Revolutie
1971-11-19
Sommige revoluties zijn even rechtmatig van oorsprong als strekking geweest. Uit verregaande onderdrukking ontstaan, bedoelden en bewerkten zij het behoud van vrijheid en recht.- Jaargang 15
- nummer 32
Door strenge toepassing der Revolutie-leer wordt men, in stelselmatige getrouwheid, tot de meest buitensporige ongerijmdheden en tot de ergste gruwelen geleid.
Groen van Prinsterer
De Revolutie is begonnen met de verklaring van de rechten van de mens, zij zal pas eindigen door de verklaring van de rechten Gods.
De Bonald
Dit nummer en het volgende van ons ons blad zullen bijna geheel gevuld zijn met artikelen over revolutie. Er komen verschillende aspecten niet aan de orde, omdat we dan bij de omvang van een boek zouden komen.
Deze themanummers brengen met zich mee, dat andere artikelen-series onderbroken worden. We nemen aan dat de lezers zullen begrijpen dat dit niet anders kan.
Wij leven in een tijd, waarin de roep om de verandering der structuren . steeds dringender en ook wel steeds dreigender wordt. Al had Bilderdijk niet helemaal gelijk met zijn "in het verleden ligt het heden", ongelijk had hij ook niet geheel. Vandaar dat aan de revolutie in het verleden de nodige aandacht wordt besteed. Helaas ontbreekt een artikel over "Luther en de Boerenopstand", dat Prof. Veenhof zou schrijven, maar dat hem nu niet mogelijk is door zijn ziekte.
Geprobeerd is naast de aandacht voor de historie het heden niet uit het oog te verliezen. Het artikel van Mr Van Zwieten moge een voorbeeld zijn van onze aandacht ook voor zeer actuele problemen.
Voor de oudere lezers is met het woord revolutie het woord ongeloof direct verbonden. Sedert Groen en Kuyper kan dat niet anders.
Voor de jongeren zal dat niet het geval zijn. Integendeel vaak.
Het is goed bij het lezen van dit nummer te bedenken dat het woord revolutie op zich zelf een neutraal woord is.
Het betekent omwenteling. Omwentelingen kunnen goed en kwaad zijn.
Als de omwenteling inderdaad voortkomt uit ongeloof, valt er niets goeds van te zeggen, zelfs niet als men de
situatie, die ontstaat na de omwenteling, een betere zou vinden en ook werkelijk beter zou zijn dan de oude. Al wat niet uit het geloof is, is zonde.
Sedert de Praagse Vredesconferentie van 1964 is men gaan spreken van een "theologie van de revolutie". Nu maar de dwaasheid van de uitdrukking in het midden latend, wordt daaruit wel duidelijk dat ook onder christenen revolutie niet direct meer verbonden wordt met ongeloof, maar juist verbonden met het geloof in Jezus van Nazareth. Of men dan ook de Christus der Schriften bedoelt, is vaak ook de vraag. Het geloof in de opstanding, zo stelt men, brengt met zich mee de opstand tegen alle onrecht en tegen alle mensen die onrecht begaan. Ook al zijn ze "boven ons gesteld".
Hier ligt voor de christen, dunkt me, het hart van de kwestie.
Want niet in het geding kan zijn dat we het onrecht onrecht mogen noemen, maar wel in het geding is de vraag wat men, in de situatie van het onrecht geplaatst, wel of niet mag doen.
Daarbij komt dan direct de vraag of de opstand ook een gewelddadige mag wezen.
Er zit een groot stuk tragiek in het vragen om een nieuwe Marx door de socialist dr ManshoIt, zoals hij onlangs deed. Een groot deel van Europa en Azië wordt beheerst door wat men noemt Marxistische stellingen.
Maar zelfs een socialist erkent met zijn vragen om een nieuwe Marx, dat deze revoluties geen blijvende en principiële verandering te weeg hebben gebracht.
Daarbij valt te bedenken dat de revoluties uit de geschiedenis verschrikkelijk veel doden hebben gevraagd.
Meer dan de systemen, waartegen men in opstand kwam.
Dat de "verworpenen der aarde" naar het geweld. hebben gegrepen is niet zo vreemd. De bloedheren en tyrannen van deze wereld hebben het er maar al te veel naar gemaakt en maken het er nog maar al te veel naar. Maar dat zij op hun beurt meer doden op hun geweten hebben, is niet te weerspreken en een stuk "ijdelheid", waarover de Prediker spreekt als hij het heeft over de zucht naar veranderingen. Het "geweld" wordt altijd wel als tijdelijk voorgesteld, maar is helaas steeds een blijvend verschijnsel. De macht corrumpeert wel niet altijd, maar toch wel vaak.
De H. Schrift verbiedt ons in déze bedeling een heilstaat te verwachten.
Zo lang de zonde woelt is er geen structuur te bedenken, die niet door die zonde wordt aangetast. Want het woord geldt nog steeds: alleen het Evangelie kan ons echt redden en bevrijden.
Het is goed te bedenken, dat wij dit alles kunnen zeggen en laten drukken in een vrij land. We lopen niet het gevaar in de gevangenis te komen. Het stille en geruste leven is echt iets om dankbaar voor te zijn.
Tegelijk hebben we te zien dat er steeds meer een maatschappij groeit, ook in het Westen, waarin het geweld a.h.w. ingebouwd wordt. Dan ontstaat de anarchie en daarna de dictatuur of van rechts of van links. Dat maakt voor mij geen principieel verschil.
Daarom is het goed te vragen of we niet bezig zijn iets weg te werken dat we, als het eenmaal weg is, misschien wel nooit meer terug zullen ontvangen.
Als deze nummers mogen dienen aan het stimuleren van het nadenken over deze dingen in het licht van de H. Schrift, dan is het doel van de redactie bereikt.