Zie de nood van jongeren!
2014-05-31
De hartenkreet boven dit artikel staat niet los van de actualiteit. Jongeren en jongvolwassenen verlaten massaal de kerk. Ruim 80 procent van de jongeren in Nederland heeft geen contact meer met een kerkelijke gemeenschap en veel van de jongeren die nog wel in de kerkbanken zitten vervelen zich. Dit stelt kerken voor een enorme uitdaging en legt vaak grote druk op jongerenwerkers. De onlangs vernieuwde Jongerenwerkersopleiding van de Wittenberg rust hen toe.- Jaargang 58
- nummer 11
Veel kerken worstelen met de vraag hoe ze hun kinder- en jongerenwerk goed kunnen vormgeven. Er worden activiteiten georganiseerd om kinderen en jongeren een eigen plek te geven, maar hoe zorg je voor een goede leerlijn? Wie begeleidt de vrijwilligers?
Wie zet het beleid neer en wie controleert en vernieuwt? Steeds meer kerken stellen daarvoor een jongerenwerker aan. Hij of zij coördineert het kinder- en jongerenwerk, maakt het beleid en heeft vaak ook contact met jongeren. Maar lukt dit ook en werpt het vruchten af?
De Jongerenwerkersopleiding (JWO) van de Wittenberg rust jongerenwerkers toe om dit belangrijke werk in hun gemeente vorm te geven. Ze oefenen vaardigheden en krijgen tools om professioneel jongerenwerker te zijn. De opdrachten en lessen sluiten direct aan bij de werkplek van de jongerenwerker.
Geactualiseerd
Voor de start van de JWO deed Sabine van der Heijden van 1998 tot 2000 grondig onderzoek. De Wittenberg gaf haar vervolgens een plek om haar dromen ten uitvoer te brengen, waarna de JWO in september 2000 van start ging.
De JWO is een leergemeenschap die gericht is op het vormen van christelijke jongerenwerkers. Studenten worden alleen aangenomen als zij een praktijkplaats hebben waar ze hun opdrachten kunnen uitwerken, zodat de jongeren met wie ze werken er direct wat van merken.
In april 2014 is een grote vernieuwingsslag van de opleiding afgerond.
René Boeije, trainer bij de JWO: ‘Elke lesmodule is kritisch tegen het licht gehouden en geactualiseerd. De opleiding sluit nu meer aan bij de praktijk.
We willen het lokale jongerenwerk ondersteunen en de opdrachten daarop aanpassen, zodat de student direct vruchten plukt van zijn studie aan de JWO. Geen standaardopdrachten, maar opdrachten die meteen uitgevoerd kunnen worden in de praktijk.’ Ook is de opleiding flexibeler geworden.
Er zijn meer momenten waarop studenten kunnen starten. Voor sommigen is het niet haalbaar om twee jaar te studeren. Zij kunnen er dan voor kiezen om de modules te verspreiden over bijvoorbeeld vier jaar.
Discussie
De lessen van de JWO worden gegeven door docenten die zelf werkzaam zijn (geweest) in de praktijk van het jongerenwerk. De studenten hebben ieder hun eigen praktijkplaats, waardoor studenten ervaringen kunnen uitwisselen met elkaar en met hun docenten.
De studenten hebben diverse kerkelijke achtergronden, van protestant tot katholiek, van gereformeerd tot evangelisch. Ook komen ze uit allerlei verschillende werkvelden, van kerkelijk jongerenwerk tot jongerenwerk op straat. Door die diversiteit in achtergrond en ervaring is er veel discussie en wordt de eigenheid van de studenten geslepen.
De tweejarige opleiding start met een module over de ontwikkeling van jongeren en een kennismaking met de jongerencultuur. Vervolgens komen er verdiepende modules aan de orde: leiderschap, teamwork, leren geloven, missionair werk (woorden én daden), pastoraat, straatwerk, vieren en intercultureel werken. Naast deze modules, die elk ongeveer vier lesweekenden duren, zijn er lintmodules. Elk lesweekend start met een stevige bijbelstudie en ook coaching keert steeds terug. Hierdoor krijgen studenten een goede, inhoudelijke basis mee.
Compenseren
Jongeren in Nederland zijn zoekende.
Ze hebben een drastisch tekort aan voorbeeldfiguren. Volwassenen verlangen terug naar een leven als jongere, met bijbehorende vrijheid en mogelijkheden. Dat wordt gezien als ideaal, terwijl jongeren dat juist niet zo ervaren en zoeken naar identiteit en houvast. In hun tienertijd moeten ze belangrijke levenskeuzes maken, maar vaak lopen ze daar gewoon aan voorbij.
Juist als kerken moeten we investeren op dit gebied en zorgen dat we voor jongeren klaarstaan. De JWO heeft als focus om jongeren hoop te bieden en te leren zelfstandig hun leven vorm te geven. De jongerenwerker doet dat met zijn kwaliteiten en vaardigheden, maar zeker ook met zijn persoonlijkheid.
Door de begeleiding en hulp kan de jongerenwerker het gebrek aan goede voorbeelden compenseren. Uiteindelijk is de JWO er dus vanwege de jongeren: zij vormen de drive om de opleiding aan te bieden.
Geworteld
Als jongerenwerker moet je stevig in je schoenen staan. Er komen vragen en problemen op je af waar jongeren mee rondlopen. Ook kan er weerstand zijn van anderen uit de kerk: vrijwilligers, kerkenraadsleden, leidinggevenden, ouders. Daarom is er tijdens de opleiding veel aandacht voor persoonlijkheidsvorming van de jongerenwerker. Door intensieve coaching en supervisie wordt hij ‘geworteld’ en krijgt hij een stevige ruggengraat. We merken dat goed opgeleide jongerenwerkers daardoor niet snel afhaken. Ze blijven lang betrokken bij het jongerenwerk.
Levensbelang
Er is een enorm zendingsveld binnen de gemeente. Daarom kunnen kerken enthousiaste jongerenwerkers, jeugdouderlingen of tienerwerkers aanbieden om zich te professionaliseren om het jongerenwerk in de kerk naar een hoger plan te tillen. Christelijk Nederland moet gaan investeren in jongeren en gemeenteleden zoeken die met jongeren willen optrekken. De nood van de jongeren moet gezien worden.
Dat is van levensbelang voor hen!
Gerrina van Egdom is medewerker communicatie bij de Wittenberg.
De praktijk
Jan-Peter Molenaar is al enige tijd werkzaam als ouderling jongerenwerk in Rotterdam Nesselande en kiest voor de JWO om meer theoretische kaders en achtergronden te krijgen voor zijn werk. ‘De lessen zijn goed toe te passen in de praktijk: heel concreet als het gaat om vakken als pastoraat (handvatten), evangelisatie, diaconaat, visie en beleid.
Opdrachten worden in de eigen gemeente gedaan, dus er is direct profijt.’ ‘Voor de module diaconaat ben ik met drie jongeren uit onze gemeente gaan helpen bij de wijkmaaltijd van House of Hope in Rotterdam-Zuid. De jongeren waren enorm enthousiast. Inmiddels is deze eenmalige actie omgezet in een structurele diaconale activiteit, die vier keer per jaar plaatsvindt. Interessant detail is dat ook oudere gemeenteleden het leuk vinden om mee te gaan.’ ‘De meerwaarde van de JWO voor mijn gemeente is dat de gemeente direct profiteert van het resultaat van mijn opdrachten, bijvoorbeeld door aanscherping van het visie- en beleidsplan voor het jongerenwerk, door het betrekken van jongeren bij diaconale activiteiten of door het doorgeven van mijn opgedane kennis aan de jeugdleiders. De komende jaren kan ik nog veel delen in onze gemeente.’
Info
De JWO is een tweejarige deeltijdopleiding.
Eens per twee weken is er een lesweekend van vrijdagochtend tot zaterdagmiddag uiterlijk 14.00 uur. Lesweekenden bestaan uit bijbelstudie, inhoudelijke lessen, creatieve lesvormen en praktijk. Studenten blijven overnachten op de Wittenberg en daardoor is er, naast de lessen, veel ruimte voor ontspanning en persoonlijke contacten.