Negentien psalmen
1973-02-02
Dat kerkje in Rijswijk heeft al heel wat voor de spaanse broederschap gedaan. Haar leden sloten contacten met spaanse schuilkerkjes, brachten berichten tot ons over, bemoedigden en steunden de gelovigen ginds, kortom ze vormden een levend weefsel tussen de leden van Christus' lichaam, hier en in Spanje.- Jaargang 17
- nummer 5
Maar het kerkje van Rijswijk ging verder. Het zorgde dat Gods woord in vele, vele exemplaren door Spanje werd verspreid.
Het zorgde dat er evangelisten en leraars werden klaargemaakt en uitgezonden. Het zorgde dat belangrijke boeken in het spaans werden vertaald en beschikbaar gesteld.
Als je dat alles overziet vraag je je af: hoe is het mogelijk, dat zulk een onbeduidende gemeenschap zulke grote zaken voor elkaar krijgt! En het beste komt nog. Het kerkje van Rijswijk zorgde, dat de spaans sprekende broeders - zowel in Spanje als in latijns Amerika - de beschikking kregen over een bundeltje psalmen.
Jawel, sinds enkele jaren worden de psalmen, de lofzangen van Israël, waarboven de Heilige tronen wil zegt psalm 22, ook in de spaanse taal opgezonden.
Op het oog een onnozel boekje.
Zoals vele belangrijke zaken zich onnozel aandienen. Calvijn begon, dn zijn Straatsburgse ballingschap, met een bundeltje van 19 psalmberijmingen.
Zijn onnozele werk is uitgegroeid tot een wereldaffaire.
Overal waar de reformatie doordrong worden sedertdien de lofzangen Israëls gezongen: in Korea, Australië, Afrika, Indonesië, Verenigde Staten, geheel Europa - nu ook in latijns Amerika. .En waar de psalmen gezongen worden blijkt de kerk mondig te zijn: alle leden mogen meezingen.
Merkwaardige zaak. Toen alle klaar gekomen spaanse rijmpsalmen in Rijswijk netjes waren uitgeschreven, getoonzet en opgesteld. .. bleek het eerste bundeltje uit negentien psalmen te bestaan. Net als Calvijns eerste kerkboekje, dat in 1539 verscheen. Overigens heeft dat laatste boekje er 23 jaar over gedaan (1539-1562) om uit te groeien tot een compleet kerkboek. Volgens die rekening zou Rijswijk tot 1990 de tijd hebben om álle psalmen in een compleet psalter onder te brengen. U vraagt zich af, of Jezus Christus daar zo lang op moet wachten? Die vraag is juist. We zullen spoed moeten betrachten, om dit eenmaal begonnen werk tijdig af te krijgen.
Welke psalmen worden zo al in Spanje gezongen? Ik zal het u uitleggen; het is een kostelijke zaak.
Eerst natuurlijk psalm 1. De sleutel tot het boek der psalmen.
Over de weg, die voor God open ligt; en die andere weg, die naar de ondergang leidt, die "zich verliest". En over het dragen van vruchten.
Dan psalm 3, van David, op de vlucht voor eigen bloed.
Hoort u die spanjaarden zingen: "velen staan tegen mij op en zeggen: bij God vindt gij geen hulp"? En dan te bedenken dat een protestant in Spanje een uitgestotene is.
Zulke paria's zingen ootmoedig: "de verlossing is van de Heere; uw zegen zij over uw volk".
Vervolgens psalm 5, van David.
Een morgengebed van een nederig mens, die al zijn kracht en hulp alleen van God verwacht.
"Verheugen zullen zich allen die bij U schuilen, altijd jubelen omdat Gij hen beschermt".
Psalm 6, ook al van David, is een gebed in levensgevaar.
Iemand, die met de dood geconfronteerd is ook in Spanje kunnen broeders en zusters zwaar ziek zijn - en die de Heere voorhoudt: "wie zou U loven in het dodenrijk?"
Dan volgt psalm 23. Een van de bekendste psalmen. Over de goede Herder, die zijn leven stelt voor zijn schapen. Grazige weiden, rustige wateren, overvloedige bekers. Jawel - alleen voor wie gelooft. Want de realist met in Spanje wel wat anders. Maar onze geloofsgenoten juichen: "ik zal in het huis des Heeren verblijven tot in lengte van dagen".
Psalm 25, alweer van David, zingt over de omgang met de Heere. "Heere maak mij uw wegen bekend, leer mij uw paden". Dat zingen mensen, die nauwelijks de weg naar de kerk hebben leren kennen. Zijn wij van jongsaf zo vertrouwd met het huis des gebeds, dat wij er een soos van zouden willen maken - daarginds zingt men eerbiedig: "Ootmoedigen doet Hij wandelen in het recht en Hij Ieert ootmoedigen zijn weg". Men klaagt de Heere zijn nood: "zie hoe talrijk zijn mijn vijanden (een hele straat vol) en met welk een boosaardige haat haten ze mij" (de buren storten hun vuilnis voor mijn deur).
Maar de jubel van psalm 33 ontbreekt gelukkig niet. Want "een lofzang betaamt de oprechten". Wat zullen ze zingen bij hun castagnetten, hun banjo's en rinkelbanden, hun troms en hun hobo's. Of ... kennen ze de psalmen alleen bij het harremonium? Laten we moed houden. Wat niet is zal in die warme landen zeker komen. Ze gaan daar vandaag of morgen de Heere een nieuw lied zingen met schoon spel, onder geschal van alle warmbloedige instrumenten.
Dan kunnen wij matte kerkelingen eens een reisje naar Spanje organiseren om daar te leren de Heere psalm te zingen!
Psalm 42 leert de verstrooide christen zingen van het heimwee naarde levende God in zijn tempel. Als hij zich herinnert hoe hij - in verschillende spaanse steden, misschien ook wel in nederlandse kerken - eenmaal opging in een dichte drom kerkgangers ... alle plaatsen bezet . . . terwijl hij nu op een eenzame plaats de Heere aanroept ... Hebt ti wel eens tranen vergoten, wanneer u onder kerktijd aan de lofzangen van Israël dacht terwijl u ziek, of in ballingschap, in revalidatie of over uw toeren, de kerkdienst moest missen?
Psalm 43 is van huis uit verbonden met de vorige. Het refrein is: "Hoop op God, want ik zal Hem nog loven - mijn verlosser en mijn God". En geloof me: ze worden nooit beschaamd, die zo op Gods goedheid vertrouwen.
Psalm 51 is de psalm van Davids boete na grote zonde. Spanjaarden kunnen ook zondigen. Ook zij moeten de woorden kennen, de weg terug kennen, om genade te vinden.
Psalm 65 is de lofzang in stilheid; de ootmoedige zang van een vrijgesproken zondaar. Hij met in verbazing, dat God niet alleen onze zonden vergeeft maar ons ook opnieuw zegent met het vette des aardrijks, de dauw van de hemel en de geur van het veld.
Psalm 68, eens de strijdzang van Hugenoten, zal ook de verdrukte zuiderlingen moed geven. Zoals de Heere in de woestijn voor zijn volk uittrok, in wolk en vuurgloed de baan vrij maakte zo komt ook in Spanje Gods koninkrijk, het beloofde land, op het gebed der gelovigen.
Psalm 70 bevat zo'n gebed om spoedige hulp. Want ook in Spanje wordt dikwijls “haha!" geroepen. En ellendige gelovigen bidden daar: "Gij zijt mijn hulp en bevrijding; 0 Heere vertoef niet!".
Het "nieuwe lied" van psalm 98 wordt daar nu ook al enkele jaren aangeheven.
Er is daar nu beperkte vrijheid van eredienst. Mensen, wat zullen ze zingen: "De Heere heeft zijn heil bekend gemaakt, zijn gerechtigheid geopenbaard voor de ogen der volkeren". "Hij heeft gedacht aanzijn genade en aan zijn trouw jegens het huis van Israël".
Psalm 100 - de in heel Amerika verbreide Old hundredth - wordt nu ook onder de sinaasappèlbomen gezongen. "De Heere is goed. Zijn goedertierenheid is tot in eeuwigheid".
Een van de liederen hamaäloth is psalm 117. De kortste psalm maar de sleutel en het refrein van ps. 118, van álle lofzangen: "looft de Heere, al gij spaans sprekende volkeren, prijst Hem, al gij natiën".
En psalm 130 ging ook in het bundeltje. Het lied uit de diepte: schuldbelijdenis, vergeving, geloofsbelijdenis, Bent u ook zo onder de indruk van de heerlijkheid der psalmen? En - dat zóveel moois in zó'n klein bundeltje gaat? En nog is het einde niet.
Psalm 131, het ootmoedige lied van de zelfverloochening, mocht niet ontbreken.
De trotse spanjaard moet (net als de trotse nederlander) leren zingen: "Heere, mijn hart is niet hovaardig, mijn ogen zijn niet trots".
Dan eindigt dit boekske met psalm 138: "ik zal U loven met mijn ganse hart".
Al zou Franco het horen (en hij mag) - ik zal U psalmen blijven zingen. Hijzelf zal U, 0 Heere, loven zodra hij mijn psalm eens goed heeft aangehoord, En dan zullen alle spaanse hoogheden zingen van de wegen des Heeren.
Deze 19 psalmen zijn nauwkeurig getoonzet op de internationale Geneefse melodieën.
Het tijdperk van cultuurontaarding is overgeslagen. De psalmen van 400 jaar oud blijken levende moderne hymnen te zijn gebleven.
Terwijl Spanje slechts één maal in zijn ganse historie een berijmde psalmbundel heeft gekend (1606), welke door de geloofsvervolgingen onder leiding van de Inquisitie tot op een laatste exemplaar toe is uitgeroeid - is het koninkrijk Gods in onze jaren weer zingend binnengetreden in dit katholieke land.
Jawel, zingend. Want het Vocaal Ensemble van de NCRV onder leiding van Marinus Voorberg heeft dit boekje op de plaat gebracht. Voor een kleinigheid kopen onze broeders en zusters de gezongen psalmen. Ze leren die spelenderwijs meezingen.
Halleluja!