Liturgisch bijbellezen op Bijbel10Daagse
2006-11-24
Wat heeft het christelijke Pasen te maken met het bijbels-joodse feest van de uittocht uit Egypte? Over dit thema werd op 4 november, de dag waarop de Bijbel10Daagse werd afgesloten, in Amersfoort het symposium ‘Feesten in de Bijbel – het spoor van Pesach en Pasen’ gehouden.- Jaargang 50
- nummer 23
Het symposium werd georganiseerd door het NBG, het literaire tijdschrift Liter en het Christelijk Literair Overleg.
Het accent lag op de onderlinge verbanden tussen bijbelteksten (de intertekstualiteit).
Op welke manier verwijzen de teksten naar elkaar? Hoe leggen ze elkaar uit? Wie het spoor van Pesach in de Bijbel volgt, ziet dat heel duidelijk.
Opstanding en bevrijding: de Bijbel stelt ze ons voortdurend voor ogen.
Alle zintuigen
Hoofdspreker Klaas Touwen, Luthers predikant te Arnhem, hield een referaat over ‘Liturgisch bijbellezen’. Deze manier van bijbellezen legt de nadruk op wat er te vieren en te gedenken valt. Ook wordt er gelet op wat de tekst te zeggen heeft op het moment dat hij in een groep wordt voorgelezen.
De bijbelteksten geven niet zozeer een verslag van gebeurtenissen uit het verleden, ze zijn bedoeld om voorgelezen te worden in een gelovige gemeenschap, in een liturgische context.
Touwen: ‘Liturgisch bijbellezen is ritueel lezen, niet stil en verstandelijk, maar hardop, in gemeenschappelijkheid.
Woorden komen via je oren binnen en alle zintuigen doen mee.’
Historicteit?
Touwen achtte het historische karakter van de bijbel ‘zeer problematisch’.
‘Niet het historische, letterlijke verstaan van de bijbel is belangrijk, maar het heden, de toepassing. In plaats van de blik op het verleden te richten, moet de nadruk op het heden liggen.
‘Heden, indien u zijn stem hoort’ - de woorden klinken in zowel Psalm 95 als in Hebreeën 4. In het nu komt het Woord tot stand, dít is het moment van openbaring.’ De tweede spreker, Barend Wallet, wilde het historische verstaan van de bijbel echter niet loslaten.
Volgens de hervormde emerituspredikant blijft de lezer eenzaam achter als God een personage in een verhaal wordt. Ook benadrukte hij het belang van het horen. ‘Hoe horen we het Woord? Horen vraagt zorgvuldigheid.
Als het hart niet open is, is het moeilijk te onderscheiden of God spreekt. Die antenne moet zo zuiver mogelijk afgestemd
worden.’
Treinreis
Na de lunch konden de deelnemers diverse workshops volgen. Touwen leidde de workshop ‘Bijbellezen met het Dienstboek’. Hij nam de deelnemers mee de diepte in met het lezen van het Dienstboek, het kerkboek met karakonder meer kerkelijke leesroosters, gebeden en psalmen.
De workshop ’Psalm 119 voor Nu’ was een kennismaking met de nieuwe tekst en muziek van deze psalm.
Dichter Menno van der Beek schreef de tekst, Sergej Visser componeerde de muziek.
De derde workshop betrof het interkerkelijke project ‘Intercity Bestemming Pasen’. Het project legt uit wat Pasen is, via een treinreis door de Goede Week, met als eindstation de Paasmorgen. Oorspronkelijk was het opgezet als kennismaking met de Oud-katholieke Kerk. Uiteindelijk groeide het project uit tot een breed gedragen initiatief van acht kerkgenootschappen, van de Nederlandse Protestanten Bond tot de vrij-evangelischen.
Het was een boeiende dag met sprekers, die soms op elkaar aansloten, maar bij tijden haaks op elkaar stonden.
Maar bij het bijbellezen draait het om de ontmoeting met de Eeuwige. En op dat punt waren de sprekers eensgezind.