‘Hoe kostbaar is een kwetsbaar mens’
2013-04-20
Op zaterdag 6 april – in de week na Pasen – is ds. Hans Verhoeff door de Heer van dood en leven thuisgehaald. Hij overleed omringd door zijn vrouw Willy en kinderen. Verhoeff was sinds 1991 emeritus predikant van de NGK Steenwijk en door zijn ziekte al langere tijd niet meer in het midden van de kerken. Toch was hij een niet te vergeten mens en broeder voor wie hem een keer ontmoet had.- Jaargang 57
- nummer 8
Ik had het genoegen om Verhoeff te ontmoeten en met hem samen te werken in het begin van zijn jaren in Steenwijk.
We hadden in de kerken die wij dienden – CGK en NGK in de Olde Veste – toen een samenwerkingsverband. Natuurlijk moest je even aan elkaar wennen, want elk mens heeft zijn eigenaardigheden. Maar het ging prima.
Ik heb Hans als een broeder in Christus leren kennen. Een vrolijk mens: wat heb ik met hem gelachen! Maar ook een gevoelig mens. Ik heb wel eens gezegd dat Hans van alle Nederlands-gereformeerde predikanten het meest op de gevoelslijn zat – voor zover ik dat kan weten natuurlijk.
Of hij altijd zo was geweest, weet ik niet. Wel weet ik dat hij samen met Willy veel heeft meegemaakt dat hem raakte en niet meer losliet. Ik doel in de eerste plaats op de schorsing die hem in 1968 in de GKv Vroomshoop overkwam. Daar heb ik hem een en andermaal over horen vertellen. Iemand heeft van Hans gezegd dat hij voor hem de ‘meest getekende door de scheuring’ was. Daarom noem ik Hans ook een kwetsbaar mens.
Naar dat bekende gedicht van Okke Jager was Hans ook een kostbaar mens. Hij was raakbaar voor kritiek en na een eerste verweer bleef dat bij hem hangen. Die momenten heeft Hans in zijn leven mee moeten dragen en dat heeft hem mede gestempeld. Dat veroorzaakte ook wisselende stemmingswisselingen bij hem.
Naast het soms depressieve zat er ook duidelijk een andere kant aan Hans. Wat kon hij grappen maken! Dat waren gevatte opmerkingen. Dan zag je hem met het hoofd schuin naar de reacties van anderen, met die ook op bijgaande foto bekende glimlach. En je wist wat hij bedoelde. Ik hoor hem nog lachen, al heb ik hem al bijna dertig jaar niet meer ontmoet.
Alles samen
Nu heb ik ook al veel te lang gezwegen over Willy. Wie heeft de twee-eenheid tussen die twee niet gezien? Ieder echtpaar heeft een eigen stijl, maar zeker bij het huwelijk van Hans en Willy hoort het woord ‘samen’. Zij deden alles samen. 48,5 jaar waren ze getrouwd en ze waren heel close met elkaar.
Hans preekte graag en bereidde zijn kerkdiensten nauwgezet voor. Maar nooit zonder Willy. Als hij een knoop in de uitleg tegenkwam, overlegde hij daarover met Willy. Zij heeft in de 27 jaar van voorgaan in kerkdiensten altijd (!) de liederen uitgekozen. Ze overlegden alles met elkaar. Soms was dat ook wel eens moeilijk, want Hans wilde voor een beslissing het graag eerst nog even met Willy bespreken.
Hans en Willy hebben elkaar letterlijk en figuurlijk overeind geholpen en gehouden. Want dat was voor beiden in beide opzichten nodig. Willy overkwam in 1973 in Amsterdam een partiële dwarslaesie. Dat heeft hun verdere leven samen gestempeld. Het betekende niet alleen maanden in het ziekenhuis en bezig met therapie, maar ook helpen bij thuiskomst en leven met de ingrijpende handicap.
Omgekeerd moest ook Hans geholpen worden. Toen hij in 1991 op doktersadvies moest stoppen met werken en terneer zat, moest Willy hem opmonteren. Ook toen daar nog een zwaar hartinfarct overheen kwam, en suikerziekte. Wat overkwam Hans niet? Willy heeft hem al die jaren verzorgd.
De laatste zware maanden ook op het nieuwe adres, met meer hulp.
Hun leven samen betekende elkaar over en weer helpen, ook als het om het innerlijk ging. Daar was Hans kwetsbaar.
Als hij iets wat minder goed kon verwerken, dan spraken ze samen of luisterden ze samen naar een mooi lied, of lazen ze wat uit de Bijbel. En zo kon Hans in geloofsvertrouwen sterven, zonder de angst die hij ook gekend heeft. Zij waren door God aan elkaar gegeven om voor elkaar helper te zijn, totdat de dood hen scheidde...
Brommer
Hans begon na zijn opleiding in Kampen in 1964 in de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) van Vroomshoop. De eerste paar jaar waren goed. Maar toen kwamen de jaren van scheuring in de kerken, die zelfs aan een mens als Hans Verhoeff niet voorbijging. Hij preekte graag, ging graag de kansel op en wat moeilijker de preekstoel weer af. Het ging bij hem om ‘Jezus alleen, door geloof alleen, door genade alleen’. Een tekst uit het Oude Testament bepreken moest uitkomen bij wat Jezus is en gedaan heeft. Dat accent legde hij zo nadrukkelijk dat hij zelfs wel verwijten kreeg over zijn zogenoemde ‘Jezus-preken’.
Dat overkwam hem in die jaren van scheuring ook in zijn eerste gemeente. Dochter Joke was geboren, maar hij mocht haar niet dopen. Een merkwaardig moment: de broeders zaten in de huiskamer van de familie Verhoeff met de schorsingsbrief, en toen kwam er een telefoontje uit Loosdrecht dat Hans daar beroepen was!
De schorsing heeft Hans nooit vergeten, het zat hem hoog.
Vroomshoop vroeg nog wel om een gesprek, maar een ontmoeting was voor Hans helaas niet meer mogelijk: dat kon hij niet meer aan. Maar Willy mocht toen wel de woorden van vergeving doorgeven. Ook met de familie van Hans was er door deze kerkelijke gebeurtenissen in die tijd spanning; daar kwam het wel tot ontmoetingen en zijn er woorden van vergeving gesproken. Men aanvaardde elkaar als ‘kind van God’.
In Loosdrecht heeft het gezin Verhoeff van 1968 tot 1972 goede jaren gehad. Deze gemeente kwam als gevolg van het beroepen van een al geschorste predikant zelf buiten het verband te staan. Hans kon daar preken maken en houden en op zijn brommer door het plassengebied rijden op bezoek bij gemeenteleden.
Leger
Hij kon de gemeente Loosdrecht maar moeilijk loslaten, maar geloofde toch dat hij dat moest doen bij een beroep uit Amsterdam-Zuid. Na een jaar overkwam Willy daar de partiële dwarslaesie, wat dus ook zijn effect had op Hans, die soms drie keer per dag tussen zijn werk door in het ziekenhuis bij zijn vrouw op bezoek ging. Het was een zware tijd, in een niet zo makkelijke gemeentesituatie in de grote stad.
Toen de gemeenten van Amsterdam-West en -Zuid werden samengevoegd, miste Hans de acceptatie. Toen hem het legerpredikantschap werd aangeboden, zag hij dat als een begaanbare weg naar de toekomst, omdat er ook meer zorg van Hans voor Willy en het gezin werd gevraagd. Hij werd in 1976 legerpredikant in Zuidlaren en vond het mooi werk.
Maar steeds meer miste hij de gemeente en een kerkenraad als sparringpartner. Hij voelde zich er alleen voor staan. Hij kwam op non-actief te staan en wilde de gemeente weer in.
Toen kwam in 1977 het beroep van de NGK Steenwijk. Daar was hij erg blij mee en daar ging hij weer: preken maken en houden, kansel op en kansel af, op het brommertje door de kop van Overijssel toeren op bezoek bij gemeenteleden. Hij kon mensen die angsten kenden bijstaan: daar was hij verwonderd over.
Hij heeft daar goede jaren gehad. Maar Hans was en bleef een kwetsbaar mens. Hij droeg mee wat hem geraakt had.
En soms was hij bij het minste of geringste opnieuw geraakt, met alle herinneringen van dien. Hij voelde zich gekwetst, als er een opmerking kwam over ‘al dat gepreek over Jezus’.
Hij kon er net als eerder niet meer tegen en van de ene op de andere dag kon hij helemaal niets meer en is hij in elkaar geklapt. Op doktersadvies stopte hij op 53-jarige leeftijd met werken.
Jezus alleen
De laatste twintig jaar waren Hans en Willy altijd samen.
Het waren zware jaren. Met mensen om hen heen die zorg en aandacht gaven. Met kinderen en kleinkinderen, dichtbij en verder weg. Met vrolijkheid en angst en zorg. Met elkaar en met God. Jezus alleen, door geloof alleen, door genade alleen: dat was de boodschap die Hans zo graag bracht. Die weg mocht hij ook zelf gaan in groot vertrouwen op zijn levende Heer en Heiland. Dan hoef je niet meer bang te zijn!
Rijn de Jonge is emeritus predikant van de CGK/NGK Samenwerkingsgemeente in Nieuwegein. Hij was van 1974-1980 predikant van de CGK Steenwijk.
| STEENWIJK – Op 6 april is ds. Hans Verhoeff, emeritus predikant van de NGK Steenwijk, overleden. Hij werd in 1964 predikant van de GKv Vroomshoop, waar hij in 1968 werd geschorst. Kort daarop werd hij verbonden aan de kerk van Loosdrecht. Samen met die gemeente kwam hij in 1969 buiten het kerkverband terecht. Vanaf 1972 diende hij de NGK van Amsterdam-Zuid, waarna hij van 1976-1977 werkzaam was als legerpredikant. In 1977 werd hij als predikant verbonden aan de NGK Steenwijk. In 1991 werd hem op 53-jarige leeftijd om gezondheidsredenen emeritaat verleend. Ds. Verhoeff is 75 jaar geworden. |