NGK Zaanstreek-Centrum houdt op te bestaan
2005-06-17
De deuren van Nederlands Gereformeerde Kerk Zaanstreek-Centrum gaan op 1 juli dicht. Dat betekent het einde van het zelfstandige bestaan van de gemeente. Het aantal kerkleden slinkt al jaren, de vergrijzing neemt toe en er zijn onvoldoende kandidaten om de ambten te vervullen. Wegens dit ontbrekende toekomstperspectief besloot de kerkenraad in februari om de gemeente op te heffen. De leden gaan voortaan naar Krommenie, de andere Nederlands Gereformeerde Kerk in Zaanstad-Noord, of naar Wormer.- Jaargang 49
- nummer 12
Volgens Gert van der Graaf, voorzitter van de kerkenraad in Zaanstreek-Centrum, komt het niet als een verrassing.
‘Dit scenario bestond al tien jaar. Sinds het vertrek van dominee R.R. Ganzevoort in 1993 zijn we vacant. Het aantal leden nam af en dan ga je als gemeente naar oplossingen zoeken. Want voor je het weet ben je als gemeente verdampt, verdwenen.’ ‘Het is een triest besluit, maar onvermijdelijk.’ Van der Graaf schetst de knelpunten. ‘Wij hebben het moeilijk omdat we ingeklemd zitten tussen twee flinke broers. Een ander zorgelijk punt is dat we geen aantrekkingskracht hebben op jonge gezinnen. Die trekken weg omdat hier geen nieuwbouw is. En dan sterft het uit. We hebben van alles in het werk gesteld om dat te voorkomen en nog zo lang mogelijk te blijven bestaan, maar vorig jaar bleek dat dát er niet meer in zat. Want anders zijn we op een gegeven moment zo klein, dan bestaan we gewoon niet meer. Vorig jaar werd al een beleidsnota binnen de kerkenraad geschreven. ‘We hebben gesprekken gevoerd met de NGK van Krommenie en Wormer.
We bespraken welke verdere stappen we moesten ondernemen en wat de beste toekomst voor ons was. Op 23 februari hebben we unaniem besloten om ons aan te sluiten bij de zustergemeenten. We hebben met elkaar het proces doorlopen en staan er volledig achter. Hoe verdrietig het ook is.’
Ontstaansgeschiedenis
De gemeente ontstond in 1970 door een samenvoeging van de kerken van Koog-Zaandijk en Wormerveer. De eerste predikant was dominee P. Dekker, van 1970 tot 1977. Daarna kwam er een samenwerkingsverband met Alkmaar en dienden de volgende dominees de gemeente: K. Muller (1977-1982), P.J.H. Krol (1983-1987) en R.R.Ganzevoort (1988-1993).
Martine Bremmer-van Veelen deed tot 1 januari 2005 ondersteunende pastorale activiteiten. Ondertussen is van de 78 leden ruim drie kwart ouder dan vijftig jaar, een vergrijs de gemeente. De gemeente telt slechts acht kinderen. ‘Sommige jonge gezinnen vroegen zich af of ze hier dan wel moesten blijven of toch uitwijken naar een andere gemeente.’ Het leverde eveneens een personeelsprobleem op. ‘Er zijn onvoldoende kandidaten voor de ambten en commissies. En het
is niet goed als een kerkelijke gemeenschap drijft op zes of acht leden. Dat creëert een ongezonde situatie.’
Gebouw
Het kerkgebouw aan de Transvaalstraat wordt verkocht. ‘Daar hebben we geen goede ander functie voor gevonden.’ Toch zal het niet helemaal vreemd aandoen als Zaanstreek-Centrum straks opgaat in de zustergemeenten Krommenie en Wormer die dan naar 350 en 380 leden groeien. ‘Er was al veel samenwerking op het gebied van jeugd- en catechesewerk.’ Ook werden tijdens de zomervakanties gezamenlijke diensten gehouden. Toch blijft het een moeilijke stap om tot opheffing over te gaan. ‘Sommige mensen zijn al vanaf het begin lid van de gemeente. Dan zal het best wel even slikken zijn.’ Toch benadrukt Van der Graaf de positieve aspecten. ‘We zijn buitengewoon tevreden over het samenwerkingsproces met Krommenie en Wormer. En ik ben ervan overtuigd dat we daar straks met een positief gevoel in de diensten zitten.’
| Afscheidsbijeenkomst Op zaterdag 25 juni is er een afscheidsbijeenkomst. Iedereen is van harte uitgenodigd, leden, oud-leden en iedereen die zich met de gemeente van Zaanstreek-Centrum verbonden voelt. Tussen 15.00 uur en 17.00 uur kan er in het gebouw aan de Transvaalstraat worden teruggekeken op bijna zestig jaar geschiedenis. De dag erna, zondag 26 juni, houdt de gemeente om 10.00 uur de laatste gezamenlijke dienst. Vervolgens gaat ieder zijns weegs en sluit zich aan bij één van beide zustergemeenten. |
| Overleven Landelijk gezien, daalt het aantal kerkgangers. Met als gevolg dat steeds meer kerken worden gesloopt of een alternatieve bestemming krijgen. Dat kan variëren van woonhuizen en kantoren tot een transformatie tot een gebedshuis voor moslims. Ook binnen de Nederlands Gereformeerde Kerken zijn er gemeenten die moeite hebben met overleven. Opbouw’s kerknieuwsredactie: ‘Het hangt er sterk vanaf waar een gemeente is gelegen. En welk type gemeente het is.’ Ab Hartkamp noemt als voorbeeld de gemeente Houten. ‘Dat is een hard groeiende, jonge en bruisende gemeente met eigen visie op het werk van de Heilige Geest.’ Ook in plaatsen als Voorthuizen/Barneveld, Ede, Nunspeet en Hattem neemt het aantal leden de laatste jaren sterk toe. Maar de gemeente Bilthoven, die onlangs opgeheven is, was een grijze gemeente. Als er geen woningbouw en onvoldoende werkgelegenheid is, trekken jonge gezinnen weg. Dat kan funest zijn voor het voortbestaan van gemeentes. Andere kleine gemeentes binnen de NGK zijn Gorinchem (83 leden), Haren (89 leden), Maastricht (76 leden) en Wieringermeer (92 leden). Zij verzinnen creatieve oplossingen om opheffing te voorkomen. Er bestaan bijvoorbeeld samenwerkingsverbanden met andere NGK, GKV of CGK gemeentes of er wordt gewerkt met deeltijd predikanten of pastorale medewerkers. |