Coachboek voor ouders
2013-02-23
Wat is dat een aardig boek om doorheen te bladeren, het Coachboek voor ouders. De eerste indruk maakt al nieuwsgierig: een afwisselende lay-out, tientallen foto’s uit de oude doos (over opvoedingssituaties) en vragenlijsten om mee aan de slag te gaan. Een goede indruk is het halve werk, maar hoe zit het met de inhoud?- Jaargang 57
- nummer 4
We zijn nogal eens geneigd om in de opvoeding één van de belangrijkste vragen over te slaan: wie ben je zélf als opvoeder? Ouders zijn opgegroeid in unieke omstandigheden. Die ervaringen kleuren – veel meer dan we ons vaak bewust zijn – hoe ze naar hun kinderen kijken. Maar het opvoeden van kinderen confronteert ouders ook met hun eigen opvoeding. Vaak komen er dan vragen los. Hoe was ik zelf als kind? Waarom handelden mijn ouders op een bepaalde manier? Hoe maakten ze hun keuzes? Het kan moeilijk zijn om je ouders hierover te bevragen. Hoe ga je dan het gesprek aan? Hoe reageer je als jouw ouders het oneens zijn met de manier waarop hun kleinkinderen worden opgevoed? Voel je je aangevallen? Kun je open het gesprek aangaan? Dat zijn vraagstukken die aan het begin van het boek ter sprake komen.
Vieze kleren
Veel boeken over opvoeding zijn, zelfs als ze goed geschreven zijn, tamelijk droge kost. Ouders komen er zelden aan toe om deze informatie tot zich te nemen. Dit boek heeft echter een goede vorm: korte stukken theorie worden afgewisseld met vragen waar je mee aan het werk kunt. Verschillende typen gezinnen en opvoedingsstijlen komen aan de orde. Bij de blikrichting van de auteurs vervult de zogenaamde DISC-methode een belangrijke rol. Ze schrijven over ‘voorkeuren’. Zo reageer je doorgaans omdat je als persoon ‘zo in elkaar zit’. Hoe reageer je bijvoorbeeld als jouw kind vieze kleren heeft nadat het bij een vriendje heeft gespeeld? ‘Nou, die moeder had wel beter op kunnen letten?’ Of: ‘Dan hebben ze het vast erg leuk gehad!’ Het is belangrijk dat je je dat type reacties bewust bent.
Etiketten
Alle ouders hebben het druk, hoe stel je prioriteiten? Daar gaat het derde hoofdstuk over. Je hebt als ouders ideeën over wat belangrijk is in het leven van je kinderen (de richting). Welke regels hanteer je in je gezin? En ben je daar tevreden mee? Pas in dit hoofdstuk (we zijn al over de helft van het boek) komt de vraag aan de orde wie jouw kind is. Ik vind dat een verademing vergeleken met veel andere boeken over opvoeding. Want als je alleen kijkt wie jouw kind is (en niet naar jezelf als opvoeder) kom je te snel bij bepaalde etiketten uit: altijd druk, ongeconcentreerd, in zichzelf gekeerd. Het gaat bij de opvoeding om twee vragen: wie ben jij en wie is dit kind? Het laatste hoofdstuk doet een oproep aan opvoeders: ‘genieten van gewoon’. Waarom zou het allemaal spannend of bijzonder moeten zijn? Gewoon even samen hangen op de bank kan ook een gouden moment in de opvoeding zijn!
Proces
Het Coachboek voor ouders is geen boek om te lezen, het is een boek om mee te werken. Opvoeden is geen kwestie van recepten uitvoeren, het is een groeiproces van ouders, samen met kinderen. Gaandeweg ontdek je als opvoeders wie je zelf bent en dat is van grote invloed op de manier
waarop je naar je kind kijkt. Het zou wel aardig zijn geweest als er werkbladen bij het boek zaten, want het boek is eigenlijk te mooi om in te schrijven. En je wilt waarschijnlijk ook dat je echtgenoot de vragen onbevangen beantwoordt… Nadenken over opvoeding is naar mijn mening – in navolging van prof. dr. W. ter Horst – één van de kerntaken van de kerk. Het mooiste zou zijn als opvoeders dit boek samen bespreken. Het is ook heel geschikt voor een opvoedkring, zo mogelijk met een gespreksleider die wat verder van de stof af staat. Met dit boek hebben opvoeders een christelijke publicatie in handen die hen aan het werk zet, zonder dat kinderen of ouders een etiket opgeplakt krijgen. Het boek blijft weg uit allerlei goed-foutschema’s. In deze gebroken wereld bestaat geen perfecte opvoeding.
Bos M. en P. Kok (2012) Coachboek voor Ouders. Medema Heerenveen 96p. € 16,95.
Henk Algra is orthopedagoog en lid van de CGK/NGK Alkmaar.