Je bent een mooi mens
2013-03-09
Over de vruchten van de Geest (Galaten 5) is veelvuldig geschreven.- Jaargang 57
- nummer 5
Jos Douma, predikant van de GKv Haarlem, heeft er een prekenserie aan gewijd en die verwerkt in een boek.
Het leverde mij toch weer nieuwe gedachten op.
De kern van het Evangelie is dat we geschapen zijn naar Gods beeld en dat Jezus door zijn Geest bezig is om dit beeld, dat zo gebroken is geraakt, te herstellen. Als we in ons leven steeds meer de vruchten van de Geest laten zien, zullen we ook steeds meer een mooi mens worden.
Negen woorden zijn daarbij belangrijk, negen eigenschappen die je eigenlijk allemaal aandacht moet geven, omdat ze samen de vrucht (enkelvoud) van de Geest vormen. Het eerste drietal – liefde, vreugde, vrede – slaat op je relatie met God. Het tweede drietal – geduld, vriendelijkheid, goedheid – op je relatie met je naaste.
En het laatste drietal – geloof, zachtmoedigheid, zelfbeheersing – op de relatie met jezelf. Het is daarom niet zo’n gek idee de negen woorden uit je hoofd te leren.
Douma heeft er ook een gebed bij: ‘Heer Jezus Christus, Zoon van God, ontferm u over mij. Uw liefde in mij, uw vreugde in mij, uw vrede in mij…’ Op die manier besef je steeds weer dat Jezus je die eigenschappen moet geven, maar ook dat je zelf tekort zult schieten en Jezus dan weer nodig hebt.
Liefde
De liefde is het eerste woord van de negen en daarmee de kern, het centrum.
Dat zou kunnen betekenen dat de volgende acht uitwerkingen zijn.
Bij elk van die woorden zou je steeds het bijvoeglijk naamwoord ‘liefdevol’ kunnen toevoegen.
Paulus gebruikt voor liefde het woord ‘agapè’: de goddelijke, onvoorwaardelijke, gevende liefde (Johannes 3:16).
Liefde die gericht is op de ander, liefde die wat kost.
Douma laat zien dat liefde Jezus is door in 1 Korintiërs 13:4-7, het hooglied van de liefde, het woord ‘liefde’ te vervangen door ‘Jezus’, waardoor het een heel radicale keuze wordt. Je kunt oefenen in de talen der liefde: positieve woorden spreken, onverdeelde aandacht en interesse tonen, een cadeautje geven, de ander dienen, de ander aanraken.
Geduld
Geduld is een lange adem hebben, lankmoedig zijn, de moed hebben het lang met iemand uit te houden. Als God zich aan Mozes openbaart op de berg Sinaï, is één van de eigenschappen die Hij over zichzelf noemt die van geduld. God heeft geen haast. De kunst van het wachten, onthaasten, is een bij uitstek christelijke bezigheid. Je mag best boos worden, maar dan op een geduldige, gepaste manier. Ook voor geduld kun je oefeningen doen.
Douma geeft er een paar.
Zelfbeheersing
We hebben enorme bewondering voor briljante sportlui of musici, maar we staan er vaak niet bij stil hoeveel discipline, oefening en zelfverloochening nodig is om zo ver te komen. Zelfexpressie vinden wij veel belangrijker dan zelfbeheersing. Daar hebben we eigenlijk aversie tegen.
In de Griekse cultuur waarbinnen Paulus schrijft was zelfbeheersing de fundamentele menselijke deugd. Op die manier kun je je begeerten onder controle krijgen, maar dat moet je wel zelf doen. Daartegenover zegt Paulus eigenlijk: niet zelfbeheersing maar liefde staat op de eerste plaats. Maar tegen christenen die denken dat de wet heeft afgedaan en dat niets meer ‘moet’ zegt Paulus dat zelfbeheersing wel degelijk een vrucht is die oefening en discipline vraagt. ‘Laat je leiden door de Geest’, is ook een soort wet.
Eén van grote waarde. Zelfbeheersing is de discipline van de Heilige Geest.
Fruit
Hopelijk is aan de hand van deze voorbeelden duidelijk geworden dat Bouma mooie inzichten aanreikt. Zijn boek geeft op een eenvoudige wijze veel stof tot nadenken over zaken die in zekere zin vanzelfsprekend lijken.
Het is een prachtig uitgevoerd boek, met mooie foto’s van heerlijk fruit; de vruchten van de Geest zijn heerlijk om in te bijten. Tegelijk leidt deze mooie vorm mij af van de inhoud en dat vind ik jammer. Bovendien is bij dezelfde uitgever op bijna hetzelfde moment een eenvoudige bijbelstudie van dezelfde auteur verschenen, met vrijwel dezelfde inhoud, voor een derde van de prijs. Dat vind ik vreemd.
Douma, J. (2012), Je bent een mooi mens. Ontdek hoe God je karakter vormt. Ark Media Amsterdam. 136p.
€ 18,50.
Ide Zinkstok is neerlandicus en lid van de NGK Ede.