk gaven. Het leger? Jawel, want met rupsvoertuigen moesten de vrachtkolossen (het gaat om wagens boven 20 ton en uw auto'tje haalt de ton nog niet eens, waarschijnlijk) van de douaneposten weggesleept worden.
We zijn zo met het recht van de grote mond en de harde actie vertrouwd, dat het een weldaad is om een staatssecretaris (Van Hulten) op te merken, die onverschrokken bij zijn standpunt blijft.
De vliegtuigkapingen en gijzelingen, die ons land de laatste maanden beleende, 'vallen ook onder dit hoofdstuk. De Haagse gijzeling is ons ontgaan daar we in het buitenland waren in september; we hebben ons schadeloos gesteld door het relaas van twee journalisten, in boekvorm verschenen, ons aan te meten. Want wie zijn tijd wil verstaan moet wel de verschijnselen in zich opnemen en zo mogelijk analyseren.
De Scheveningse gijzelingsaffaire hebben we met u voor de televisie en de radio gevolgd. Ondanks alle ontspannen momenten van koffie drinken en belegde broodjes oppeuzelen was het een harde actie.
Immers het loslaten van bepaalde gijzelaars accentueert het vasthouden van andere gijzelaars. Met hulp van twee onnozele pistolen (dameskaliber en van slechte kwaliteit) konden enkele tientallen onschuldige mensen gedurende dagen en nachten in levensgevaar worden vastgehouden, tientallen politie- en marinemensen op de been gebracht en gehouden worden, en heel Nederland in spanning gebracht.
Het liep af zonder kleerscheuren, dank zij het krachtige optreden van de marine, onze marine. De overheid heeft, een kwartiertje, haar zwaard niet tevergeefs gedragen.
Maar nauwelijks waren de gangmakers van het Scheveningse drama, zelf betrokken bij vorige harde acties, weer in hun vertrekken teruggebracht of ze werden op vererend verzoek ter beschikking gesteld van een stel andere harde acteurs in Tunesië. Waar ze nu bleven mag de poes weten. Zelfs in het Midden-Oosten was er geen land waar ze heen konden. Alleen de Palestijnse Bevrijdings Organisatie wilde ze wel graag in handen hebben, dood of levend. Maar dat is dan ook een vakbond van harde acteurs.
Zo is de harde actie een algemeen verschijnsel geworden. Huisvrouwen of studenten, dolle Mina's of natuurbeschermers, aanstaande moeders of dienstplichtigen ieder voert harde acties volgens de regelen, daarvan zijnde. Jawel, ook voor natuurbescherming bestaat sedert een jaar een handboek voor harde acties. 0, wist u dat al?
En het merkwaardige van deze verhardende maatschappij is: dat, wanneer de overheid grijpt naar de plaats waar haar zwaard hoort te zitten, men direct schreeuwt van machtsmisbruik, terreur, schietdienders en nog wat van dat moois.
Dat de mariniers met een korte maar doelmatige actie een bloedeloos einde aan het Scheveningse gevangenisdrama maakten, is net iets te "militaristisch" voor een land, waar alles mag. Móest dat nu? vraagt men teleurgesteld. En als er nu eens levens mee gemoeid waren geweest?
Als die gijzelaars het eens op hun zenuwen hadden gekregen?
Als een van die kostbare boevenlevens was beëindigd, namelijk voortijdig beëindigd?
Als een inbreker, op heterdaad betrapt, weigert zich over te geven en een schot door zijn been krijgt, schrijft de pers: "agent schiet inbreker (resp. man, resp. huisvader) neer!" Mij schrijft niet: betrapte inbreker bedreigde politie en moest beschoten worden". Als een politieman (die van elke patroon verantwoording moet afleggen) naar zijn wapen grijpt, moet hij zich drie maal bedenken voor hij een schot lost; want ongewenste kamervragen kunnen zijn promotie schaden. Zelfs verdediging van eigen vege lijf wordt als onsportief beschouwd. Laat staan de verdediging van andermans lijf en goed. Om maar niet te spreken van, abstracte zaken als openbare veiligheid en orde.
Al deze verschijnselen - die ons zo moede maken dat men het niet zou kunnen uitspreken - behoren onmiskenbaar bij het beeld van deze tijd. De tijd, die de Schrift ons voorzegde als de eindtijd. De tijd, waarin de mens der wetteloosheid zichzelf de wet stelt.
De mens van deze tijd is getekend als een liefhebber van zichzelve, zonder natuurlijke liefde, zonder gehoorzaamheid aan het van God gegeven gezag, een doodslager, een echtbreker en een dief.
Wie deze dingen ziet - in het licht van de Bijbel beziet - die let op dat de wereld niet in zijn eigen leven indringen. En die wake, dat de harde acties niet het huis Gods indringen. Want dat is maar zo gebeurd: een beetje doezelen, een beetje handen vouwen, even niet opletten - en daar overvallen ons de harde acties als gewapende mannen.