Tien trends rond jongeren in de kerk (2)
2013-02-09
Rond januari verschijnen meestal lijstjes met trends op allerlei gebied. Als NGJ willen we dit jaar de uitdaging aangaan om te kijken naar trends op het gebied van jeugd(werk) in de kerk. Welke tien bewegingen moeten we dit jaar in de gaten houden? Wat voor beweging nemen wij nu waar in de kerken en wat is daar het gevolg van? In dit nummer de top vijf.- Jaargang 57
- nummer 3
Trends beschrijven is geen toekomstvoorspelling, maar proberen sensitief te zijn voor wat er gebeurt en bedenken wat de volgende stap zou kunnen zijn. Er zijn kerken die op de muziek vooruit lopen en waarin een aantal van deze trends al zichtbaar is. Tegelijk zijn er kerken die echt nieuwe dingen zullen lezen.
Ga er eens met elkaar over in gesprek. Gebruik dit om het eens te bespreken met je jeugdraad, met de jeugdleiders, ouders, predikanten, kerkenraad, wie dan ook. Als jullie daarvoor sparringpartners nodig hebben, neem dan eens contact op met de jeugdwerkorganisatie uit jullie kerkverband.
Wij komen graag in gesprek met gemeenten uit de Nederlands Gereformeerde Kerken.
Dit stuk is geschreven met een NGK-bril op. Tegelijk zullen verschillende trends ook in andere kerkverbanden zichtbaar zijn of worden. André Maliepaard, teamleider NGJ
# 5 : Jeugdpastoraat
Leeftijd jeugdpastoraat wordt vervroegd
De tijd dat jeugdpastoraat begint bij 16+ is voorbij. Wil je als jeugdpastor nog relevant zijn in het leven van jongeren, dan heb je oog voor de plek van het jeugdpastoraat in de breedte van het jeugdwerk en start je het onderweg gaan met jongeren vanaf het moment dat het relevant voor jongeren is. En dat is steeds vaker voor hun zestiende levensjaar.
Jongeren haken voor die tijd af door crisissituaties in het gezin (ziekte of ouders gaan scheiden bijvoorbeeld), door te volle agenda’s (sport, muziek, bijbaan en ook nog iets van de kerk), doordat ze de aansluiting bij de groep missen of doordat resultaten op school bij het verdwijnen van de zesjescultuur steeds belangrijker worden. Kerken zoeken dus steeds vaker naar vormen die aansluiten bij jeugdpastoraat vanaf 12.
Nadenker Hoe jonger je begint met de gesprekken met jongeren, hoe anders het karakter zal zijn van die gesprekken. Denk dan eens aan alternatieve vormen. ‘Gamepastoraat’ bijvoorbeeld: in gesprek met jongeren terwijl je samen FIFA13 speelt op de gamecube.
# 4 : Ouders
Geloofsopvoeding wordt steeds vaker geagendeerd door kerken
Vorig jaar zijn er verschillende onderzoeken geweest die gekeken hebben naar de rol van geloofsopvoeding. Steeds duidelijker komt op het netvlies van kerken te staan dat ze daar ‘weer wat mee moeten’. Ouders redden het niet alleen, maar kerken redden het ook niet zonder de ouders.
Uit onderzoeken in binnen- en buitenland blijkt eigenlijk al jaren dat ouders de grootste invloed hebben op belangrijke levenskeuzes van jongeren, bijvoorbeeld rond het geloof. Ouders zitten niet te wachten op kerken die voorschrijven hoe zij de geloofsopvoeding moeten vormgeven, maar zijn zeker geholpen met kerken die het gesprek daarover tussen ouders faciliteren of stimuleren. Steeds meer kerken beseffen dat en zoeken naar mogelijkheden om dit te doen.
Nadenker Ouders van kinderen lopen tegen andere issues aan dan ouders van tieners. Je kunt een Facebook-groep aanmaken van gelijkgezinde ouders, maar denk ook eens aan de cursus ‘De tijd van je leven’ door Family Factory.
# 3 : Famielievriendelijk
Steeds meer kerken denken na over samenvoegen club en catechese
De tijd dat je sowieso gestuurd werd naar de activiteit van de kerk is voorbij. Zo’n tien jaar geleden moest je in ieder geval naar catechisatie en werd je gestimuleerd om naar club te gaan. Vijf jaar geleden mocht je gaan kiezen: club of catechisatie, maar je gaat in ieder geval naar één van beide. Dat was houdbaar totdat kinderen zestien werden en daarna zagen kerken jongeren minder frequent komen. Nu laten ouders de keuze voor club of catechisatie aan hun kinderen, maar als sport of school (lees: leren voor toetsen) op hetzelfde moment vallen, wordt er afgewisseld of afgezegd. Daardoor gaan steeds meer kerken nadenken over het samenvoegen van club en catechisatie.
De vraag is of dat de oplossing is. De kans is aanwezig dat je daardoor de kracht van het groepsdynamische uit het clubwerk haalt of de inhoud uit de catechese. Wel zien meer kerken kansen om familievriendelijk jeugdwerk te realiseren en de kracht van kerk en gezin te bundelen (in de lijn van Think Orange), waarbij je onderzoekt of het mogelijk is om jeugdwerk te creëren op één moment per week. Daarvoor commitment vragen van ouders biedt nieuwe perspectieven.
Nadenker De vraag is altijd of je als kerk je moet laten leiden door lijnen die ingegeven worden door trends in de samenleving.
De uitdaging is om daarbinnen op een proactieve manier lijnen te gaan uitzetten.
NGJ Het NGJ heeft ervaring in het begeleiden van dit soort processen. Vraag één van onze jeugdwerkadviseurs om eens in uw kerk mee te denken.
# 2 : Generaties
Kerken komen volwassenen tekort die hun leven willen delen
Was een decennium geleden het devies voor relationeel werken met jongeren ‘iedere jeugdleider vijf tieners’, de laatste jaren hoor je steeds vaker ‘iedere tiener vijf volwassenen’.
Volwassenen die het Evangelie en hun leven willen delen met jongeren, uit liefde.
Het leven delen gaat over onderweg zijn met jongeren op verschillende terreinen van het leven. Met jongeren praten over levensvragen is één ding, maar hun verschillende vaardigheden aanleren en hen coachen in de levensfases die ze doorlopen en in de verschillende (sociale) netwerken waarin ze zich begeven, is minstens zo belangrijk. Als christen en in het leven van alledag – dingen die als het goed is met elkaar te maken hebben. Doordat veel volwassenen die druk zijn zich hiervoor niet geroepen of niet genoeg capabel voelen, komen we volwassenen tekort.
Nadenker Hoe wordt het onderweg zijn met jongeren niet iets van een kleine groep leiders in de gemeente, maar onderdeel van het klimaat in een kerk? Dat gaat meestal niet vanzelf. Daar moet je gericht in investeren en over
communiceren.
#1: Leven Delen
Leven delen wordt het nieuwe relationele jeugdwerk
De afgelopen jaren heeft relationeel jeugdwerk het beeld bepaald in kerkelijk jeugdwerkland. Relationeel werken staat voor een manier van jeugdwerk waarbij je niet op een activiteit gericht bent, maar mensgericht in een activiteit. Het relationeel werken gaat uit van een gezamenlijke activiteit, al dan niet met een programma. Relationeel werken daagt een leider uit om met die activiteit op een relationele manier om te gaan. ‘Je bent geen leider van een activiteit, maar een leider van een groep jongeren in en rondom die activiteit.’ De kern van het nieuwe relationele jeugdwerk wordt gevormd door volwassenen die zich vanuit het leven willen verbinden aan jongeren, in de kerk, in het jeugdwerk, in de maatschappij.
Niet op weg gaan met jongeren vanuit een activiteit, maar vanuit het delen van je eigen leven.
Nadenker Kijk eens naar je eigen jeugdwerk. In hoeverre zijn activiteiten belangrijker dan de jongeren daarbinnen? Hoe zijn jullie leiders onderweg met jongeren? Hoe jullie volwassenen?
NGJ Het NGJ wil leiders inspireren jongeren te verbinden aan Jezus Christus. Dat doen we door jeugdleiders te trainen, beleid te ondersteunen of veranderingstrajecten te begeleiden. Check voor meer informatie www.ngkjeugdwerk.nl.