Het ABC van gemeenteopbouw
2006-09-15
J.C. Schaeffer, Nunspeet - Jaargang 50
- nummer 18
Meer dan eens heeft in Opbouw een bespreking gestaan van het boek Leven uit de Bron van drs. Marius Noorloos. In dat boek biedt de schrijver aan kerkenraden en gemeenten een handreiking bij een programma voor gemeenteopbouw. De rode lijn in dat boek is dat voor het proces van de opbouw van de gemeente de opbouw van het geloof van de enkeling onmisbaar is. In ons kerkverband hebben al veel gemeenten met vrucht van deze uitgave gebruik gemaakt.
Stam en takken
Vorig jaar heeft de schrijver onder de titel Groeien bij de Bron opnieuw een boek laten verschijnen, waarmee hij het zelfde doel wil dienen: gemeenteopbouw door geloofsopbouw. In de inleiding van dit werk ontleent hij aan Psalm 1 het beeld van de boom, die geplant staat aan waterstromen en zo goede vruchten voortbrengt.
Dat is allereerst een beeld dat ook elders in de bijbel gebruikt wordt voor de gelovige, die zich openstelt voor het Woord van God en zo tot een rijk leven komt. Maar Noorloos gebruikt dit beeld ook om zowel de samenhang als het onderscheid tussen zijn beide boeken aan te geven. Het eerste boek – Leven uit de Bron – is te zien als de stam, terwijl de bijdragen in het tweede boek – Groeien bij de Bron – te vergelijken zijn met takken aan die boom.
Communicatie
In een proces van gemeenteopbouw gaat haast als vanzelf veel aandacht uit naar een bezig zijn met de structurering van het kerkelijk leven. En als het goed is leidt dat tot een veelheid van noodzakelijke activiteiten.
Noorloos hamert er echter in beide boeken op, dat het bij de opbouw van de gemeente in de eerste plaats gaat om communicatie – allereerst van de gelovige met zijn Heer en van daaruit als gelovigen onderling. En als gevolg daarvan zal ook de communicatie met de wereld buiten de kerk gezocht worden.
Hoe belangrijk Noorloos deze communicatie vindt, blijkt met name uit de 7e bijdrage in zijn boek onder de titel: ‘Het ABC van gemeenteopbouw via geloofsopbouw‘. Het lijkt me niet voor niets ongeveer in het centrum van zijn boek te staan. Na dit hoofdstuk volgt een liturgisch intermezzo met enkele prachtige gemeenteliederen van o.a. Hans Bouma, André Troost en Jaap Zijlstra. En daar sluiten dan nog eens zeven hoofdstukken op aan.
Terug naar het ABC – daarbij gaat het om activiteiten, bezinning en communicatie.
Maar voor Noorloos is het laatste het belangrijkst. Voor geloofsopbouw en gemeenteopbouw zijn ontmoetingen met God en met elkaar van vitaal belang. Gemeenteopbouw is allereerst een relationeel proces, waarbij het gaat om ontmoetingen van hart tot hart. En juist de verschillende hoofdstukken van het boek zijn bedoeld als bijdragen aan zulke ontmoetingen.
Diversiteit
Het boek is zo opgezet, dat de hoofdstukken in willekeurige volgorde onderwerp van gesprek kunnen zijn op kerkenraden en/of in kringen en groepen binnen de gemeente. Om u een indruk te geven van de verscheidenheid aan onderwerpen noem ik er een paar: bouwen aan relaties; constructief leren omgaan met verschillen en geschillen; randkerkelijkheid; het probleem van de verdeling van goederen wereldwijd; de uitverkiezing.
De volgorde waarin deze onderwerpen gerangschikt zijn heeft iets willekeurigs.
Maar volgens de schrijver zelf past dit bij het beeld van de takken aan de stam, die daar ook niet in logische volgorde aan gegroeid zijn.
Aanvaardt elkaar
Dat neemt niet weg, dat je gemakkelijk enkele centrale thema's kunt ontdekken.
Eén daarvan noemde ik al: het belang van communicatie. Een ander thema is daar nauw mee verweven: dat van de aanvaarding van elkaar in Christus. Het bijbelgedeelte Romeinen 15:1-7 is dan ook één van de meest geciteerde passages door heel het boek heen. In de sterk pluriforme PKN, waartoe de schrijver zelf behoort, zal dit ongetwijfeld een bijzonder aangelegen punt zijn. Maar ook in onze eigen kerken zijn er genoeg terreinen waarop we als gelovigen van één zelfde kerkgemeenschap met elkaar in botsing komen of langs elkaar heen dreigen te leven.
Dit boek biedt diverse handreikingen om hierover met elkaar in gesprek te komen.
Praktisch
Evenals zijn voorganger is ook dit boek praktisch van opzet. Vrijwel elk hoofdstuk wordt afgesloten met gespreksvragen. Bij sommigen zijn er liturgische aanwijzingen gegeven voor een kerkdienst over het betreffende thema. Het hoofdstuk over het constructief leren omgaan met verschillen en geschillen biedt een programma van drie dagdelen over dit onderwerp zowel voor ambtsdragers als voor een groep van gemeenteleden.
Aan een instructief hoofdstuk over het fenomeen randkerkelijkheid is een serie interviewvragen toegevoegd, waarmee je gemeenteleden uit deze categorie kunt benaderen.
Dat alles maakt het boek nog eens extra bruikbaar. Dus van harte aanbevolen aan kerkenraden en gemeenteleden!
Om het nog praktischer te maken – als er in gemeenten behoefte is aan advies en begeleiding om de samenhang tussen gemeenteopbouw en geloofsopbouw te leren toepassen in het kerkelijk leven en beleid, dan kan daarover contact met de auteur worden opgenomen. Hij is bereid mee te werken aan de basiscursus voor kerkenraden die in Leven uit de Bron is opgenomen of aan de programma's over omgaan met verschillen of met randkerkelijkheid die in Groeien bij de Bron te vinden zijn. Ook kunnen predikanten onder zijn leiding deelnemen aan een Intervisiegroep, waarin theorie en praktijk van gemeenteopbouw via geloofsopbouw via een selectie uit beide boeken worden beoefend om vervolgens te worden gepraktiseerd in eigen gemeente.
Hiervoor kunnen belangstellenden contact opnemen met Marius Noorloos, Pallietergaarde 123, 7329 HA, Apeldoorn (tel. 055-5430284).
Correctie
Tenslotte, de schrijver mailde mij nog een aantal correcties door, waarvan ik er hier in elk geval één wil doorgeven, omdat de zin in kwestie anders onbegrijpelijk zou zijn. Op blz. 204 moet de zin die in de 3e regel begint als volgt gelezen worden: "Wanneer we Zijn liefde verwaarlozen, wordt Hij al gauw een onberekenbare en willekeurige machthebber, terwijl het verwaarlozen van Zijn macht de angst oproept voor een invalide God, die het goede wel wil, maar niet kán realiseren."
De cursief gedrukte woorden bevatten de verbeteringen.
Ds. Marius Noorloos (2005), Groeien bij de Bron, kansen voor het christelijk en kerkelijk leven, Kok Kampen, 239 blz., ISBN 9043510890, € 15,50.
Van dezelfde schrijver is ook nog verkrijgbaar Leven uit de Bron, via geloofsopbouw naar gemeenteopbouw, 5e druk, Kampen 2003, ISBN 9043507164, € 15,50.