Wim Rietkerk: vertegenwoordiger van kerk en gemeenteraad
2005-10-21
Of hij van lijstduwer (30e plaats) wilde optrekken naar de eerste plek en gemeenteraadslid van de Christenunie in de stad Utrecht wilde worden. Toen dat Wim Rietkerk (64) vorige zomer werd gevraagd, dacht hij: 'Ja, why not, dat is een mooie taak'. Rietkerk, toentertijd parttime lerend ouderling in de gemeente - Jaargang 49
- nummer 20
Wageningen en l'Abri-werker, is inmiddels ruim een jaar raadslid. 'Het raadswerk is leuker dan je denkt.'
Begin deze eeuw nam ds. Wim Rietkerk afscheid van de Jeruzalemkerk in Utrecht om zich fulltime aan l'Abri te wijden. Een jaar later nam hij, naast het werk voor l'Abri, in de NGK Wageningen het parttime ambt van 'lerend ouderling' over van de naar Pijnacker vertrokken Pieter van Kampen. Daar zette hij samen met de gemeente zijn schouders onder het opzetten van een nieuwe gemeentestructuur.
Tot hij in 2004 naar Utrecht vertrok om de eenmansfractie van de Christenunie te leiden in de Utrechtse gemeenteraad. 'Het was een baan die ik niet heb gezocht maar die tot mijn eigen verrassing op mijn weg werd gelegd. Ik heb er een aantal
weken over gepraat en nagedacht en toen besloten om het te doen. Het leek me een geweldige uitdaging.'
Tentpinnen
Natuurlijk. Rietkerk is de eerste die beaamt dat zijn tentpinnen regelmatig worden losgehaald. 'Dat is iets waarom sommigen mij benijden en wat anderen mij verwijten. Het heeft niets te maken met trouweloosheid, nonchalance of te weinig betrokkenheid - de laatste jaren ten minste zeker niet. Wel met een levenshouding en mijn geloof in de praktische leiding van God in mijn leven. Ik probeer voortdurend af te tasten op welke plek God mij wil gebruiken.' Gemak, verveling, werk dat zijn fascinatie verliest of op de automatische piloot wordt gedaan; Rietkerk rilt ervan en vertelt dat het voor hem signalen zijn dat er aan zijn tentpinnen wordt gerammeld. 'Als ik iets daarvan voel komen en er komen andere prikkels op mijn weg, dan stel ik me daarvoor open. Is dit een uitnodiging dat God mij op die plek wil gebruiken?' Na een korte stilte: 'Wij gereformeerden zijn sterk in normbesef, maar dat God persoonlijk met je bezig is en deuren open en dicht doet, heb ik niet van huis uit meegekregen.'
Topprestaties
Is de uitdaging van het raadslidmaatschap even groot als verwacht als hij terugkijkt op het afgelopen jaar?
Rietkerk: 'Ik heb tot nu toe geen seconde getwijfeld aan deze move. Ik ben altijd georiënteerd geweest op de politiek en op maatschappelijke ontwikkelingen.
Door het werk voor l'Abri dat ik de afgelopen dertig jaar ononderbroken heb gedaan, kon ik de overstap goed aan, hoewel er natuurlijk best lacunes zijn als je er zo laat mee begint. Op het gebied van vergunningenstelsels. Financiën. Ik kan de uitleg wel begrijpen maar op een aantal gebieden kan ik niet meedenken.
Daarin zit echter ook het voordeel van een eenmansfractie. Je hoeft niet op elk terrein topprestaties te leveren. Ik werk samen met heel vakbekwame, verstandige en zeer efficiënt werkende fractiemedewerkers en we hebben de portefeuilles onder elkaar verdeeld. En ja, het werk geeft mij zeer veel voldoening. Het is gevarieerd, intensief en zeer breed.'
Stoeptegels
Protest aantekenen tegen verruiming van het aantal koopzondagen, tegen gratis toegang van U-pashouders aan een paranormale beurs, nadenken over een extra station in Lunetten, over fietsvoorzieningen en een scheefliggende stoeptegel; hoe boeiend is dit vak voor een predikant die houdt van studeren, discussiëren over de zin van het leven en die graag zoekt naar de grote, algemene verbanden?
Rietkerk krijgt de vraag vaker en geeft geroutineerd antwoord.
Dat de scheefliggende stoeptegels zich natuurlijk voordoen maar dat er veel grotere, complexere onderwerpen zijn. Zijn ogen beginnen te glimmen en hij loopt naar het bureau met veel stapels papieren. Hij vist uit een stapel een stevig rapport en is vervolgens niet meer te stuiten. Over 'dat ellendig blok beton' Hoog Catharijne waarvoor momenteel een masterplan wordt ontwikkeld. 'Je krijgt de mogelijkheid om mee te denken over het vernieuwen ervan, je ziet waar de pijnpunten liggen, de onmogelijkheden. Om dan tot iets komen waarvoor je echt kunt gààn, is heel mooi werk.' Terwijl hij de papieren teruglegt op een stapel, stapt hij moeiteloos over op een ander heel groot probleem dat zijn hart heeft: de integratie van allochtonen in de stad.
Fel: 'Gemiddeld is in Utrecht de helft van de basisschoolbevolking allochtoon.
De helft! Moet je je eens indenken wat dat betekent voor de stad. In de toekomst is de meerderheid van de stadsbevolking van allochtone afkomst.
Als je de problematiek ziet die dat met zich meebrengt, dan heb je het niet over een scheefliggende stoeptegel, maar ben je op alle gebieden aan het meedenken over de toekomst.'
Betrokkenheid
Wat Rietkerk heeft geraakt het afgelopen jaar als gemeenteraadslid is de volstrekte afwezigheid van de kerk in de gemeenteraad ('De kerken zijn op stadsbestuursniveau volstrekt uitgepraat') en de afwezigheid van mensen uit de kerken - voor zover Rietkerk ze kent - op alle wijkraden. Zo ontmoette hij het afgelopen jaar slechts een gemeentelid tijdens de raadsvergaderingen die om de maand in een Utrechtse wijk worden gehouden en waarin wijkbewoners ook inbreng hebben. 'Begrijp me goed. Ik was daar vroeger ook niet. We maakten ons druk over het verlies van jongeren, waren aan het redden wat er te redden viel. Wat we niet doorhadden is dat we, overweldigd door tijd- en aandachtgebrek, de zicht en visie op het stadsbestuur zijn kwijtgeraakt. Nu zie ik hoe belangrijk het is om als christen ook op deze plek aanwezig te zijn.' Rietkerk vindt het daarom evenzeer zijn taak om de gemeenteraad te vertegenwoordigen in de kerk, als de kerk in de gemeenteraad.
En dus praat hij op de New Wine-conferentie en tijdens een opwekkingsbijeenkomst in het stadion en in preken (die hij nog steeds wekelijks in den lande houdt) over de noodzakelijke betrokkenheid bij christenen op de stad. Zijn adagium: Bid tot de Heer voor de stad waarheen ik jullie weggevoerd heb en zet je in voor haar bloei, want de bloei van de stad is ook jullie bloei.
(Jeremia 29:7 NBV)
V&D-gebed
Tegelijkertijd heeft de oplevende betrokkenheid van christenen voor het welzijn van de stad Rietkerk geraakt. 'Er is iets bijzonders groeiende'.
Hij noemt het 'huis van gebed' waarmee wijlen ds. Wim Bouw is begonnen, het stadsgebed en het regelmatig terugkerende gebed op het dak van de V&D in de binnenstad.
'Daar bidden we zuiver voor het welzijn van de stad Utrecht en de bewoners.
Er komen predikanten van de Utrechtse kerken en ik hoop dat ze daarover vertellen op de kansel. Zelf noem ik overal waar ik kom - bij lezingen voor studenten, op conferenties en in kerken - gebedspunten vanuit mijn werk voor de stad. Dat vindt gehoor en mist zijn uitwerking niet.' De komende jaren wil Rietkerk onder andere werken aan een betere verbinding tussen de kerkelijke wereld en het stads- en wijkbestuur om bijvoorbeeld het omvangrijke integratieprobleem het hoofd te bieden. Kerken en gemeenten moeten bewust gemaakt worden van de ernst hiervan. Ze zouden veel meer present moeten zijn in een wijk en dienstbaar moeten zijn aan mensen van buitenlandse komaf.
'Aan de andere kant moet de overheid niet bang zijn de kerken te gebruiken.
Kerken hebben een enorm potentieel aan vrijwilligers en de kassen van de diaconieën zijn niet leeg.' Een betere wisselwerking tussen stadsbestuur en kerkgemeenschap biedt veel mogelijkheden in de oplossing van veel grote-steden-problemen.
Een uitdaging waarvoor Wim Rietkerk de tentpinnen voorlopig stevig heeft vastgezet.