Bijbelstudie en bijbelkringen
1971-10-22
De redactie van dit blad heeft het laatste half jaar geprobeerd de voorpagina geschikt te maken als "schetsen" voor Bijbelstudiekringen, jeugdverenigingen e.d.- Jaargang 15
- nummer 28
In hoeverre we daarin geslaagd zijn, staat ter beoordeling van de lezers en is een zaak van voortdurend zelfonderzoek voor de redactie.
In dat verband lijkt ons het volgende artikel van ds Smelik de moeite waard om nauwkeurig gelezen te worden door elke lezer, die eerbied heeft voor de Bijbel.
Enkele stellingen met toelichting.
1. Eerste voorwaarde voor vruchtbare Bijbelstudie is: eerbiedige omgang met de Bijbel en volledige openheid voor wat God daarin te zeggen heeft.
Hoe benaderen we de Bijbel?
Er dreigen voor wie regelmatig met de Bijbel omgaan gevaren: sleur, slordigheid, routine, vanzelfsprekendheid en vooral bevooroordeeld-zijn.
Gelovige omgang met de Schriften houdt in:
LUISTEREN!
Dus niet met vooropgestelde ideeën en een houding van "ik weet het wel" de Bijbel benaderen, maar in de bereidheid te zwichten voor wat er werkelijk staat en zonodig zich tot andere gedachten te laten brengen.
En: BIDDEN!
Dat wil zeggen, dat we niet zelfverzekerd de Bijbel moeten lezen maar ons daarbij afhankelijk weten van God en Hem voortdurend vragen ons verder te helpen en tot goed verstaan te leiden.
2. De ware Bijbelstudie is altijd een ingespannen en moeitevolle arbeid, die intense concentratie op Gods boodschap vraagt.
Eén van de sterkste belemmeringen voor het welslagen van Bijbelonderzoek is wel: luiheid!
We denken maar al te veel, dat het ons gemakkelijk moet afgaan.
We moeten er niet te veel moeite voor moeten doen.
Oorzaak van" veel desillusies bij het Bijbel lezen.
We zullen ons er wel echter alle moeite voor moeten getroosten.
De Bijbelse waarheid moet "veroverd" worden!
Daarom: onderzoeken, vergelijken, vechten, studeren ...
3. De beste h u l p m i d d e l e n bij de Bijbelstudie zijn die welke rechtstreeks met de Bijbel te maken hebben.
Niet direkt naar verklaringen of andere boeken over de Bijbel grijpen!
Veel beter is om het Bijbelgedeelte herhaaldelijk te lezen, de woorden een voor een te "proeven", te vergelijken met andere passages, op zich te laten inwerken ...
Kortom: intens met de Bijbelwoorden zèlf bezig zijn!
Daarbij kunnen het beste dienen die hulpmiddelen, die de tekst van de Bijbel zelf betreffen.
Te noemen zijn: a. v e r t a l i n g e n Geen enkele vertaling kan de grondtekst 100% weergeven. Daarom is het van groot belang zoveel mogelijk goede vertalingen te gebruiken, die elkaar dan kunnen aanvullen en corrigeren. Wanneer ze elkaar tegenspreken, gaat er een rood licht branden.
Geen enkele vertaling is "geïnspireerd" en gezaghebbend. Alleen de grondtekst is normatief.
Naast de Statenvertaling en de Nieuwe Vertaling van het N.B.G. kan gebruikt worden: de Petrus Canisius-vertaling, de Willibrord-vertaling van de Katholieke Bijbelstichting (let op de noten) en vooral diverse weergaven in hedendaags Nederlands (Anne de Vries: Het N.T. in de taal van onze tijd, en de uitgaven van het N.B.G.: "Vrijheid"(Lukas), "Macht" (Markus), "Licht" (Johannes), "Vaart" (Handelingen), "Een gevangene schrijft" (Filippenzen), "Houvast" (Jakobus) 1, 2 Petrus; 1, 2, 3 Johannes, Judas» of in andere talen (Today's English Version "Good News for Modern Man", Gute Nachricht für Sie, N.T. en françois courant).
b. c o n c o r d a n t i e s Voor elke serieuze bijbelonderzoeker een onmisbaar attribuut! Die op de N.V. van het N.T. is reeds compleet, voor het O.T. bezig te verschijnen (in afleveringen).
c. b ij b e l s e a t l a s s e n Ook een goede atlas is onontbeerlijk.
Aan te bevelen is: Dr J. H. Meesters, de Bijbel in kaart.
Verder: de grote "atlas van de Bijbel" van Grollenberg. de kleine atlas (eveneens van Elsevier), Dr F. H. Hilliard: "Zie het land".
d. b e g r i p p e n s t u d i e s Het is van groot belang de betekenis van de Bijbelse begrippen te bestuderen, omdat wij dikwijls aan de woorden een wat of geheel andere betekenis plegen te geven.
Een schat aan informatie geven: Dr. H. J. Jager, Kernwoorden, en: Ds F. J. Pop, Bijbelse woorden en hun geheim.
e. B ij b e l s e e n c y c l o p a e d i e ë n Voor het naslaan van allerlei gegevens over bijbelse woorden, namen, gebruiken, uitdrukkingen, historische gegevens enz. is een encyclopaedie een rijke bron. Verkrijgbaar zijn: de "Bijbelse Encyclopaedie" van Kok, Kampen, en de "Algemene Bijbelse Encvclopaedie" van M. S. & J. Miller, uitgaven Servire.
f. d i v e r s e uitgaven, die de bijbelstudie als zodanig dienen, als: "Hulp voor de Bijbellezer" uitgegeven door het N.B.G. "Onze sleutel" van de Intern. Bijbelbond, Hoofdstraat 55, Driebergen. S. v. d. Land: "De Bijbel in vogelvlucht".
Wolf Meesters: "De Bijbel voor jonge mensen".
C. Vonk: De Voorzeide Leer, Ia, b, c.
Paraphrase Heilige Schrift.
4. De p e r s o o nl ij k e bijbellezing en bijbelstudie dient de basis te zijn van alle ander bijbelonderzoek.
Wanneer we niet ZELFSTANDIG de Schriften onderzoeken, maar alleen afgaan op wat anderen ons bieden, kan er moeilijk een echte en hechte strikt-persoonlijk vertrouwdheid met de Bijbel groeien. Ieder dient zich af te vragen: Wat doe ik aan Schriftstudie?
En wanneer we er wat aan doen, is het dan werkelijk st u die? Het belangrijkste is niet, hoeveel we doen. We kunnen met een klein gedeelte of enkel een tekst intensief bezig zijn. We kunnen een pericoop of een hoofdstuk aandachtig lezen. We kunnen ook een bepaald deel of een geheel bijbelboek bestuderen. Het voornaamste is, dat we het go e d doen. Metterdaad: nauwkeurig en aandachtig o n d e r z o e k e n. Enkele 'tips' daarvoor: - Koop een (met blanco papier doorschoten) studiebijbel!
- Maak aantekeningen, onderstreep wat u treft, geef bepaalde dingen (als bijvoorbeeld steeds terugkerende uitdrukkingen) aan!
- Kortom: behandel de Bijbel als een werkboek!
5. Het g e z i n, als het meest nauwe samenlevingsverband, vormt de eerste en wellicht belangrijkste kring voor Bijbelstudie.
Een gezin: man, vrouw, (vaak ook) kinderen, wordt gekenmerkt door enerziids verscheidenheid (qua sexe, leeftijd, generatie, karakter), anderzijds (w.b. milieu, ervaring, onderlinge verbondenheid en bekendheid).
Daarom vormt het gezin zo'n goede basis voor Bijbelbespreking!
Maar in hoeverre wordt daar dankbaar gebruik van gemaakt?
De traditionele Schriftlezing na de maaltijd is in de praktijk meestal nauwelijks of zelfs alles behalve "Bijbelstudie" te noemen.
Toch is het van het allergrootste belang er naar te streven, dat deze gezamenlijke Schriftlezing zo functioneel mogelijk geschiedt.
Laten we proberen eenmaal per dag als gezin bijeen te zijn om dan ook werkelijk enige tijd samen met de Bijbel bezig te zijn.
Enkele "tips" daarvoor: - zowel met regelmaat de hele Bijbel doorlezen als tegelijk verstandig variëren en doseren!
- gebruik maken van diverse vertalingen, vooral in goed-verstaanbare taal!
- alle gezinsleden (die daar de leeftijd voor hebben) erbij betrekken door hen: a. mee te laten lezen (in eigen Bijbel, liefst in andere vertaling of andere talen), b. tijdens én/of na de bijbellezing vragen te stellen en te laten stellen, zodat het gelezene ook kort besproken wordt!
6. Het vormen van b ij b e l k r i n g e n is van grote betekenis voor de onbouw zowel van het persoonlijk geloofsleven als van het gemeentelijk leven.
Een gelovige, die op zichzelf staat, loopt spoedig gevaar te verarmen en te verzwakken in het geloof.
De persoonlijke bijbellezing en ook de prediking tijdens de kerkdiensten moet een 'vervolg' krijgen in de groepsbespreking, bijv.
binnen de jeugdverenigingen en op bijbelkringen.
Het belang hiervan is o.m. in het volgende gelegen: - groepsdiscussie activeert en stimuleert het persoonlijk Schriftonderzoek en leidt tot een intenser en diepgaander verstaan van de Goddelijke boodschap.
J. M. Smelik - De bespreking binnen een (kleine) groep kan helpen om over het geloof te spreken en kan ook wat teruggetrokken, zwijgzame mensen ertoe brengen hun vragen en ontdekkingen aan anderen mee te delen.
- Het gezamenlijk bespreken van Gods " boodschap schept tevens de gelegenheid om elkaar, vooral als Christenen, beter te leren kennen en aanvaarden,
7. Het d o e l van elke bijbelkring dient primair te zijn: daadwerkelijk bijbelonderzoek.
Hoewel belangrijk is toch contactoefening, debating e.d. niet het eerste.
Voorop moet staan: het verstaan van de bijbelse boodschap. Daarom mag de bespreking niet ontaarden in een beschouwend, vrijblijvend gediscussieer over of naar aanleiding van een Bijbelgedeelte, maar zij moet steeds worden toegespitst en toegepast op het doen van Gods Woord in het dagelijks leven.
Een goede bijbelbespreking concentreert zich daarom op twee vragen: 1e Wat staat er?
Al vragend: Wat betekent dit woord, deze zin? Waarom staat het er zo? Wat is het verband met het voorgaande en volgende?, komt men dan vanzelf tot de boodschap.
2e Wat heeft het ons te zeggen?
Zichzelf en elkaar afvragend: Wat wil God ons vandaag leren? Hoe kunnen we het concreet doen? Doen we er ook inderdaad naar?, kan men dan ook komen tot een in praktijk brengen van het besprokene.
8. De s t o f voor de bijbelbespreking moet met overleg uit de volle 'breedte' van de Schrift genomen worden.
Van te voren met elkaar overleggen wat men gaat bespreken. Dit kan een bijbelboek of een Bijbelgedeelte zijn, maar ook een bijbels begrip of een bepaald bijbels thema.
Let erop, dat de bespreking niet ontaardt in een boekbespreking of een debat over een kwestie: het moet altijd rechtstreeks op de bijbelse boodschap betrokken blijven!
9. Bijbelkringen dienen geen strakke organisaties te zijn maar wel doelmatig georganiseerd te worden.
De kringen moeten zo 'open' mogelijk zijn (zie ook volgend punt). Flexibiliteit is van levensbelang.
Maar een goed-voorbereide opzet is even noodzakelijk!
Enkele 'tips' hiervoor: - De groep moet vooral niet te groot zijn of worden.
Het aantal is enigszins afhankelijk van het karakter van een kring. Te denken is aan acht tot twaalf aanwezigen.
- Voor het goed functioneren van een kring is het wel zeer gewenst, dat er een leider of coach is.
Zijn taak is: 1. discussievragen (op)stellen, die aan het denken zetten en de bespreking .op gang brengen of houden; 2. stimuleren dat elk aanwezige aan het gesprek deelneemt; 3. erop toezien, dat men zich aan het onderwerp houdt; 4. ervoor waken, dat het gesprek tot of van één wordt; 5. ervoor zorgen, dat op tijd met een korte samenvatting wordt geëindigd.
Een leider kan beter geen inleider zijn, en moet zeker geen preek, lezing of toespraak houden.
Hij moet de groep leiden en begeleiden naar het doel: echte groepsdiscussie rondom de bijbel.
- Om een bijbelkring levend en fris te houden verdient het aanbeveling ernaar te streven, dat er in de samenstelling van de groep behalve een zekere continuïteit ook variatie is. Een uit steeds dezelfde leden bestaande kring dreigt te verzanden of verstarren.
Doorstroming - b.v, van oe ene naar de andere kring - is zeer gewenst!
10. Bijbelkringen dienen niet alleen geloofversterkend binnen de kerkelijke gemeente maar ook evangeliserend en wervend naar buiten toe te functioneren.
Het houden van bijbelkringen heeft in onze gemeente in de eerste plaats tot doel als leden in een bepaalde wijk met elkaar kontakt te oefenen en elkaar te stimuleren tot en te steunen bij het schriftonderzoek.
We doen er echter goed aan ernstig te overwegen, of het niet aan te bevelen is ook anderen uit te nodigen, met name mensen, die buiten de kerk staan of van de kerk zijn vervreemd en toch open staan voor een getuigend gesprek.
Dit is van groot belang.
1e voor de kerkelijke kring zelf: Het gevaar is aanwezig, dat een uit leden van een bepaalde kerk bestaande bijbelkring introvert wordt. Men verzeilt spoedig in discussies over allerlei specifieke kerkelijke kwesties, waarbij zomaar frontvorming kan optreden. Men bekijkt de zaken steeds vanuit een bepaald, namelijk binnen-kerkelijk oogpunt. Het kan bijzonder verfrissend en stimulerend werken, wanneer aan het gesprek mensen deelnemen, die een geheel andere achtergrond en gedachten wereld hebben en de zaken dan ook van een geheel andere kant benaderen.
Juist bij de bijbelstudie, waarom het hier gaat, kunnen hun vragen en opmerkingen ontdekkend zijn en nieuwe aspecten aan het licht brengen.
2e voor de "buiten-kerkelijken": Voor velen van hen is de drempel van de kerk heel hoog. Zij zullen er niet gauw of soms zelfs nooit toe komen de kerkdiensten bij te wonen, ook al hebben zij echte belangstelling voor de bijbelse boodschap. Eén van de meest effectieve methodes om mensen met het Evangelie te benaderen is die van de kleine gesprekskring aan huis! Omdat wij de opdracht hebben om het heil door te geven moeten we m.i. overwegen onze bijbelstudiekringen open te stellen voor "zoekende" mensen uit onze buurt of kennissenkring.
Juist wanneer we dit doen is er álles aan gelegen dat het gesprek geen menselijk geredeneer en gediscussieer wordt, maar een intens bezig-zijn met de boodschap van Jezus Christus blijft!
11. Een bijbelstudiekring zal pas dan optimaal functioneren, wanneer deze tegelijk een ge b e d s k r i n g vormt.
Bijbelbespreking is de beste basis voor gemeenschappelijk gebed! En gemeenschappelijk gebed is tegelijk de beste beëindiging van de bijbelbespreking!
Het hoort eigenlijk bij elkaar. Samen naar de bijbel luisteren èn samen bidden sticht de sterkste geloofsgemeenschap!
Enkele "tips" hiervoor: - Men vormt nog geen "gebedskring", wanneer de bijeenkomst met gebed wordt "geopend" en "gesloten". Het betekent, dat men bij elkaar komt óók o m t e b i d d e n, waarbij iedere aanwezige de gelegenheid moet krijgen om aan het gemeenschappelijk gebed mee te doen.
- Dit kan het best geschieden door zo tijdig de bespreking te besluiten, dat er nog enige tijd (bijv. een kwartier) over blijft voor samen bidden.
- Bespreek vooraf met elkaar, voor wie of waarvoor gebeden zal worden, en laat men daarbij zoveel nodig en mogelijk informatie geven opdat iedereen mee kan bidden en ook concreet kan bidden.
- De gespreksleider kan het gebed inzetten, waarna andere aanwezigen het kunnen overnemen, terwijl men kan besluiten met een gemeenschappelijk gebeden "Onze Vader".
"Voorwaar, Ik zeg u: wanneer twee van u op de aarde eenparig zullen begeren, zal het hun ten deel vallen van mijn Vader, die in de hemelen is.
Want waar twee of drie vergaderd zijn in mijn naam, daar ben Ik in hun midden"!