‘Ons leven is veel meer dan leven zonder’
2014-05-31
‘U hebt gewoon vier keer heel veel pech gehad’, zei de huisarts tegen Jelle en Tina de Vries, nadat Tina’s vierde zwangerschap in een miskraam was geëindigd. Dat was op nog niet de helft van uiteindelijk meer dan tien zwangerschappen.- Jaargang 58
- nummer 11
Een lange weg van hoop en vrees en ‘weer niet’.
Toen Jelle en Tina, lid van de NGK Amersfoort-Zuid, 19 jaar geleden trouwden, hadden ze weinig gedachten over kinderen en planning. Jelle: ‘We legden het in Gods hand, al denk ik terugkijkend wel dat de kinderwens al vanaf het begin van ons huwelijk leefde. We waren daarin onbekommerd naïef: nooit gedacht dat we geen kinderen zouden kunnen krijgen.’ De eerste jaren werden gestempeld door korte zwangerschappen. Op het moment dat ze overwogen om het medische circuit in te stappen, kwam de zwangerschap die uiteindelijk bijna dertig weken zou duren. Een dochter werd geboren, Jitske Jedidja (Gods lieveling), maar ze was niet levensvatbaar.
Dat grote verdriet gaat mee tot op de dag van vandaag.
Beleving
Na nog weer een aantal miskramen besloten Jelle en Tina om verder af te zien van pogingen om kinderen te krijgen.
Tina: ‘Het werd voor ons steeds zwaarder. Psychisch, maar voor mij ook lichamelijk. Het gaf zulke spanningen en elke keer weer die teleurstelling.
Dat was niet vol te houden.’ Jelle voegt eraan toe: ‘Dat besluit zelf had iets van een rouwproces, want je kinderwens overlijdt als het ware.
Maar het ging echt niet meer. We waren zo intensief bezig met het krijgen van kinderen – ergens stempelde dat ons leven meer dan als we wel kinderen hadden gekregen.’ Veel spanningen dus, en een beleving die heel verschillend was. Tina: ‘Het feit alleen al dat ik de zwangerschappen heel lijfelijk ervoer, maakte het anders dan voor Jelle. Maar ook emotioneel zit je er vaak verschillend in, ook qua fase.’ Beiden benadrukken hoe belangrijk het is dat je elkaar daarin respecteert en dat je de ander de ruimte biedt in die eigenheid.
Jelle: ‘Verschillen waren er ook met anderen, die (aanvankelijk) geen kinderen konden krijgen. Een broer van me bleef lang kinderloos, maar zijn vrouw raakte ook geen enkele keer zwanger. Dan is er ook die weg van hoop
en teleurstelling, maar toch weer heel anders.’
Maakbaarheid
De weg van adoptie zijn Jelle en Tina niet ingeslagen. Wat meespeelde, was dat er in de kring van de familie op dat punt moeizame ervaringen waren.
Maar er was meer. ‘We tilden zwaar aan de vraag of adoptie een middel was om onze kinderwens te vervullen of dat we onbaatzuchtig – uit echte liefde – kozen voor de zorg voor een kind’, zegt Tina. ‘Het stond voor ons ook niet los van vragen rond de maakbaarheid van het leven. In ons werelddeel zijn wensen zo vervulbaar.’ Eén keer kwam het verlangen om te adopteren heel dichtbij. Dat was in een kindertehuis in Roemenië. De omstandigheden waren zo miserabel dat Jelle en Tina bij wijze van spreken alle kinderen wel mee naar Nederland hadden willen meenemen. Maar adoptie vanuit Roemenië was onmogelijk.
Jelle: ‘Dat versterkte ons besef dat het misschien wel Gods weg zou kunnen zijn om samen ons leven te leiden –
ook als het gaat om bezig zijn in Gods Koninkrijk.’
Deken
Waar was God in die jaren van hoop en vrees? ‘We zijn bij vlagen heftig met God in gevecht geweest’, zegt Jelle. ‘Want je bidt keer op keer, dankt voor een zwangerschap – al is dat met angst en onzekerheid – en dan komt toch weer de klap van de miskraam. Je denkt op een gegeven moment: bidden we niet goed, heeft bidden nog wel zin? Of de gedachte: als het nog een keer mis gaat, zeg ik God vaarwel.’ ‘Bij de dood van Jitske stortte ons geloof echt in’, vervolgt Jelle. ‘Het is een soort shock: alles stopt. Alsof er een nieuwe jaartelling begint. En toch was er tegelijk het besef dat God ons vasthield.
Heel bijzonder was het moment dat onze predikant Koos Veefkind na de dood van Jitske bij ons kwam in het ziekenhuis. Hij zat daar stil, misschien wel een kwartier. Voor ons leek het een eeuwigheid. Toen vertelde hij dat een vrouw uit onze gemeente, die dodelijk ziek was, had gezegd dat ze God ervoer als een warme deken.
‘Je denkt op een gegeven moment: bidden we niet goed, heeft bidden nog wel zin?’
Veefkind vroeg of we ons daar iets bij konden voorstellen. En toen we mompelden dat we dat wel “snapten”, zei hij: “Ik kan me er niets bij voorstellen.” Het wonderlijke was dat hij daarmee zo dicht kwam bij wat er diep in ons leefde aan twijfels en wanhoop over God, dat dat onvoorstelbare juist daardoor veel dichterbij kwam. Dat God ons vasthield! Ons geloof is door wat we meemaakten sterk veranderd, veel opener geworden, minder geneigd om te willen verklaren. Het is veel meer: vertrouwen en
loslaten.’
Angel
In die lange weg stuit je ook op de kracht en zwaktes van mensen om je heen. Tina: ‘Er is veel verlegenheid bij mensen, om te reageren. Als we na drie maanden vertelden dat we een miskraam hadden gehad, reageerden mensen soms heel zakelijk met: “O, ik wist niet eens dat je zwanger was.” Om die reden hebben we het op een gegeven moment ook maar direct verteld als ik zwanger was. Maar we hebben door de jaren heen veel steun ondervonden vanuit de gemeente en vooral uit onze bijbelkring.
Die leefden mee, ook heel praktisch. Dat was heel bijzonder.’ De pijn en het gemis zijn er nog steeds, maar de angel is er wel wat uit. Jelle: ‘Je gaat met je gemis echt de fases van je leven door, merken we.
Op een gegeven moment de basisschool, dan de middelbare school.
Dat je je kind eens even helpt met zijn huiswerk, al dat soort dingen mis je. Pas trouwde een kind van één van de mensen van onze kring. Dan denk je: dat zullen wij nooit meemaken.
De pijn is steeds weer anders, anders van kleur en qua emotie. En ook de bekende dingen: dat gesprekken op een
verjaardag of zoiets zo breed over de kinderen gaan. Ja, dan zit je er wel een beetje bij.’
Gang
Toch zijn Jelle en Tina zeker niet alleen maar gestempeld door het gegeven dat ze zonder kinderen te leven hebben. Het werk doet beiden goed. Tina werkt in de missionaire organisatie EA-EZA en Jelle houdt zich bezig met de reparatie van oude Italiaanse auto’s. Daarnaast speelt muziek een grote rol in hun leven (begeleiding in de kerkdiensten).
Verder heeft het Roemenië-werk hun hart en genieten ze van de kerkelijk contacten tussen Amersfoort en Sântimreu.
Jelle: ‘Daarin kunnen we echt bezig zijn met de dingen van God Koninkrijk en dat doet ons goed. Wat we meemaakten, heeft ons ook gevoeliger gemaakt voor de nood in de wereld en dat in de volle breedte.’ Bij alles zijn Jelle en Tina dankbaar dat ze elkaar in al die momenten van teleurstelling en crisis niet zijn kwijtgeraakt. Tina: ‘We zijn dankbaar voor elkaar. Want het is in die moeilijke fases soms zo dat je wel dezelfde dingen beleeft, maar zo verschillend dat het lijkt dat je door een verschillende gang loopt. Het is juist dan ontzettend gaaf om elkaar te vinden. Daar is veel ruimte voor nodig. Ook ruimte om samen weer te genieten van de dingen die God geeft.’
Freddy Gerkema is predikant van de NGK Amersfoort-Noord en lid van de redactie van Opbouw.