Interview: Het flonkert weer na ‘Kana’
2013-04-06
Een retraiteweek van de katholieke gemeenschap Chemin Neuf gaf in 2005 een wending in het leven van de zwaar overwerkte Bas Ramselaar en zijn vrouw Marjon Strijk. Het kleurde hun geloof katholieker en charismatischer en ze vonden hun plek in de breedte van de oecumene. En het belangrijkste: ze kwamen door de retraite en wat er volgde dichter bij God en bij elkaar te staan.- Jaargang 57
- nummer 7
Het was begin jaren ‘90 wel een schok voor Marjon Strijk toen ze in de gaten kreeg dat die leuke bas (die ook nog Bas heette) kerkelijk rooms-katholiek was. Zelf was ze van protestantse komaf; aanvankelijk hervormd, maar in haar Nijkerkse periode samen met haar ouders gereformeerd geworden. In die gemeente had ze een hele goede tijd gehad en bewust gekozen voor een leven met God.
Marjon: ‘Voor mij was het roomskatholieke verbonden met Mariaverering en de paus en dat stond ver van me af. Maar juist daarom vond ik het zo bijzonder om te merken dat Bas en ik heel dicht bij elkaar stonden in de beleving van God, dat we God in onze keuzes wilden betrekken en Jezus wilden volgen. Daarin verschilden we niet van elkaar.’ Bas: ‘Ik kwam van kinds af aan al in allerlei andere kerken. Mijn vader had wel iets oecumenisch. “Ik zit soms liever bij de dominee dan bij de pastoor”, zei hij wel eens. De kerkmuren rezen voor hem niet tot in de hemel. Ik ben later zelf als student betrokken geweest bij de progressieve kant van het katholieke, de 8-meibeweging en zo.’ Bas kon de gereformeerde diensten met hun stevige inhoud wel waarderen, terwijl omgekeerd de ontvankelijkheid van Marjon groeide voor de symboliek en de gewijde viering van de eucharistie. Na wat zoeken trouwden Bas en Marjon hervormd en na een jaar maakten ze de overstap naar de Christelijke Gereformeerde Kerk in Amersfoort. Daar volgde Bas, ondanks eerste communie en vormsel, toch de catechese en deed belijdenis.
Hij is nog altijd dankbaar voor de grondige en doorleefde manier waarop zijn predikant ds. H. Biesma hem door de geloofsleer leidde.
Bas en Marjon hadden het samen (en later met hun kinderen) goed in de CGK van Amersfoort. Bas: ‘Wat ik bijzonder vond, was de plaats van het gebed – heel oprecht en echt samen.
Dat merk ik ook bij de christelijke koren die ik dirigeer. Bijzonder als er begonnen wordt met gebed en je zo samen de avond in Gods hand legt.
Dat helpt me ook echt in mijn werk als dirigent.’ Marjon: ‘Toch vond Bas het weer moeilijk om samen met mij te bidden.
Dat wilde ik graag, want mijn beleving van God komt heel sterk in het gebed mee. Bas ervoer dat aanvankelijk meer
in de muziek. Toch was er daardoor, denk ik, een zekere afstand in geestelijke zin.’
Nabijheid van God
Het liep relationeel al langere tijd wat moeizaam en dat verscherpte in de eerste maanden van 2005, toen Bas in zijn werk vastliep. ‘Als professioneel zanger heb je in de lijdenstijd bijna avond aan avond concerten. Toen dat niet meer ging en ik thuis kwam te zitten, gaf me dat een heel leeg en nutteloos gevoel. Tegelijk kon ik de drukte van het gezin niet goed aan en werd ik voor Marjon steeds onbereikbaarder – en omgekeerd natuurlijk.’ Bas besloot om tijdens de paasweek de stilte van een klooster te zoeken.
‘Ik vond het de eerste keer heel stil, terwijl ik bij de tweede keer met Pinksteren juist erg veel onrust voelde. Al waren er ook bijzondere momenten, zoals de keer dat ik alleen over de hei wandelde en een tijdje stil stond. In een straal van twee kilometer om me heen was er geen mens te bekennen. Toen ervoer ik heel sterk de nabijheid van God.’ In dat Norbertijner klooster lag een folder van Chemin Neuf (‘nieuwe weg’). In die folder stond een conferentie aangekondigd met de naam Kana, de plaats waar een huwelijk door Jezus’ aanwezigheid gezegend werd. Bas: ‘Dat konden we wel gebruiken.
Ik heb Marjon gebeld om uit te zoeken of dat iets voor ons was.’ Marjon: ‘Het ging om een retraite voor het hele gezin, maar door het kinderprogramma kregen we ook veel ruimte voor elkaar.’ De Ramselaars gingen in de laatste week van juli 2005 naar Helvoirt en dat werd een spannende week. Marjon: ‘Ik vond het bijvoorbeeld moeilijk om de kinderen los te laten, maar die hadden het vanaf de eerste minuut naar de zin. Dat gaf veel ruimte voor Bas en mij.’ Wat opviel, was de grote nadruk op gebed, naast de contacten en groepsgesprekken.
Een getuigenis van een echtpaar dat een stevige crisis in hun huwelijk achter de rug had, maakte diepe indruk. Bas en Marjon genoten verder van de dagelijkse gebedstijden en de muziek.
Vooral het slot was om nooit te vergeten.
Marjon: ‘We werden als gezin gezegend door de priester, de kinderen tussen ons in. De zegen in onze trouwdienst had ik al als heel bijzonder ervaren, maar dit was haast nog mooier. Want na een tijd waarin we steeds onbereikbaarder voor elkaar waren geworden, had deze ene week ons weer zoveel dichter bij elkaar gebracht.’ Thuiskomen na zo’n conferentie is wel spannend. Marjon: ‘We hadden echt het gevoel dat de boosheid nog in ons huis hing. Die hebben we, zo zie ik het als ik eraan terugdenk, echt weg moeten bidden. Ook al hadden we ook daarna nog een heel traject te gaan, toch hebben we het vaak over ons huwelijk vóór en ná Helvoirt.’
Oud-katholiek
Het goede van de conferentieweek wilden Bas en Marjon graag vasthouden en ze sloten zich om die reden aan bij een maandelijkse gebedsgroep van Kana-deelnemers.
De ervaring van Helvoirt had daarnaast ook zijn invloed op hun kerkelijke gang in Amersfoort. Bas: ‘De liturgie bij Chemin Neuf hadden we als verrijkend ervaren. En Marjon vertelde me in die week eigenlijk voor het eerst dat ze zo genoot van de symboliek. Dat verraste me. De vraag was kerkelijk voor ons of we de CGK-gemeente met onze ervaring in de Kana-week konden dienen of dat we zelf toch op zo’n ander spoor terecht waren gekomen dat we verder moesten zoeken. Na intens gebed en gesprekken met de dominee werd dat het laatste.’ Toen ze de eerste keer een dienst in de Oud-Katholieke Kerk in Amersfoort bijwoonden, kwam de sfeer van de Kana-week weer helemaal terug.
Marjon: ‘We hebben na een tijdje besloten om over te gaan naar de Oud-Katholieke Kerk. We genieten van de liturgie en ik vind het ook heel mooi om geregeld het serene gregoriaans te zingen. Dat is er allemaal nog in de Oud-Katholieke Kerk, maar zonder verering van Maria en heiligen.’
Meer mezelf
Sinds drie jaar zijn Bas en Marjon direct betrokken bij de kloostergemeenschap van Chemin Neuf in Oosterhout, die in 2006 de benedictijner Sint Paulusabdij overnam. Marjon: ‘Het is heel open geweest of we naar Oosterhout zouden verhuizen en dat hebben we ook biddend aan God voorgelegd. Ons huis heeft een half jaar te koop gestaan. Dat leverde alleen kijkers op, wat we toen hebben opgevat als een teken om in Amersfoort te blijven wonen.
We gaan nu elke week een dag naar Oosterhout en doen soms mee aan een retraite. In zo’n week heb je dagelijks gesprekken met een begeleider en krijg je bijbelteksten, om die op eigen leven en omstandigheden te betrekken. En ook op de dingen van vroeger.’ Bas heeft het gevoel dat hij met zijn werk als docent en dirigent, maar ook thuis en in Oosterhout, zoveel meer zichzelf kan zijn dan in de tijd dat hij avond aan avond op de bühne stond. ‘Dat is echt een verademing. En bovendien geeft het Marjon meer ruimte om concerten te geven.’
Oecumene
Bas en Marjon hebben in de afgelopen jaren hun liefde voor oecumene zien groeien, al lopen ze daarin ook tegen teleurstellingen aan. Bas: ‘In de eerste tijd deden we altijd mee aan de intercommunie, want bij Chemin Neuf zitten niet alleen katholieken, maar ook protestanten. Sinds een paar jaar is dat door een verbod in het bisdom Breda niet meer mogelijk.
Daarin schikken we ons, maar pijn doet het wel. In de gemeenschap laten we dat zien door eens per week symbolisch de kelk en de pateen leeg naar het altaar te brengen.’ Vreugde in oecumenische zin is er ook. Bijzonder was het voor de gemeenschap om samen met de EO de serie ‘Op zoek naar God’ voor te bereiden en mee te maken. Het leverde intensieve momenten op met Lieke, Sanne, Kim, Christina en Elle Bandita.
Ook bijzonder was de opening van de gebedsweek in januari van dit jaar, waarbij samengewerkt wordt door de Evangelische Alliantie en de Raad van Kerken Nederland. Dat vond ook plaats in de Paulusabdij.
Verder genieten Bas en Marjon van het gemeenschapsleven met Chemin Neuf en herkennen daarin wel iets van het werken met kringen, zoals dat binnen de kerken ook gegroeid is.
Bas: ‘Alleen met een jaarlijks bezoek van een ouderling krijg je de geloofsverdieping niet. Daarvoor heb je in één of andere vorm de gemeenschap nodig.’ Missen ze ook iets? Bij de oud-katholieken is dat soms de diepgang in de catechese, zoals ze die zelf tijdens de catechese in gereformeerd Nijkerk (Marjon) en de CGK Amersfoort (Bas) hebben ervaren. Maar verder weten ze zich zeer gezegend.
Drs. Freddy Gerkema is predikant van de NGK Amersfoort-Noord en lid van de redactie van Opbouw.
| Chemin Neuf Chemin Neuf is een roomskatholieke gemeenschap, oecumenisch bevlogen, met een charismatische inslag. De beweging begon in 1973 als een gebedsgroep in Lyon en telt ongeveer 1200 leden (ook van buiten de katholieke kerk) in 21 landen, in en buiten Europa. Chemin Neuf staat open voor echtparen, gezinnen en celibatairen en de wijze van engagement is verschillend: inwonend of op afstand. Zie verder: www.paulusabdij.nl nl.wikipedia.org/wiki/CheminNeuf www.youtube.com/watch?v=dmTlGA3wtu8 www.eo.nl/tv/zoektgod/uitzendingen/ |
| Bas Ramselaar en Marjon Strijk Bas Ramselaar is afkomstig uit een Amersfoortse, katholieke familie. Het gezin was betrokken in de parochie, zijn vader was kerkmusicus en ook Bas studeerde zang en directie en zong vele jaren als bas bij het Nederlands Kamerkoor en andere professionele ensembles. Eind jaren ’90 werkte hij als solist mee aan de opname van alle Bach-cantates (Kruidvat). Na zijn overspannenheid in 2005 gaf hij zijn rol als solist op en werkte met heel veel vreugde verder als docent en dirigent. Marjon Strijk groeide op in Nijkerk en koos ook voor een studie in de muziek (zang). In de wereld van de muziek leerde ze Bas kennen, met wie ze in 1993 trouwde. Marjon is na 2005 meer gaan werken als solist en zingt daarnaast in ensembles als de Nederlandse Bach Vereniging, het Nederlands Kamerkoor en Quink. Bas en Marjon hebben drie kinderen: Maartje, Ruben en Job. |