Genieten van God
2006-09-01
Ieder mens streeft naar geluk. In het christelijk geloof gaat het om het eren van God en het volgen van Jezus Christus. Dat lijken twee elkaar uitsluitende uitspraken te zijn. Toch introduceert John Piper met zijn christenhedonisme een samengaan van het menselijk zoeken naar geluk en het christelijk geloof. Zijn klassieker Desiring God uit 1986 is verschenen in het Nederlands: Verlangen naar God.- Jaargang 50
- nummer 17
Overdenkingen van een christenhedonist.
Op het eerste gezicht deed de term ‘christenhedonisme’ me vreemd aan en zo zal het misschien meer mensen vergaan. Weer een Amerikaan die probeert het evangelie aan te passen aan de behoeften van de moderne mens? Een soort welvaartsevangelie?
Maar ik moet zeggen dat John Piper me met zijn boek meegenomen heeft.
Het roept vragen op als: waar is de vreugde in mijn geloofsbeleving? Doe ik wel recht aan al die teksten in de bijbel waarin het gaat over God loven en prijzen en het geluk van het leven met God?
Heerlijkheid
John Piper begint met de geloofsbelijdenissen om te laten zien hoe hij zelf christenhedonist is geworden. Hij las in de Westminster Catechismus de uitspraak: ‘Het hoogste doel van de mens is God verheerlijken en eeuwig van Hem te genieten’. Met deze dingen is hetzelfde bedoeld, zegt Piper.
God verheerlijken door eeuwig van Hem te genieten. Iets dichter bij huis, in de Heidelbergse Catechismus, wordt de vraag gesteld: ‘Wat moet u weten om door deze troost gelukkig te leven en te sterven?’ Ook in de calvinistische Heidelbergse Catechismus wordt alles volgens Piper in het kader gezet van het gelukkige leven. Dat is een accent dat in onze traditie niet altijd even sterk gelegd is.
Nu wordt over dat gelukkige leven in onze tijd heel veel geschreven.
Iedereen is op allerlei manieren op zoek naar geluk. Volgens Piper is dat verlangen om gelukkig te zijn een algemeen menselijke ervaring die goed is en niet zondig. Dat is zijn eerste overtuiging waarop hij zijn christenhedonisme baseert. Dat verlangen moet je niet ontkennen, maar juist versterken. Dat is zijn tweede overtuiging.
En de derde overtuiging is dan de meest wezenlijke. Piper stelt als derde dat het diepe en blijvende geluk alleen in God te vinden is. Niet in de geschapen wereld waar de nietchristen het in zoekt, maar in de Schepper zelf. God is ons geluk en onze vreugde. Dat heeft te maken met wie God zelf is: Hij verheugt zich in zijn eigen heerlijkheid en in de heerlijkheid van zijn werk.
Het lijden
Nergens in het boek van Piper vond ik een aanleiding om te zeggen dat hij het aardse geluk losmaakt van God.
Dat zou inderdaad heidens hedonisme zijn. Het grote punt wat dit betreft is de vraag: hoe plaats je het lijden? Dat onderwerp bespreekt Piper uitvoerig na een aantal andere thema’s: bekering, aanbidding, liefde, de Schrift, gebed, geld, huwelijk, zen-
ding. Welke hedonist zal zich verbinden met het christelijke geloof als dat lijden met zich meebrengt? Want hedonisme betekent toch ‘streven naar geluk’?
Piper wijst in dit verband op Paulus die veel geschreven heeft over de vreugde in God, maar ook over het lijden.
Hij heeft ze beide gekend. Bij Paulus hangt alles af van de opstanding van de doden. Als die er niet is, dan heeft het geen enkele zin om te kiezen voor een leven vol offers en lijden.
Maar Paulus zag dat lijden als onontkoombaar voor de navolging van Christus. Hij spreekt zelfs over ‘het aanvullen wat ontbreekt aan het lijden van Christus’ (Kolossenzen 1,24). Piper stelt zich de vraag of dit christelijk hedonisme is. Hij ziet in de bijbel dat Paulus door het lijden steeds meer voldoening in God vindt en dat hij daardoor het leven binnengaat.
Je hoeft maar één brief van Paulus te lezen om te merken dat hier iemand aan het woord is die blij is, echt vol vreugde!
Puriteinen
De auteur van dit boek is net zoals bekende auteurs als Keller, Bridges en Packer een hedendaagse puritein die teruggrijpt op de grote Angelsaksische puriteinen van de 17e en 18e eeuw.
Een van de grote namen uit die tijd is Jonathan Edwards. Edwards gaf volgens Piper een grote plaats aan het gevoel. Als je tot geloof komt, komt ook je gevoel tot een nieuw leven.
Pipers opvatting van het christenhedonisme valt echter niet samen met een gevoel. Alsof het christelijk geloof draait om een gelukkig gevoel. De teksten die hij uit de bijbel naar voren haalt (die in deze vertaling in de Satenvertaling gegeven worden) laten dan ook de breedte zien van het christelijk leven.
Piper vertelt in het slotgedeelte van het boek dat hij vaak de vraag gekregen heeft wat je moet doen als je de vreugde van het geloof mist. Het is opmerkelijk dat hij in zijn antwoord zich dan niet richt op dat gevoel van vreugdeloosheid. Je moet eerst erkennen dat je schuldig bent omdat je hart koud is. In de tweede plaats dat je moet bidden tot God of Hij de vreugde van de gehoorzaamheid terug wil geven. Ten slotte komt Piper pas bij het gevoel dat weer kan opvlammen als je je christelijke leven voortzet in gehoorzaamheid aan God.
Je moet je niet in de eerste plaats richten op het gevoel, maar op God.
Daarmee geeft hij niet de eerste plaats aan het gevoel in zijn christelijk hedonisme. Het is eerder een gave waarvoor je moet vechten.
Vreugde in God
In het slotgedeelte van ‘Verlangen naar God’ kom je een aantal bijzondere aanwijzingen tegen waarin Piper laat zien hoe de vreugde terug kan komen in het christelijke leven. Ik citeer er een paar. Zo adviseert hij: zoek mensen die vol zijn van God, die Hem weerspiegelen en weten wat vechten betekent. En: gebruik Gods openbaring in de natuur waarvoor ze bedoeld is. Hij citeert daarbij Charles Spurgeon die gezegd heeft: “Wie geen oor meer heeft voor het zoemen van bijen op de heide, het zingen van vogels in de bomen, het kabbelen van beekjes tussen het riet en het fluisteren van de wind door de bladeren, moet niet raar staan te kijken als het stil wordt in zijn hart en saai wordt in zijn ziel”. Het boek van Piper kan helpen om die stille saaiheid te laten plaatsmaken voor vreugde in God.
John Piper, Verlangen naar God. Overdenkingen van een christenhedonist; Uitgeverij De Banier, Utrecht; 2005; ISBN 90-336-0458-2; € 28,50.