Sfeervolle kerkzaal Ermelo biedt volop ruimte voor bezinning en ontmoeting - Wie goed kijkt ziet mee
2005-09-23
ERMELO/HARDERWIJK/PUTTEN- De Nederlands Gereformeerde kerk in Ermelo is ingrijpend verbouwd. Het gebouw is uitgebreid met een vleugel aan de achterzijde. De kerkzaal was al een aantal jaren te krap. Ook het interieur was aan een opknapbeurt toe. Het liturgisch centrum, praktisch maar somber, liet weinig ruimte voor verbeelding. ‘Als ik opdracht kreeg zou ik het wel weten,’ dacht kunstenaar en aannemer Bob Kiezebrink soms op zondag als gemeentelid tijdens de dienst. Hij kreeg de opdracht, beleefde er veel plezier aan en vertelt erover. Niet teveel, er moet ook iets overblijven voor de kerkgangers om zelf te ontdekken.- Jaargang 49
- nummer 18
Om een liturgisch centrum vorm te geven moet je verstand hebben van materialen en constructies, creativiteit om iets te ontwerpen en liefde voor de boodschap van de kerk. Bob Kiezebrink, heeft het alledrie. Het getal drie speelt ook een belangrijke rol in kansel, avondmaalstafel en doopvont van de Nederlands Gereformeerde Kerk in Ermelo die in het weekend van 9 september feestelijk is heropend.
Uitgangspunt
De Drie-eenheid, Vader, Zoon en Heilige Geest vormt het uitgangspunt als krachtige basis van het geloof.
Mooie bijkomstigheid is dat deze drieslag overeenstemt met een belangrijke wet in de statica, namelijk dat alles staat met het getal drie. ‘ Denk maar aan een tent. Met twee stokken valt alles om, met drie blijft het staan.’ Verder is het kruis zichtbaar.
Herkenbaar, maar niet massief en somber. ‘In sommige kerken zie je het kruis heel donker aan de muur of op de kansel.
Waarom zo somber, denk ik dan. Het kruis geeft juist reden tot blijdschap, door het lijden heen.’
Prominent
De beeldtaal van de Drieeenheid, en van het kruis als symbool van lijden en opstanding van Jezus, is op allerlei manieren verwerkt. Prominent als drager van de kansel. Fier en krachtig uitgevoerd in roestvrijstaal, maar toch ook een beetje verstopt achter twee balken van het rustieke eikenhout waarmee zowel het liturgisch centrum als de lambrisering is uitgevoerd. Deze gelaagdheid is een bouwkundige vondst die de geloofsinhoud tegelijkertijd stevig verankert maar niet dichttimmert. De poten van de tafel zijn zo opgebouwd dat vanaf elke plaats drie lagen zijn te zien. De middelste laag is open. Kiezebrink: ‘ Er blijft iets open in het geloof, niet alles is te vatten.’
Omarming
Het doopvont springt direct in het oog. Anders dan bij kansel en avondmaalstafel met strakke vormgeving is het hout hier gebogen. Wijdopen en ontvankelijk naar boven gericht staat het blij en een beetje juichend naast de strak vormgegeven kansel en avondmaalstafel. En dat is ook de bedoeling. ‘De doop is een heel blij gebeuren.’ De Drie-eenheid komt ook hier terug in de drie dragers van de glazen kom voor het doopwater. Het kruis ook. Zelfs meerdere keren, maar dat ziet alleen degene die goed kijkt. De stalen ring (symbool van de eeuwigheid) die als een stevige omarming de drie staanders bijeenhoudt, is van de bovenkant bezien in drie segmenten verdeeld. Elk segment vormt de dwarsbalk van een kruis. De horizontale balk wordt gevormd door een strip van roestvrijstaal in het midden van elk van de staanders die daardoor ook weer gelaagd zijn. De symboliek van het doopvont wordt nog eens versterkt door een ronde spiegel van staal. De lambrisering die de kerkgangers als het ware omarmt roept, met het liturgisch centrum als begin- en eindpunt een sfeer op van geborgenheid.
Blij
De Nederlands Gereformeerden in Ermelo zijn heel blij met hun vernieuwde gebouw dat mogelijkheden biedt voor bezinning en ontmoeting. Als streekgemeente met leden in Ermelo, Harderwijk en Putten wordt veel waarde gehecht aan ontmoeting na de diensten maar ook doordeweeks. De gemeente wil graag vorm geven aan het streven naar een open en gastvrije gemeente en de sfeervolle kerkzaal in lichte tinten met een moderne open keuken met buffet past in dat streven.
Van die gastvrijheid werd tijdens de heropening op vrijdagavond 9 september druk gebruik gemaakt.
Historie
Omwonenden van de verbouwde kerk, lokale bestuurders en Nederlands Gereformeerden die de afgelopen jaren lid zijn geweest van de streekgemeente in Ermelo kregen koffie, drankjes en hapjes en uitleg over het liturgisch centrum.
Ook inwoners van Ermelo waren uitgenodigd via een plaatselijk huis-aanhuis blad. De historie van het gebouw is nauw verbonden met dominee Witteveen en diens opvolger dominee Arend Mooij. Witteveen is de grondlegger van de ‘Huizen van Barmhartigheid’ rond Ermelo, die al in vroeger eeuwen van Ermelo een echt zorgdorp hebben gemaakt.
Die instellingen bestaan nog steeds en veel inwoners van Ermelo hebben banden met de, inmiddels moderne zorgcentra.
Dat maakte het voor velen interessant een kijkje te nemen in het gebouw dat in 1975 werd gekocht door de Nederlands Gereformeerden na de kerkscheuring met de vrijgemaakten. De Nederlands Gereformeerden waren destijds niet de eersten die in het gebouw een toevlucht vonden na een kerkelijk conflict. Het gebouw is in 1900 gebouwd door genoemde dominee Mooij die na een kerkelijk conflict op straat kwam te staan.
Schulden
Hij was een trouwe volgeling, en opvolger van dominee Witteveen, die bij zijn overlijden in 1884 veel bezittingen, maar vooral ook veel schulden naliet. De Zendingskerk, een prachtig historisch kerkje aan de weg van Harderwijk naar Ermelo, de huizen en de landerijen werden in een stichting ondergebracht, de Zendingsstichting Huizen van Barmhartigheid te Ermelo. Om de schulden te saneren eiste het stichtingsbestuur in 1898 de pastorie op ten bate van de stichting.
Dominee Arend Mooij die al een aantal jaren predikant was van de Zendingskerk werd na een conflict op straat gezet. In 1900 was een Ermelose schoenmaker bereid om een stuk grond te verkopen aan de Van Beekweg waar nog datzelfde jaar het huidige kerkgebouw verrees. Na het overlijden van dominee Mooij gebruikte de Nederlands Hervormde gemeente in Ermelo het gebouw een aantal jaren als verenigingsgebouw tot 1970.
Ontmoeting
De ruim 260 leden die de Nederlands gereformeerde kerk nu telt zijn voor een aanzienlijk deel van huis uit niet Nederlands Gereformeerd.
Dat geldt ook voor de predikant, dr. J.P. van Riessen die een aantal jaren gelden een overstap maakte vanuit de Gereformeerde Kerk. Sommigen gingen over door huwelijk, anderen voelen zich aangetrokken door de saamhorigheid van een kleine gemeente. Kennen en gekend worden vinden de Nederlands Gereformeerden in Ermelo heel belangrijk en het vernieuwde gebouw biedt daarvoor mogelijkheden.
Op zaterdag 10 september werd dat duidelijk toen er feest was voor de eigen leden met muziek, een gezamenlijke maaltijd en spelletjes.
Op het binnenplein stond een springkussen voor de kinderen.
God woont in mensen, niet in gebouwen, was de teneur van de inwijdingsdienst op de zondag van het feestweekend.
‘Het is niet zo dat we alleen in de kerk God kunnen ontmoeten, dat kan overal,’ zei ds. Van Riessen in zijn preek. Toch stond hij heel blij en dankbaar op de nieuwe kansel. ‘Het gaat erom dat dit gebouw ons bepaalt bij God. Een mooie kerk en de voorwerpen hier in de kerkzaal helpen daarbij.’ De verbouwde kerk heeft ruimte voor 230 stoelen en een extra ingang die toegang geeft tot de crècheruimte.
Het gebouw heeft een moderne keuken met inbouwapparatuur en een uitgiftepunt voor koffie. Er is een verwarmingssysteem aangelegd door het hele gebouw en een mechanische ventilatie die schone buitenlucht aanvoert. Een nieuwe geluidsinstallatie met ringleiding en aansluiting voor een beamer als ondersteuning van de diensten.